Улаанбаатар хот ногоон байгууламж, цэцэрлэгжүүлэлтийн мастер төлөвлөгөөг үе шаттай хэрэгжүүлж, арчилгааны ажлыг байгаль, цаг уурын өөрчлөлттэй уялдуулах, нэг хүнд ногдох ногоон байгууламжийн хэмжээ 5.9-8 ам метр байгааг есөн ам метр болгон нэмэгдүүлэхийг зорьж ажиллаж байна.

Энэ хүрээнд 2026 онд нийслэлийн төсвийн хөрөнгөөр есөн дүүргийн хэмжээнд нийтийн эзэмшлийн 157 га талбайн 155 гудамж, 35 нэгж талбарт ногоон байгууламжийн тарилт, арчилгааг хийж байна. Ингэхдээ ойн мэргэжлийн 28 байгууллага болон дүүргийн ОНӨААТҮГ-уудтай гэрээ байгуулан ажиллаж байна. Нийслэлийн зургаан дүүргийн нийтийн эзэмшлийн ногоон байгууламжийн 54 байршилд 104,866 ширхэг гоёл чимэглэлийн мод, 46 байршилд 4800 ам метр талбайд 337,340 цэцэгт байгууламж хийж байна. Мөн 72 байршилд нийт 24.1 га талбайг шинээр болон нөхөн зүлэгжүүлэх юм.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2025 оны 44 дүгээр зарлигаар жил бүрийн тав болон есдүгээр сарын бямба, ням гарагуудыг “Тэрбум мод тарих үндэсний өдөр” болгон зарласан. Хаврын бүх нийтийн мод тарих үйл ажиллагааны хүрээнд нийслэлийн хэмжээнд есөн байршилд 406 байгууллагын 11855 албан хаагч 129,873 ширхэг модыг тарьж байна. Мөн Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Ойн газартай хамтран Цагаан давааны хогийн цэгийг ойжуулах ажлыг 15 га талбайд зохион байгуулж, 312 мянган ширхэг хайлаас модны суулгац тарих ажлыг эхлүүлсэн. Энэхүү төсөл нь хогийн цэгийг хотын ногоон бүс болгон өөрчлөх тусгай зориулалтын ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх ач холбогдолтой юм.

Нэгүүн.мн сайтын эрхлэгч Ч.Баяржаргалыг дөрөвдүгээр сарын 10-ны өдөр эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт  хэрэг үүсгэн 30 хоногийн цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авсан. Улмаар 26 хоногийн дараа буюу тавдугаар сарын 6-ны өдрийн 11.30 цагт цагдан хориог сунгах, эсэх шүүх хурал болж “Мөрдөгчид нөлөөлөхийг завдсан" хэмээн үндэслэлгүйгээр цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг сунган шийдвэрлэсэн. Нөхцөл байдал ямар байгаа талаар сэтгүүлч Ч.Баяржаргалын өмгөөлөгч С.Болорчулуунаас тодрууллаа.

-Сэтгүүлч Ч.Баяржаргал хуурай өлсгөлөн зарлаад 100 цаг болж байна гэж байна. Биеийн байдал нь ямар байгаа вэ?

-Би даваа гарагт очиж уулзахад биеийн байдал хүнд байсан. Ч.Баяржаргал өнгөрсөн баасан гарагаас эхлэн өлсгөлөн зарласан юм байна лээ. 461 дүгээр хорих анги өлсгөлөн заралсныг нь бүртгэхгүй, биеийн байдалд чинь сөргөөр нөлөөлнө гэдэг хариу өгч, өлсгөлөн зарлах эрхийг нь хязгаарласан юм гэсэн. Харин Ч.Баяржаргал хүний эрхийн асуудал гэж үзээд хуурай өлсгөлөн зарласан. Хоол унд идэхгүй байгаа болон зүрхний суурь өвчин буюу ховдол хоорондын асуудлаас үүдэж бие нь муу байна. Хуурай өлсгөлөн зарласан тохиолдолд 10 гаруй хоногоос илүү тэсдэггүй. Нойтон өлсгөлөн бол шингэн зүйл уудаг болохоор сар гаруй тэсдэг. Тиймээс миний зүгээс Ч.Баяржаргалд “Хуурай өлсгөлөн зарлах нь маш эрсдэлтэй. Тиймээс 461 дүгээр анги чинь бүртгэх ёстой. Заавал бүртгүүлээрэй гэсэн. Гэтэл “Эд нар бүртгэхгүй” байна гэсэн. Мөн ХЭҮК-т ханд гэж зөвлөсөн. Гэтэл ХЭҮК эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явагдсан учраас бид нар хүлээж авахгүй гэсэн. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанаас гадна үзэл бодлоо илэрхийлэх, өлсгөлөн зарлах нь чиний эрх шүү дээ. Энэ талаараа комисст ханд гэсэн. Гэвч хүлээж авдаггүй учраас хандахгүй юм шиг байна.

-Зүрхний асуудалтай гэлээ. Эмнэлгийн хяналтад байдаг гэсэн үг үү?

-Тийм ээ. Эмнэлгийн байгууллагаад тогтоогдсон бөгөөд байнгын эмчилгээ хийлгэдэг байсан юм билээ. Тэгээд зүрхээ 461 дүгээр хорих ангийн эмчид үзүүлье гэтэл энэ анги нь зүрхний нарийн мэргэжлийн эмчгүй байж таарсан. Ингээд Ч.Баяржаргалын биеийн байдал огцом муудаж, өчигдөр шокын байдалтай болж, гуравдугаар эмнэлэгт хүргэгдэж, зүрхний аппарат зүүсэн байна лээ. Тэр аппаратыг нь салгаж болохгүй гэсэн. Салгах юм бол нас барах магадлал өндөр байна. Хяналт тавьдаг прокурор Батзолбоод энэ талаар мэдэгдсэн байгаа.

-Ямар шалтгааны улмаас өлсгөлөн зарласан юм бол?

-Үндэслэлгүйгээр цагдан хорьж байна гэж үзэж байгаа. Уг нь таслан сэргийлэх төрлийн арга хэмжээнд нь Монгол Улс, дүүрэг, гэрээсээ гарч болохгүй зэргээр зорчих эрхийг нь хязгаарлаж болдог. Гэтэл хорьж, эрүүдэн шүүж байгаад л асуудал нь байгаа юм. Өмнөх өмгөөлөгч нар нь цагдан хорионы хугацааг сунгахгүйгээр, суллаж өгөөч гэдэг хүсэлтийг тавьсан юм билээ. Гэтэл мөрдөгчид нөлөөлсөн гэх хуульд байхгүй үндэслэлээр хориод, хугацааг нь сунгаад байна. Хуульд гэрч, хохирогч, шинжээчид нөлөөлөх гэсэн заалт байдаг. Мөрдөгчид нөлөөлөх гэж заалт байдаггүй.

-Өмгөөлөгчийн зүгээс та энэ байдлыг юу гэж харж байна вэ?

-Нэгдүгээрт, Үндсэн хуулийн цэцээс хүлээж авсан Эрүүгийн хуулийн 13.5 худал мэдээлэл тараасан тохиолдолд гэмт хэрэгт тооцохоо больсон гэх Үндсэн хуулийн дүгнэлт байгаа юм. Түүнтэй холбоотойгоор улс төр, төрийн албан хаагчийн үнэн, мөнийг ярьж, болж бүтэхгүйг нь мэдээлсний төлөө төрийн эрхийг барьж байгаа нам нь амыг нь хамхих зорилгоор сэтгүүлчдийг хорьж, олноор нь эрүүгийн хэрэг үүсгэж, яллагчаар татаж байна гэсэн хардлага төрж байна.

Өөрөөр хэлбэл, би ганцхан Л.Баяржаргал дээр өмгөөлөгчөөр ажиллаагүй. Цолмон гээд сэтгүүлч, Шинэхүү гээд зураглаач дээр ажиллаж байна. Сүүлд Ууганцэцэг гээд сэтгүүлч өмгөөлөгчөөрөө авья гэдэг санал тавьсан. Ингээд үзэхээр сэтгүүлзүйн салбарыг тэр чигт нь шоронжуулж, амыг нь хамхих зорилготой байна гэж харж байна. Тодруулбал, улс төрийн нөхцөл байдал өөрчлөгдөхөд л сэтгүүлчийг хорьж, барих, хэрэг хүлээлгэх нөхцөл байдал үүсээд байна. Тиймээс худал мэдээлэл тараах, гүтгэх асуудалтай холбоотой хуулийн төсөл хэлэлцэж буй энэ үед сэтгүүлчид маань саналаа өгч, нэгдсэн дуу хоолойтой байж, идэвхтэй байх хэрэгтэй. Энд ганцхан Л.Баяржаргалын асуудал биш нийт сэтгүүлчдийн асуудал, цаашлаад монголчуудын мэдэх эрхийн асуудал хөндөгдөж байна шүү дээ.

-Холбогдоод буй хэргүүдийн хувьд цагдан хорих шаардлагагүй гэж үзэж байна уу?

-Холбогдуулаад буй хэргүүдийн зарим нь хөнгөн, зарим нь 2-8 жилийн цагдан хорихоос өөр ялтай хэрэг байгаа юм. Энэ тохиолдолд хорихгүй байж болно.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2026 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 21. ПҮРЭВ ГАРАГ. № 97 (7839)

БНХАУ-ын өмнөд болон төв хэсгээр үргэлжлэн орсон хүчтэй аадар борооны улмаас томоохон хэмжээний үерийн гамшиг нүүрлэж, 1000