Оюутолгойн өдрийн борлуулалтаас Монголд хэд нь үлддэг вэ?

Оюутолгойн татвар, төлбөрийн бүтцийн талаар олон нийтийн дунд дахин маргаан өрнөж байна. Зарим эдийн засагч, иргэдийн төлөөлөл тус төслийн үр өгөөж Монгол Улсад хангалтгүй байна хэмээн шүүмжилж байгаа бол хөрөнгө оруулагч тал урт хугацааны өгөөжийг онцолдог.

Шүүмжлэгчдийн тооцоолсноор Оюутолгой компани долоо хоногт ойролцоогоор 35 тэрбум төгрөгийн татвар, төлбөр төлдөг бөгөөд үүний 21 тэрбум төгрөг нь Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр (АМНАТ) байдаг аж. Энэ дүнг өдөрт хуваан тооцвол АМНАТ-д ойролцоогоор 3 тэрбум төгрөг төлж байна гэсэн үг.

Мөн компанийн нийт борлуулалтын орлогыг өдөрт 60 тэрбум төгрөг орчим гэж үзвэл бусад татвар, төлбөрийн хамт Монгол Улсад өдөрт дунджаар 5 тэрбум төгрөгийн орлого төвлөрч байна гэсэн тооцоо гарчээ.

Харин үлдсэн орлого нь үйл ажиллагааны зардал, санхүүжилтийн төлбөр, зээлийн хүү болон хөрөнгө оруулагч талын өгөөжид зарцуулагдаж байгаа талаар шүүмжлэл өрнөж байна. Тухайлбал, өдөрт ойролцоогоор 15 тэрбум төгрөгийг зөвхөн зээлийн хүүнд төлж байна гэсэн тооцооллыг зарим иргэд гаргажээ.

Үүнтэй холбоотойгоор “Монгол Улс стратегийн ордоосоо хүртэх өгөөж хангалттай байгаа юу?”, “Хөрөнгө оруулалтын гэрээ үндэсний эрх ашигт нийцэж байна уу?” гэсэн асуултууд дахин сөхөгдөж байна.

Нөгөө талаас төслийг дэмжигчид Оюутолгой нь улсын төсөвт хамгийн их татвар төлөгчдийн нэг бөгөөд ажлын байр, экспортын орлого, гадаад валютын урсгалыг бүрдүүлж байгааг онцолдог. Тэд далд уурхайн бүтээн байгуулалтын их хэмжээний хөрөнгө оруулалт, олон жилийн санхүүжилтийн өртгийг харгалзан үзэх шаардлагатай гэж үзэж байна.

Ийнхүү Оюутолгойн өгөөж, үр ашгийн асуудал Монголын эдийн засгийн хамгийн маргаантай сэдвүүдийн нэг хэвээр байна.