Монголбанкны 6.9 их наядын алдагдлыг хэн хариуцах вэ?
Монголбанкны 2012 оноос хойших хуримтлагдсан алдагдал 6.9 их наяд төгрөгт хүрсэн нь мөнгөний бодлого, төсвийн сахилга бат, төрийн хариуцлагын асуудлыг харуулж байна. Төв банк алдагдлаа бууруулахын тулд 2027–2031 онд Засгийн газрын тусгай үнэт цаас гаргуулж, жил бүр 1.5 их наяд төгрөгөөс доошгүй хэмжээгээр санхүүгийн дутагдлаа нөхөх санал гаргасан ч Сангийн сайд З.Мэндсайхан уг төслийг татаж авахыг шаарджээ.
Монголбанкны тайлбараар алдагдалд Төв банкны үнэт цаасны хүү, Хятадын Ардын банктай байгуулсан хэлцлийн зардал, ипотекийн зээл болон үнэ тогтворжуулах зэрэг хөтөлбөрүүд нөлөөлсөн гэв. Тухайлбал, 2013 оноос хэрэгжүүлсэн ипотекийн хөтөлбөрийн хүрээнд 147 мянган зээлдэгчид 11.2 их наяд төгрөгийн зээл олгосноос 8.2 их наяд төгрөгийг Монголбанк санхүүжүүлжээ.
Харин Сангийн сайд төв банкны үйл ажиллагаанаас үүссэн алдагдлыг Засгийн газар бондоор нөхвөл улсын төсөвт нэмэлт дарамт учирч, эцэст нь татвар төлөгчдөд эрсдэл үүснэ гэж үзэж байна. Монголбанк өөрийн үнэт цаасны оронд Засгийн газрын үнэт цаас ашигласнаар хүүгийн зардлаа жилд 300–400 тэрбум төгрөгөөр бууруулах боломжтой гэж тооцсон ч энэ нь алдагдлын үндсэн шалтгааныг арилгах шийдэл мөн эсэх нь тодорхойгүй хэвээр байна.
Ийнхүү Монголбанкны хуримтлагдсан алдагдлыг хэн, ямар эх үүсвэрээр барагдуулах асуудал улс төр, төсөв, мөнгөний бодлогын маргааны төвд орлоо. Алдагдлыг шууд төсвөөс нөхөх нь улсын санхүүд дарамт учруулах эрсдэлтэй бол шийдэлгүй орхих нь Төв банкны санхүүгийн чадавх, мөнгөний бодлогын хэрэгжилтэд сөргөөр нөлөөлж болзошгүй. Тиймээс алдагдлын шалтгаан, хөтөлбөр бүрийн бодит өртөг, хариуцлагыг ил тод тогтоож, татвар төлөгчдөд үүсэх эрсдэлийг тооцсон урт хугацааны шийдэл шаардлагатай байна.
П.Самдан
www.BOLOD.mn