Цулайж булцайтал баяжих нь ч юу юм, тэгэхдээ яахав элбэг хоёр өрөө байрны мөнгөтэй л ирсэн байна. Эхнэр нь эхний нэг жил тэвчээртэй байж, утас шөрмөсөөр овоо ярьдаг байснаа сүүл рүүгээ таг чиг болжээ. Болороо өөр хүнтэй болсон тухай дүү Баяраа нь түүнд мэдэгдсэн байна.

Хүний газар хэдэн төгрөгний төлөө нойр хоолоо хугаслан ажиллаж байхдаа Дорлиг ч зүгээр байсангүй, хааяахан нэг ягааны гудамжаар сэлгүүцэн явахдаа шаазан шиг цагаан царайтай солонгос хүүхнүүдийн хажуугаар зүгээр л нүдээ аниад өнгөрсөн гэвэл худлаа болох байлгүй. Ганц бие эр хүнд чинь бас түшиг тулгуур хэрэгтэй. Ядарч ирэхэд, ядаж л шөл устай хоол хийчихдэг эмэгтэй зайлшгүй л үгүйлэгдсэн юм. Хижээл нас руугаа хэлбийж яваа эр хүн чинь дан кимчи, будаагаар хол явахгүй нь ойлгомжтой. Тэгээд л Хандаа гэх эмэгтэйтэй дотносч нимгэн хөнжилдөө хань хийж явсан нь үнэн. "За Болороо бид хоёр ч яахав. Харин муу хүү минь яаж шүү байгаа бол. Гадаадад сурахаар явсан л гэнэ. Ер нь их ээж тал руугаа хүүхэд дээ. Адайр зөрүүд Болороо тэгж хүмүүжүүлчихсэн юм чинь. Баян хүнтэй суусан ч гэх шиг. Ухаандаа намайг голж байгаа юм биз дээ. Энэ хүүхнүүд мөн их оодрох юм" гэхчилэн элдвийн бодол эргэлдэж, сэтгэл хямраана.

Үүр цайхын алдад Дорлиг сэрж дүүтэйгээ хамт хэдэн сар хайсны эцэст худалдан авсан таван шарын социализмын үеийн нэг өрөө байраа ёозгүйхэн эргүүлж тойруулан харав. Аркийг нь авчихвал хоёр ч өрөө байх боломжтой юм. Гэвч Дорлигт байраа томсгох нь огт сонин биш байв. "Ганц бие хүнд хаваасаг. Харин хөл дүүжлэх унаа л авах нь чухал байна" гэж дүүдээ хэлжээ. Тэрбээр хөнгөхөн шиг юм идчихээд гарахын түүс болов. Хөөцөлдөх ажил ч байлгүй яахав. Гол нь сүүлийн үед түүний авсан энэ байранд хачин чигтэй зүйлс ойр ойрхон гарах болсон байна. Өдөржин явж явж, оройхон ирэхэд крантны ус нь гоожчихсон, өлгөсөн зураг нь уначихсан ч байдаг юм уу, хэн нэгэн хөндлөнгийн хүн байгаад явсан мэт сэтгэгдэл төрөх нь хэцүү. Уг нь Дорлиг тус байранд орохын өмнө засвар хийлгүүлж, сантехникийн асуудлыг бүрэн шийдвэрлэсэн юм. Юутай ч тэр крантаа дахин шалгахад зүв зүгээр байв.

Дорлиг дүүгийн хамт машины захаар баахан тэнэсний эцэст харьцангуй гайгүй үнэтэй япон суудлын тэрэг авчээ. Байр авсны дараахан ойролцоо гараж худалдаад авчихсан тул машинаа яах вэ, иих вэ гэх мэтийн асуудалгүй. Сэтгэл нь ханасан Дорлиг "за, ашгүй нэг хөл дүүжлэх унаатай боллоо. Ийм том наймаа хийсэн юм чинь угаана аа хө. Дүүтэйгээ аминчлан ярих ч юм байна" гэж Дорлигийг хэлэхэд дүү Баяраа нь "нөгөө л Болороогоо л ярих биз. Ядаргаатай юм" гэж дурамжхан байсан ч толгой дохин зөвшөөрсөн байна. Тэр хоёр зам зуураас архи, бага сага зууш аваад таван шарын зүг салхи татуулан давхив. Дорлиг ширээ засан дүүгээ суулгаад "иймэрхүү л амьдарч байна. Ганц бие хүнд элдэв новш хэрэггүй. Харин амар ч юм уу" гэхэд Баяраа "ганц бие байхдаа яахав дээ, Болороо эгч та хоёр салсан л юм байгаа биз, хүү Төгөлдөрөө мартаж болохгүй байх аа" гэв. Дорлиг өөртөө болон дүүдээ хундаглан "тэр ч тийм л дээ. Гэвч ах нь тэр тухай ярих гэсэнгүй. Энэ байранд чинь жигтэй явдал болоод байх юм. Өнөөдөр харин крантын ус гоожсонгүй. Заримдаа зүгээр. Тэгж байгаад л гэнэт ус гоожих, өлгөсөн зураг унах, хүн яваад ч байгаа юм шиг, их сонин. Хөөцөлдөх ажиптайг ч хэлэх үү, ах нь бүр орой ирдэг. Тэгэхэд л юм хум өөрчлөгдсөн байх шиг, ах нь ер нь айгаад байна, чи өнөөдөр манайд хоночих, тэгэх үү" хэмээн царайчилахад гайхсан Баяраа "за юу гэжтийм юм байх вэ дээ. Арай сүнстэй гэх гээд байгаа юм биш биз дээ. Та одоо Болороо, Болороо гэсээр байгаад бүр сонин болчихож. Яахав танайд хоноё" хэмээн зөвшөөрсөн байна.

Тэр хоёр элдвийн юм хүүрнэн сууснаа Баяраа "бие засая" гээд босчээ. Баяраа "00"-д орсны дараа гараа угаах гээд ванны өрөө рүү орсноо "хүүе, энэ чинь юу вэ" гэж хашгиран огло үсрэхэд, Дорлиг ч босч "яав, ийв" болов. Баяраа эг маг хийн "танай энэ байр чинь учиртай нь үнэн юм байна. Би гараа угаангаа толинд харсан чинь, еэ базарваань нэгэн хүүхдийн ч гэмээр дүрс үзэгдсэн шүү. Та яаж ийм газар амьдарч чадаж байна аа" гэх зэргээр уулга алдана. Дорлиг ч дотроо байранд орсны дараахан солонгост хамт ажиллаж байсан Жагаатай нэвт архидахад хонгилын өрөөний хананы толинд Баяраагийн яриад байгаа нэг тийм дүрс үзэгдсэн юм. Тэр үед би хэтэрхий их уучихаад хий юм харлаа, гэж өөртөө бурууг өгөөд л өнгөрсөн. Тэгэхээр үнэн байх нь. Одоо тэгээд яахав гэж бодсон байна. Тэр хоёрын архи уух сонирхол ч хийсэн алга болж, цаашид хэрхэх тухайгаа ярилцжээ. "Байраа зарахаас өөр яахав дээ" гэж Баярааг санааширангуй өгүүлэхэд Дорлиг өлгөн авч "Одоо тэгэх л болж байна даа. Уг нь хажуудаа гаражтай, надад их тохирсон байр, гээд яахав. Үгүй ингэхэд үздэг хардаг хүмүүс дээр очиж асуугаад үзвэл яах бол? Болохгүй бол тэр л биз" хэмээн дүү рүүгээ харав. Ингээд мэргэн түргэн хүн хайхаар тохиролцон унтахаар болжээ. Гэвч нойр нь сэрвэлзэн эсэн бусын юм бодон хөрвөөсөөр үүртэй золгов. Баяраа өглөө нь "за ах минь та ойр зуурын хэдэн хувцсаа аваад хэд хоног манайд бай. Ингэж айж амьдарна гэж юу байдаг юм. Тэр хооронд хүн хартай уулзахыг бодьё" гэжээ.

Баяраа уйгагүй хөөцөлдсөний эцэст Дамбадаржаад байх нэгэн мэргэн хүнийг олж уулзжээ. Тэгээд мань хүн ахын хамт тэр хүн дээр очиж байр савных нь тухай ярьж зарах эсэхээ асуусан байна. Яриннил гэгч өвгөжөөр хүн судар номоо үзэж, чулуу татсаны дараа "өө хөөрхий, өвчинд ороогдон нас барсан хүүгийн л сүнс юм байна. Ээжтэйгээ хамт амьдарч байгаад нас барж. Эхийгээ их эрэлхийлдэг юм байна. Бас нэг тоглоом байгаа юм уу даа. Бяцхан хүүгийн сүнс гэмгүй. Гэхдээ яаж сүнстэй амьдрах вэ. Би хамт явж үзэх хэрэгтэй юм байна" гэжээ. Баярласан Дорлиг ч "тэгэлгүй яахав. Мөнгө төгрөгийг нь гомдоохгүй" гэсэн байна. Яриннил байрыг нь нягтлан үзээд "энд нэг тоглоом байх ёстой. Сайн үзнэ шүү" гэхэд Дорлиг "засвар хийхэд тийм тоглоом энэ тэр ер харагдаагүй. Хачин юм даа" гэсэн ч хайсны эцэст нэг дугуй нь байхгүй машин тоглоомыг нь олсон байна. Уг тоглоомыг ханын шкабны бүүр мухраас, хүн анзаармааргүй газраас олсон аж. Яриннил тэр тоглоомыг даавуунд боон нандигнан авсны дараа булан тохой бүрд нь лаа дөл асааж, шоголтой номоо баахан уншиж, сан, арц, хүж ихээр тавьж ариусгасан байна. Дорлиг ч хэлсэн үгэндээ хүрч Яриннилд чамлахааргүй мөнгө өгч дотносон танилцжээ. Яриннил "одоо сүнс үзэгдэхгүй. Харин та хүүхэд нохой баярлуулах буян хий. Сайн хийвэл зүгээр байна" гэсэн байна. Дорлиг ч хэлсэн ёсоор нь бүхнийг хийсэн бөгөөд Яриннилын хэлснээр дахин сүнс, хий үзэгдэл энэ тэр ч үзэгдсэнгүй. Дорлиг ч байраа зарах шаардлага гарсангүй. Тэгэхээр үнэхээр чаддаг хүнээ олвол сүнс гэж бас ч учиртай ажээ.

Ю.Энх

ХУВИЙН МӨРДӨГЧ /2013 он №01/