"Солонго 1, 2" төсөл зах зээлээс үнэтэй байна. Сайдаа, яаж тооцсон оо дэлгэнэ үү

Иргэдээ орон сууцжуулах ёстой төр хувийн хэвшлээс өндөр үнээр байр санал болгох гэж байна уу? “Солонго 1, 2” төслийн нэг ам метрийн үнийг 4.4 сая төгрөгөөр тогтоосон нь зах зээлийн жишиг үнээс 1.2 сая төгрөгөөр өндөр гэх шүүмжлэл дагуулж, Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайд Э.Бат-Амгалангаас бодит тооцоо нэхэхэд хүргэлээ.

ТӨРИЙН ОРОН СУУЦ ХУВИЙНХААС ҮНЭТЭЙ БАЙХ ЁСТОЙ ЮУ?

Залуус, гэр хорооллын өрхүүд, зорилтот бүлгийн иргэдийг орон сууцтай болгох зорилготой “Солонго 1, 2” төслийн нэг ам метрийн үнийг 4.4 сая төгрөгөөр тогтоосон гэх мэдээлэл олон нийтийн анхаарлыг татаж байна.

Нисэх, Буянт-Ухаа орчмын хувийн хэвшлийн бэлэн орон сууцны нэг ам метрийн үнийг дунджаар 3.2 сая төгрөг гэж тооцвол төрийн төслийн үнэ 1.2 сая төгрөгөөр өндөр байна. Өөрөөр хэлбэл, төрийн төслийн үнэ харьцуулсан жишиг үнээс ойролцоогоор 37.5 хувиар илүү гэсэн үг.

Мэдээж орон сууцны үнэ байршил, ашиглалтад орсон хугацаа, барилгын чанар, хийц, дэд бүтэц болон санхүүжилтийн нөхцөлөөс хамаарч ялгаатай. Гэхдээ энэ ялгаа төрийн төслийн үнийг үндэслэлгүйгээр өндөр тогтоох шалтгаан болох ёсгүй.

Төрийн орон сууцжуулах бодлого иргэдэд зах зээлээс илүү үнэтэй байр санал болгохын тулд хэрэгждэггүй. Харин ч хувийн зах зээлээс орон сууц худалдан авах боломжгүй өрхүүдэд бодит гарц бий болгох учиртай.

Э.БАТ-АМГАЛАН САЙД АА, 4.4 САЯ ТӨГРӨГИЙН ҮНЭЭ ЯАЖ ТООЦСОН БЭ?

Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайд Э.Бат-Амгалан барилгын нэг ам метрийн үнэ таван сая төгрөгөөс давсан гэх байр суурь илэрхийлсэн нь үнийн асуудлаарх маргааныг улам хурцатгажээ.

Гэвч иргэдэд хэрэгтэй зүйл нь ерөнхий тайлбар, амлалт бус бодит тооцоо юм.

Нэг ам метрийн 4.4 сая төгрөгийн үнэд барилгын материал, ажиллах хүч, зураг төсөл, инженерийн шугам сүлжээ, санхүүжилтийн хүү, удирдлагын болон бусад зардал тус бүр хэдэн төгрөгөөр шингэснийг тайлбарлах шаардлагатай.

Мөн анхны тооцоо ямар үндэслэлтэй байсан, үнийг бууруулах боломж бий эсэх, боломжтой бол хэдий хэмжээгээр бууруулахыг тодорхой мэдээлэх ёстой.

Олон нийтийн шүүмжлэл өрнөхөд үнийг бууруулж болох тухай ярих биш, анхнаасаа ямар тооцоогоор үнэ тогтоосноо баримтаар харуулах нь төрийн байгууллагын хариуцлага юм.

ГАЗАР, ДЭД БҮТЭЦ, ХӨНГӨЛӨЛТТЭЙ ЗЭЭЛИЙН ДАВУУ ТАЛ ҮНЭДЭЭ ХЭРХЭН ТУСАВ?

Хувийн хэвшлийн барилгын компаниуд газар, дэд бүтэц, зээлийн хүү, барилгын эрсдэл зэрэг олон төрлийн зардал үүрдэг. Харин төрийн орон сууцны төсөлд газрын нөхцөл, дэд бүтцийн санхүүжилт болон БНСУ-ын хөнгөлөлттэй зээлийн нөхцөл ямар нөлөө үзүүлж байгааг тусгайлан тайлбарлах шаардлагатай.

Хэрэв эдгээр зардлын тодорхой хэсгийг төсөв болон хөнгөлөлттэй санхүүжилтээр шийдвэрлэж байгаа бол тэр давуу тал орон сууцны эцсийн үнэд хэрхэн туссаныг иргэд мэдэх эрхтэй.

Төрөөс үзүүлж буй дэмжлэгийн хэмжээг тодорхойгүй орхичхоод эцсийн үнийг бодит өртөг гэж тайлбарлах боломжгүй. Нөгөө талаас, төрийн төсөл бүр хувийн хэвшлээс хямд байх ёстой гэж шууд дүгнэхийн оронд зардлын бүтцийг бодитоор харьцуулах хэрэгтэй.

Иймээс төслийн нийт хөрөнгө оруулалт, санхүүжилтийн нөхцөл, нэг ам метрийн өртөг болон эцсийн борлуулах үнийн тооцоог ил тод болгох шаардлага тавигдаж байна.

ТАТВАР ТӨЛӨГЧДИЙН МӨНГӨӨР ДЭМЖСЭН ТӨСӨЛ ИРГЭДЭД ҮНЭХЭЭР ХҮРТЭЭМЖТЭЙ БАЙЖ ЧАДАХ УУ?

“Солонго 1, 2” төслийн амжилтыг зөвхөн хэдэн барилга барьж, хэдэн айлын орон сууц ашиглалтад оруулснаар хэмжих боломжгүй. Тэрхүү орон сууцыг зорилтот бүлгийн өрхүүд бодитоор худалдан авч чадаж байгаа эсэх нь хамгийн чухал үзүүлэлт юм.

Нэг ам метр нь 4.4 сая төгрөгийн үнэтэй байранд 50 ам метр талбайтай орон сууц худалдан авахад 220 сая төгрөг шаардлагатай. Үүнд зээлийн хүү, бусад төлбөрийг тооцоогүй.

Ийм хэмжээний үнэтэй орон сууцыг зорилтот бүлгийн өрхүүд ямар орлоготой, ямар урьдчилгаа төлбөртэй, ямар санхүүжилтийн нөхцөлөөр худалдан авах боломжтой вэ? Энэ асуултад тодорхой хариулт өгөхгүйгээр төслийг хүртээмжтэй гэж дүгнэхэд эрт байна.

Орон сууц барьсан нь бодлогын эхлэл. Иргэд худалдан авч чадах үнээр хүргэсэн нь бодлогын үр дүн.

САЙД АА, АМЛАЛТ БИШ БАРИМТАА ДЭЛГЭ!

Э.Бат-Амгалан сайд болон төслийг хариуцсан байгууллагууд дараах асуултад тодорхой хариулт өгөх шаардлагатай байна.

• Нэг ам метрийн 4.4 сая төгрөгийн үнийг ямар тооцоо, аргачлалаар тогтоосон бэ?

• Барилгын бодит өртөг болон борлуулах үнийн зөрүү хэд вэ?

• Газар, дэд бүтэц, хөнгөлөлттэй санхүүжилтийн нөхцөл эцсийн үнэд хэрхэн туссан бэ?

• Үнийг бууруулах боломж байгаа юу? Байгаа бол ямар арга хэмжээ авах вэ?

• Зорилтот бүлгийн өрхүүдэд ямар урьдчилгаа төлбөр, зээлийн нөхцөлөөр орон сууц олгох вэ?

Эдгээр асуулт бол улс төрийн хэрүүл биш. Төрийн бодлогын үр ашиг, төсвийн хөрөнгийн зарцуулалт, иргэдийн орон сууцтай болох боломжтой шууд холбоотой асуудал юм.

Хэрэв 4.4 сая төгрөгийн үнэ бодит өртөгт үндэслэсэн бол тооцоогоо нийтэд танилцуул. Хэрэв үнийг бууруулах боломжтой бол тэр боломжоо ашигла. Харин анхны тооцоо алдаатай байсан бол түүнийгээ засах ёстой.

Иргэдэд хэрэгтэй нь өндөр үнэтэй төрийн төсөл биш, худалдан авч чадах орон сууц. Төрийн орон сууцжуулах бодлого зорилтот бүлгийнхэндээ хүрч байгаа эсэхийг сурталчилгаагаар бус, бодит тооцоо, ил тод байдал, иргэдийн худалдан авах чадвараар хэмжих цаг болжээ.