“Гашуунсухайт”-ын замын хураамж өндөр ч мөнгөний зарцуулалт тодорхойгүй хэвээр

УИХ-ын гишүүн Д.Мөнх-Эрдэнэ “Гашуунсухайт авто зам” ХХК-ийн зам ашигласны төлбөртэй холбоотой асуудлыг хөндөн, олон нийтийн анхаарлыг татахуйц тооцоолол танилцууллаа. Түүний мэдээлснээр, тус чиглэлд зорчиж буй нэг жолооч өдөрт дунджаар 610 мянган төгрөгийн хураамж төлж байгаа бөгөөд энэ нь нийт дүнгээрээ асар их хэмжээний мөнгөний урсгалыг бүрдүүлж байгааг онцолсон юм.

Энгийн тооцооллоор өдөрт 1000 орчим жолооч зорчдог гэж үзвэл 610 сая төгрөг, сарын дүнгээр 18.3 тэрбум, жилийн хэмжээнд 220 тэрбум төгрөгт хүрэх боломжтой гэсэн тоо гарч байна. Энэ нь нэг замын хураамжийн хүрээнд төвлөрч буй орлогын хэмжээ хэр өндөр түвшинд байгааг харуулж буй үзүүлэлт юм.

Тэрбээр уг орлого Эрдэнэс Монгол компанид төвлөрч байгаа ч хэрхэн зарцуулж, ямар бодлогоор удирдаж буй нь олон нийтэд хангалттай ил тод биш байгааг шүүмжилжээ. Ялангуяа ийм хэмжээний мөнгөн урсгал бий болж байгаа нөхцөлд хураамжийн үндэслэл, тооцоолол, цаашдын зарцуулалтын чиглэл тодорхой байх ёстойг онцолсон байна.

Энэ асуудал нь зөвхөн нэг замын төлбөрийн тухай маргаан биш, харин төрийн өмчит компанийн орлогын удирдлага, ил тод байдал, хариуцлагын тогтолцооны асуудлыг давхар хөндөж байна. Хэрэв бодит орлого ийм өндөр түвшинд хүрч байгаа бол түүний үр өгөөж эдийн засагт хэрхэн бууж байгаа, дэд бүтэц, үйлчилгээний сайжруулалтад ямар хэмжээнд зарцуулагдаж байгаа нь тодорхой байх ёстой.

Өнөөдрийн нөхцөлд гол асуулт хэвээр байна: өндөр хураамж бодит өртөг, засвар үйлчилгээ, хөрөнгө оруулалтын хэрэгцээтэй нийцэж байна уу, эсвэл хэт төвлөрсөн орлогын нэг хэлбэр болж хувирч байна уу? Хариулт тодорхойгүй хэвээр байх тусам энэ асуудал олон нийтийн дунд эргэлзээ, шүүмжлэлийг дагуулсаар байх нь ойлгомжтой юм.