Улаанбаатар хот ногоон байгууламж, цэцэрлэгжүүлэлтийн мастер төлөвлөгөөг үе шаттай хэрэгжүүлж, арчилгааны ажлыг байгаль, цаг уурын өөрчлөлттэй уялдуулах, нэг хүнд ногдох ногоон байгууламжийн хэмжээ 5.9-8 ам метр байгааг есөн ам метр болгон нэмэгдүүлэхийг зорьж ажиллаж байна.

Энэ хүрээнд 2026 онд нийслэлийн төсвийн хөрөнгөөр есөн дүүргийн хэмжээнд нийтийн эзэмшлийн 157 га талбайн 155 гудамж, 35 нэгж талбарт ногоон байгууламжийн тарилт, арчилгааг хийж байна. Ингэхдээ ойн мэргэжлийн 28 байгууллага болон дүүргийн ОНӨААТҮГ-уудтай гэрээ байгуулан ажиллаж байна. Нийслэлийн зургаан дүүргийн нийтийн эзэмшлийн ногоон байгууламжийн 54 байршилд 104,866 ширхэг гоёл чимэглэлийн мод, 46 байршилд 4800 ам метр талбайд 337,340 цэцэгт байгууламж хийж байна. Мөн 72 байршилд нийт 24.1 га талбайг шинээр болон нөхөн зүлэгжүүлэх юм.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2025 оны 44 дүгээр зарлигаар жил бүрийн тав болон есдүгээр сарын бямба, ням гарагуудыг “Тэрбум мод тарих үндэсний өдөр” болгон зарласан. Хаврын бүх нийтийн мод тарих үйл ажиллагааны хүрээнд нийслэлийн хэмжээнд есөн байршилд 406 байгууллагын 11855 албан хаагч 129,873 ширхэг модыг тарьж байна. Мөн Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Ойн газартай хамтран Цагаан давааны хогийн цэгийг ойжуулах ажлыг 15 га талбайд зохион байгуулж, 312 мянган ширхэг хайлаас модны суулгац тарих ажлыг эхлүүлсэн. Энэхүү төсөл нь хогийн цэгийг хотын ногоон бүс болгон өөрчлөх тусгай зориулалтын ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх ач холбогдолтой юм.

Нэгүүн.мн сайтын эрхлэгч Ч.Баяржаргалыг дөрөвдүгээр сарын 10-ны өдөр эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт  хэрэг үүсгэн 30 хоногийн цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авсан. Улмаар 26 хоногийн дараа буюу тавдугаар сарын 6-ны өдрийн 11.30 цагт цагдан хориог сунгах, эсэх шүүх хурал болж “Мөрдөгчид нөлөөлөхийг завдсан" хэмээн үндэслэлгүйгээр цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг сунган шийдвэрлэсэн. Нөхцөл байдал ямар байгаа талаар сэтгүүлч Ч.Баяржаргалын өмгөөлөгч С.Болорчулуунаас тодрууллаа.

-Сэтгүүлч Ч.Баяржаргал хуурай өлсгөлөн зарлаад 100 цаг болж байна гэж байна. Биеийн байдал нь ямар байгаа вэ?

-Би даваа гарагт очиж уулзахад биеийн байдал хүнд байсан. Ч.Баяржаргал өнгөрсөн баасан гарагаас эхлэн өлсгөлөн зарласан юм байна лээ. 461 дүгээр хорих анги өлсгөлөн заралсныг нь бүртгэхгүй, биеийн байдалд чинь сөргөөр нөлөөлнө гэдэг хариу өгч, өлсгөлөн зарлах эрхийг нь хязгаарласан юм гэсэн. Харин Ч.Баяржаргал хүний эрхийн асуудал гэж үзээд хуурай өлсгөлөн зарласан. Хоол унд идэхгүй байгаа болон зүрхний суурь өвчин буюу ховдол хоорондын асуудлаас үүдэж бие нь муу байна. Хуурай өлсгөлөн зарласан тохиолдолд 10 гаруй хоногоос илүү тэсдэггүй. Нойтон өлсгөлөн бол шингэн зүйл уудаг болохоор сар гаруй тэсдэг. Тиймээс миний зүгээс Ч.Баяржаргалд “Хуурай өлсгөлөн зарлах нь маш эрсдэлтэй. Тиймээс 461 дүгээр анги чинь бүртгэх ёстой. Заавал бүртгүүлээрэй гэсэн. Гэтэл “Эд нар бүртгэхгүй” байна гэсэн. Мөн ХЭҮК-т ханд гэж зөвлөсөн. Гэтэл ХЭҮК эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явагдсан учраас бид нар хүлээж авахгүй гэсэн. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанаас гадна үзэл бодлоо илэрхийлэх, өлсгөлөн зарлах нь чиний эрх шүү дээ. Энэ талаараа комисст ханд гэсэн. Гэвч хүлээж авдаггүй учраас хандахгүй юм шиг байна.

-Зүрхний асуудалтай гэлээ. Эмнэлгийн хяналтад байдаг гэсэн үг үү?

-Тийм ээ. Эмнэлгийн байгууллагаад тогтоогдсон бөгөөд байнгын эмчилгээ хийлгэдэг байсан юм билээ. Тэгээд зүрхээ 461 дүгээр хорих ангийн эмчид үзүүлье гэтэл энэ анги нь зүрхний нарийн мэргэжлийн эмчгүй байж таарсан. Ингээд Ч.Баяржаргалын биеийн байдал огцом муудаж, өчигдөр шокын байдалтай болж, гуравдугаар эмнэлэгт хүргэгдэж, зүрхний аппарат зүүсэн байна лээ. Тэр аппаратыг нь салгаж болохгүй гэсэн. Салгах юм бол нас барах магадлал өндөр байна. Хяналт тавьдаг прокурор Батзолбоод энэ талаар мэдэгдсэн байгаа.

-Ямар шалтгааны улмаас өлсгөлөн зарласан юм бол?

-Үндэслэлгүйгээр цагдан хорьж байна гэж үзэж байгаа. Уг нь таслан сэргийлэх төрлийн арга хэмжээнд нь Монгол Улс, дүүрэг, гэрээсээ гарч болохгүй зэргээр зорчих эрхийг нь хязгаарлаж болдог. Гэтэл хорьж, эрүүдэн шүүж байгаад л асуудал нь байгаа юм. Өмнөх өмгөөлөгч нар нь цагдан хорионы хугацааг сунгахгүйгээр, суллаж өгөөч гэдэг хүсэлтийг тавьсан юм билээ. Гэтэл мөрдөгчид нөлөөлсөн гэх хуульд байхгүй үндэслэлээр хориод, хугацааг нь сунгаад байна. Хуульд гэрч, хохирогч, шинжээчид нөлөөлөх гэсэн заалт байдаг. Мөрдөгчид нөлөөлөх гэж заалт байдаггүй.

-Өмгөөлөгчийн зүгээс та энэ байдлыг юу гэж харж байна вэ?

-Нэгдүгээрт, Үндсэн хуулийн цэцээс хүлээж авсан Эрүүгийн хуулийн 13.5 худал мэдээлэл тараасан тохиолдолд гэмт хэрэгт тооцохоо больсон гэх Үндсэн хуулийн дүгнэлт байгаа юм. Түүнтэй холбоотойгоор улс төр, төрийн албан хаагчийн үнэн, мөнийг ярьж, болж бүтэхгүйг нь мэдээлсний төлөө төрийн эрхийг барьж байгаа нам нь амыг нь хамхих зорилгоор сэтгүүлчдийг хорьж, олноор нь эрүүгийн хэрэг үүсгэж, яллагчаар татаж байна гэсэн хардлага төрж байна.

Өөрөөр хэлбэл, би ганцхан Л.Баяржаргал дээр өмгөөлөгчөөр ажиллаагүй. Цолмон гээд сэтгүүлч, Шинэхүү гээд зураглаач дээр ажиллаж байна. Сүүлд Ууганцэцэг гээд сэтгүүлч өмгөөлөгчөөрөө авья гэдэг санал тавьсан. Ингээд үзэхээр сэтгүүлзүйн салбарыг тэр чигт нь шоронжуулж, амыг нь хамхих зорилготой байна гэж харж байна. Тодруулбал, улс төрийн нөхцөл байдал өөрчлөгдөхөд л сэтгүүлчийг хорьж, барих, хэрэг хүлээлгэх нөхцөл байдал үүсээд байна. Тиймээс худал мэдээлэл тараах, гүтгэх асуудалтай холбоотой хуулийн төсөл хэлэлцэж буй энэ үед сэтгүүлчид маань саналаа өгч, нэгдсэн дуу хоолойтой байж, идэвхтэй байх хэрэгтэй. Энд ганцхан Л.Баяржаргалын асуудал биш нийт сэтгүүлчдийн асуудал, цаашлаад монголчуудын мэдэх эрхийн асуудал хөндөгдөж байна шүү дээ.

-Холбогдоод буй хэргүүдийн хувьд цагдан хорих шаардлагагүй гэж үзэж байна уу?

-Холбогдуулаад буй хэргүүдийн зарим нь хөнгөн, зарим нь 2-8 жилийн цагдан хорихоос өөр ялтай хэрэг байгаа юм. Энэ тохиолдолд хорихгүй байж болно.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2026 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 21. ПҮРЭВ ГАРАГ. № 97 (7839)

Богд хааны ордон музей нээлттэй өдрүүдийн хүрээнд тусгай хэрэгцээт  иргэд, ахмад настан болон 0-16 насны хүүхдүүдэд музейн үзмэрийг үнэгүй үзүүлэх ажээ.

Богд хааны ордон музей түүх, соёлын өвийг сурталчлах, боловсролын олон талт үйл ажиллагаагаа өргөжүүлж, “Хаан ордны хавар 2026” тусгай хөтөлбөрийн нээлттэй өдрүүдийг зарлалаа. Тус арга хэмжээ 2026 оны тавдугаар сарын 18-28-ны хооронд үргэлжлэх бөгөөд энэ хугацаанд олон төрлийн үзэсгэлэн, урлаг, боловсролын хөтөлбөрүүд зохион байгуулагдах ажээ.

Хөтөлбөрийн хүрээнд “Энэрэхүйн хүч” үзэсгэлэн тавдугаар сарын 28-н хооронд дэлгэгдэх бол энэ хугацаанд “Боловсролын хөтөлбөр” хэрэгжих бөгөөд энэ хугацаанд музейн танин мэдэхүйн үйл ажиллагаа өргөжихөөр байна.

Нээлттэй өдрүүдийн хүрээнд тасалбарын хөнгөлөлт үйлчлэх бөгөөд өндөр настан, тусгай хэрэгцээт иргэд болон 0–16 насны хүүхдүүд үнэ төлбөргүй үйлчлэх аж.

Харин насанд хүрэгчид болон оюутнууд 50 хувийн хөнгөлөлттэй үнээр музей үзэх боломжтой юм.

2026 оны 5-р сарын 20-ны өдрийн 11:00 цагийн байдлаар баруун аймгуудын нутгаар хүчтэй салхи, шороон шуурга, нөөлөг салхи, нойтон цасны АЮУЛТАЙ үзэгдэл ажиглагдаж байгаа талаар цаг уурын байгууллагаас анхаарууллаа. 

Өнөөдрийн 11:00 цагийн байдлаар Баянхонгор, Завхан, Увсын зарим нутгаар цас орж байгаа бол Баян-Өлгийд цасаар шуурч байгаа юм байна. Зарим нутгуудад өчигдөр өдрөөс эхлэн цас орсон юм. 

Харин Хэнтий, Хөвсгөлийн нутгаар аадар бороо,  Дорноговь, Дорнод, Сүхбаатар, Увс, Хөвсгөлийн зарим нутгаар бороо орж байна. 

 

Үнийн өсөлтийн эсрэг авах зарим арга хэмжээний тухай Засгийн газрын тогтоолын хүрээнд нийслэлийн төвийн зургаан дүүргийн зургаан цэгт нөөцийн

Нийтийн эзэмшлийн гудамж, талбай болон зорчих хөдөлгөөнд саад учруулж байршуулсан ТҮЦ-үүдийг өнгөрсөн оны дөрөвдүгээр сараас эхлэн нийслэл, дүүргийн Засаг даргын захирамжаар эрчимтэйгээр нүүлгэж, нийтийн эзэмшлийн зам талбайг чөлөөлж эхэлсэн. Тодруулбал, өнгөрсөн онд нийслэлийн төвийн зургаан дүүргийн хэмжээнд нийт 1436 ТҮЦ-ийг нүүлгэж, зам талбайг чөлөөлсөн юм.  Ингэснээр явган хүний зам, нийтийн эзэмшлийн талбайн хүртээмж сайжирч, иргэдийн аюулгүй, чөлөөтэй зорчих нөхцөл бүрдсэн. Мөн хотын өнгө үзэмж, орчны стандарт сайжрав.

Нийслэл сүүлийн хоёр жилд нийслэлийн өмчийг хууль бусаар эзэмшиж байсан этгээдүүдээс 6 тэрбум гаруй төгрөгийн 15 барилга байгууламжийг буцаан авч нийслэлийн өмчид бүртгүүлжээ. Ингэснээр 2024 онд 7.4 тэрбум, 2025 онд 18.2 тэрбум төгрөгийн орлогыг нийслэлийн төсөвт төвлөрүүлсэн байна. Мөн өмч хөрөнгөтэй холбоотой 8 хэрэг шүүхийн шатанд байгаа аж.
Өнгөрсөн хугацаанд дараах 15 барилга байгууламжийг буцаан авчээ
•    Төв цэнгэлдэх хүрээлэн
•    “Уламжлалт анагаах ухааны элэг судлалын клиник төв”-ийн барилга байгууламжууд,
•    Урт цагаан худалдаа үйлчилгээний төв,
•    Чингэлтэй дүүргийн тавдугаар хороонд байрлах “Баруун сэлбэ” үйлчилгээний төвийн Ж блокийн 1220 м.кв талбай бүхий барилгыг нийслэлийн өмчид авч, нээлттэй дуудлага худалдаагаар хувьчилж, 1.9 тэрбум төгрөгийн орлогыг нийслэлийн төсөвт төвлөрүүлсэн.
•    Хан-Уул дүүргийн хоёрдугаар хороонд байрлах “Монгол шуудан” ХК-ийн 36 дугаар салбарын түрээсээр эзэмшиж байсан байрыг нийслэлийн өмчид бүртгэн авсан.
•    БГД-ийн 14 дүгээр хороонд байрлах Шуудангийн 24 дүгээр салбар түрээсээр эзэмшиж байсан байрыг “Тэмүүжин групп майнинг” ХХК дам түрээслэж ашиг олдог байдлыг зогсоож, нээлттэй дуудлага худалдаагаар хувьчилж 1.6 тэрбум төгрөгийн орлогыг нийслэлийн төсөвт төвлөрүүлсэн.
•    БГД-ийн наймдугаар хороонд байрлах “Аминжаргалан” өрхийн эрүүл мэндийн төвийн барилгыг таван жилийн хугацаанд түрээсийн орлогогүйгээр эзэмшиж байсан иргэнээс түрээсийн орлогыг нэхэмжилж, барилгыг хууль бус эзэмшлээс салган Баянгол дүүргийн Засаг даргын Тамгын газарт үргэлжлүүлэн түрээсэлж, түрээсийн орлогыг нийслэлийн төсөвт төвлөрүүлэн ажиллаж байна.
•    СБД-ийн хоёрдугаар хороонд байрлах “Ачит гар” өрхийн эмнэлэг байрлаж байсан байрыг тус эмнэлгийн эзэмшлээс авч нээлттэй дуудлага худалдаагаар хувьчилж, 334 сая төгрөгийн орлогыг нийслэлийн төсөвт төвлөрүүлсэн.
•    Өргөө зочид буудал

Түүнчлэн 2025 онд нийслэлийн Өмчийн харилцааны газраас гурван барилга байгууламжийг нээлттэй дуудлага худалдаагаар худалдаж, нийт 3.9 тэрбум төгрөгийн орлого төвлөрүүлжээ. Мөн нийслэлийн өмч хувьчлалын жагсаалтаас зургаан барилгыг хасаж, ногоон байгууламж болгон тохижуулахаар шийдвэрлүүлсэн байна. Мөн энэ онд БЗД-ийн нэгдсэн эмнэлэг, СБД-ийн нэгдсэн эмнэлэг, СТӨ-ний В корпусыг нийслэлийн өмчид буцаан авахаар хэлэлцээр хийж байгаа аж.

“Хан-Уул дүүргийн 22 дугаар хорооны нутаг дэвсгэрт хяналт шалгалтаар ажиллаж байсан замын цагдаагийн алба хаагчийг албан үүрэг үүргээ гүйцэтгэх явцад нь хутгалсан” гэх мэдээлэл 2026 оны 05 дугаар сарын 16-ны өдөр бүртгэгдсэн. Шалгалтын ажиллагаагаар замын цагдаагийн алба хаагч Хан-Уул дүүргийн нутаг дэвсгэрт хяналт шалгалтаар ажиллах явцдаа согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон иргэнийг саатуулан шалгах үед жолоочтой хамт зорчиж явсан 47 настай, эрэгтэй Ө нь алба хаагчийг хэл амаар доромжилж, шаардлагыг эсэргүүцсэн. Иргэн Ө гэртээ харихаар явсан боловч буцаж хутга нуун ирж, алба хаагчийн биед халдаж, 3 удаа хутгалсан. Ө нь хэргийн газраас зугтаасныг шуурхай эрэн сурвалжлан олж тогтоон, хойшлуулшгүйгээр баривчлах ажиллагааг явуулж байна. Одоогоор хохирогчийн биеийн байдал хүнд, эмнэлэгийн байгууллагын тусламж авч, хагалгаанд орсон. Шалгалтын ажиллагаа үргэлжилж байна.

Х.Нямбаатар 2023 оны аравдугаар сард нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагчаар томилогдсон. Түүнийг 36 дахь хотын даргын ажлыг хүлээн авах үед буюу 2023 оны аравдугаар сард нийслэлийн орлого 1.6 их наяд төгрөг, харин хөрөнгийн үлдэгдэл 822.2 тэрбум төгрөг байжээ. 

2023 оны жилийн эцэст нийслэлийн орлого 2.2 их наяд төгрөг болж өссөн. 2024 онд 3 их наяд төгрөгийн орлоготой, 2.7 их наяд төгрөгийн хөрөнгийн үлдэгдэлтэй, 2025 онд 3.8 их наяд төгрөгийн орлоготой, 2.5 их наяд төгрөгийн хөрөнгийн үлдэгдэлтэй байжээ. Харин 2026 оны 5 дугаар сарын байдлаар нийслэл 1.7 их наяд төгрөгийн орлоготой, 2.5 их наяд төгрөгийн хөрөнгийн үлдэгдэлтэй байна. Х.Нямбаатар 1.6 их наядын орлоготой нийслэлийг хүлээн авч, оны эхний 5 сарын байдлаар 2.5 их наяд төгрөгийн үлдэгдэлтэй хүлээлгэн өгч байгаа аж.

Энэ онд Улаанбаатар хотын төвийн зургаан дүүргийн ус их тогтдог 12 байршилд шинээр борооны ус зайлуулах 20 гаруй километр шугам угсрахаар болоод буй.

Өнөөдрийн байдлаар Хан-Уул дүүргийн 24 дүгээр хороо, Арцатын аман дахь Хангарди ордны зүүн талд 524 метр урт борооны ус зайлуулах шугам угсралтын ажлыг гүйцэтгэж байгааг Геодези Усны Барилга Байгууламжийн Газраас мэдээлэв.

Үүнээс өмнө Тэмээтэй хөшөөний уулзвараас Мишээл экспо хүртэл, Циркийн баруун талд, Баянзүрх усан спорт болон 38а байрны орчимд, Тэсо компанийн урд талд зэрэг байршлын ус зайлуулах шугамыг угсарчээ.