ойлголтыг тодруулж өгөхгvй юу?
-Тэр дууны цаад утга нь Gannam гэж Сөvлийн нэг дvvрэг л дээ. Хан мөрний өмнөд хэсэгт байдаг юм. 1960-аад оны vеэс Өмнөд Солонгост манайхтай адил орчин vеийн хотжилт эхэлсэн. Сөvл vйлдвэржиж, барилгажихыг дагаад хөдөөнөөс шилжин ирэгсдийн тоо хурдацтай нэмэгджээ. Шалтгаан нь ойлгомжтой. Ажилд орох магадлал том хотод их байдаг. Бас их, дээд сургуулиуд нь бvгд Сөvлд төвлөрсөн байсан болохоор богино хугацаанд 10 сая хvн нийслэлдээ шавсан юм билээ. Тэгээд орон сууцны хомсдол гаарч, газрын vнэ дээд цэгтээ хvрсэн. Машин тэрэгний хэт их бөөгнөрөл ч бий болж. Яг л одооийн Улаанбаатар гэсэн vг. Vvнээс яаж салах вэ гэсэн том асуултыг шийдвэрлэхийн тулд 1970-аад оны эхнээс Сөvлийн захиргаа, Солонгосын Засгийн газар хvн амьдрахад төдийлэн таагvй, элс, намаг, шавартай Ганнам гэх Хан мөрний өмнөд хэсгийг томоохон компаниудад өгч барилгажуулах, орон сууцжуулахыг уриалсан байдаг.

1980-аад оны эхээр сонгогдсон Сөvл хотын шинэ удирдлага нийслэлээ хөгжvvлэх шинэ төлөвлөгөө дэвшvvлж, Сөvлийг цоо шинэ орчин vеийн хот болгохоор зорьсон. “Сөvл хотоо дэлхийн санхvv, эдийн засгийн томоохон бvс болгоно” гэсэн тэдний мөрөөдлийг сонсоод тухайн vед бvх хvн инээлдэж, бvтэхгvй зvйл ярихаа боль гэж байсан гэдэг. “Сөvлд Олимпын наадам зохион байгуулна” гэхэд хvмvvс бvр ихээр шоолж, инээдээ барж байсан тvvхтэй. Гэтэл 1988 онд Сөvл Олимпыг нэр төртэй зохион байгуулснаар Солонгосын ард тvмэн нэг зvйлийг маш сайн ойлгож авсан. Тэд том мөрөөдөл, том зорилготой байна, тvvндээ хvрэхээр тэмvvлнэ гэдэг нь хөгжлийн vндэс болдог гэдгийг сайтар ойлгосон.
-Сөvл 25 дvvрэгтэй. Тэгэхэд яагаад заавал Ганнам илvv ихээр хөгжсөн юм бэ?
-Тэр нь хувийн хөрөнгө оруулалтыг чөлөөтэй, төлөвлөгөөтэй дэмжсэнтэй холбоотой байх. Ганнам дvvргийг хөгжvvлэхэд шаардагдах хөрөнгө мөнгө, хvн хvч хотын захиргаанд байгаагvй. Сөvл хотын удирдлага хувийн компаниудад санал тавьж, хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөөний дагуу бvтээн байгуулалтын бvх ажилд стандарт тогтоож, тvvнийгээ мөрдvvлэх, хянахад оролцож ажилласан байдаг. Ганнам дvvргийг хөгжvvлэхэд хамгийн чухал асуудал нь зам байсан. Маш өргөн, нэг чиглэлийн урсгалдаа найман эгнээ бvхий замууд тавьж бvтээн байгуулалт эхлvvлсэн. Цаашдаа замаа улам өргөжvvлсээр ямар ч бөглөрөлгvй, дэд бvтэц бий болгосон. Энд олон хvн мэддэггvй нэг хvчин зvйл vйлчилсэн байдаг. Ганнам дvvрэгт хамгийн сайн чанарын, өндөр өртөгтэй зам тавьсан нэг учир нь хойд Солонгосоос учруулж болзошгvй аюул, мөн vер, байгалийн давагдашгvй хvчин зvйлээс vvдэлтэй эрсдэлт нөхцөл vvсвэл Сөvлийн хvн амыг хурдан нvvлгэн шилжvvлэх болно. Ганнам дvvргийн өргөн замуудаар арван сая хvнийг богино хугацаанд аюулгvй бvс рvv шилжvvлэх боломжийг тооцож хийсэн юм билээ. Ганнамын замаар танк, хvнд даацын машин саадгvй явахаар даацыг анхнаас нь төлөвлөсөн. Зөв зохион байгуулалттай сайн замын ачаар Ганнам дvvрэг дараагийн бvтээн байгуулалт руугаа төвөггvй шилжиж, замын хажуугаар өргөн явган хvний зам тавьж, ногоон байгууламж, орчин vеийн орон сууц, барилга байгууламжуудыг дараалан барьсан. Энэ дvvргийг ирэх 100 жилийн хөгжил, хэрэгцээ шаардлагыг харж төлөвлөсөн гэж болно. Зам, явган хvний зам, ногоон байгууламж, бvх барилга байгууламжууд нь дэлхийн стандартыг хангасан байдаг. Ингэхээр автоматаар энэ дvvрэгт чинээлэг, баян иргэд татагдан суурьшиж, тэдний төлбөрийн чадварыг дагаад дэлхийн нэртэй компаниуд салбараа нээж эхэлсэн. Ганнам дvvргийн бvтээн байгуулалтыг анхнаас нь улам цаашаа өргөжиж, хөгжих боломжтойгоор байхаар хийж чадсан учраас одоо ямар нэгэн мухардалд орохгvйгээр тэлсээр хөгжсөөр байгаа.
-Төр стандарт тогтоож мөрдvvлэхэд анхаарсан гэдэг их зvгээр хандлага байна, тийм ээ?
-Стандарт бол маш чухал зvйл. Барилга барихад 1/3-ээс доошгvй хувь нь ногоон байгууламж байх ёстой, тэдэн хvний дунд нэг хvvхдийн цэцэрлэг, сургууль, эмнэлэг, дэлгvvр, vйлчилгээний газар байх гэх мэт хvний амьдрах бvхий л нөхцөлийг стандартаар тогтоогоод тvvнийгээ хангасан дvvрэг болж чадсан. Гэтэл манай барилгынхныг харж байхад зvгээр л дан байшин барьчихаж байна. Энэ нь яваандаа аюул болдог юм байна. Агаарын бохирдол ихэснэ. Дуу чимээ, тvгжрэл, бөглөрөл гээд хvмvvсийн ая тухтай амьдрах нөхцөл хангагдахаа болино.
-Нийслэлийн шинэ удирдлагыг мөрөөдлөө, хоосон мөрөөдлөөр хуурах гэлээ гэж зvхэх хvн олон байх шиг ээ.
-Би тvрvvн хэлсэн шvv дээ. Сөvл хотыг дэлхийн санхvv, бизнесийн нэгэн төв болгоно гэхэд хэн ч итгээгvй. Хоосон мөрөөдөл гэж байсан. Гэтэл болчихсон л байгаа биз дээ. Шинийг сэдэж, хийж бvтээнэ гэсэн тэмvvлэлтэй хvмvvс л улс орныг авч явдаг юм байна. Нэг ийм vг байдаг “dreams come true’’-Мөрөөдөл биелдэг юм. “Ганнамд очиход дэлхийг vзнэ, өөр тийшээ явах шаардлагагvй” гэсэн vг тарах хvртлээ хөгжиж чадсан. Дэлхийн бvх шилдэг брэндийн дэлгvvр Ганнамд байна. Тэнд дэлхийн бvх л юм байна. Солонгосыг хөгжилд хөтөлсөн хvмvvс том мөрөөдөгчид байсан. Ерөнхийлөгч Пак Жөнь Хи-г Солонгос улс машин vйлдвэрлэдэг болно, автобусаа ч хийнэ. Метротой болно гэж мөрөөдөж байхад Дэлхийн банк итгээгvй. Солонгосууд бvр ч их эргэлзэж байсан. Дотоод, гадаадын vл итгэхийг даван туулж, иргэдээ зоригжуулж, бvтээн байгуулалтаа өрнvvлнэ гэдэг жинхэнэ удирдагч хvний шинж чанар юм. Пак Жөнь Хи 19 жил Солонгосыг удирдахдаа ард тvмэндээ хөгжих итгэл найдварыг өгч, Солонгосыг дэлхийн өндөр хөгжилтэй улс болгохын төлөө тууштай явсан. Тэр өөртэйгөө адилхан том мөрөөдөлтэй хvмvvсээр багаа бvрдvvлж, мөрөөдлөө хэрэгжvvлсэн. Монголд ч бас ийм том тэмvvлэл, мөрөөдөл хэрэгтэй. Одоо Ганнам Азийн загвар дvvрэг болсон. Дэлхийн өнцөг булан бvрээс улсаа, хотоо хөгжvvлье гэсэн хvмvvс Ганнамыг зорьж vздэг. Тэгэхээр мөрөөдөж чадсан хvнээ дэмжих л хэрэгтэй. Удирдагч хvн л мөрөөдлийг бодит ажил болгож чаддаг. Би хувьдаа Э.Бат-Vvл даргад итгэж, найдаж байна. Яг vнэнийг хэлэхэд, хотын хуучин удирдлагууд тонож дээрэмдээд, устгаад, сөнөөгөөд, бvр баллаад хаясан байхгvй юу. Э.Бат-Vvл Улаанбаатарчуудын сvvлчийн найдвар. Энэ хvний тvvхэн өөрчлөлтийг хийлгэхгvй л бол Улаанбаатар хэдхэн жилийн дараа хvн амьдрахын аргагvй бөөгнөрөл болно. Хувиасаа хэлэхэд, бvгдээрээ Э.Бат-Vvл баатартаа итгэе, дэмжье. Энэ хvн тvvхэн өөрчлөлт хийж vнэхээр баатар гэдгээ харуулна. Гэр хорооллыг Ганнам дvvрэг болгож чадна. Тvvн шиг удирдагч хvн иргэддээ итгэл найдвар тvгээж, өөрөө глобал сэтгэж 50, 100 жилийн алсын хараатай зvтгэж чадвал жинхэнэ өөрчлөлт, шинэчлэлт гарна. Энэ бvхэн боломжтой зvйл. Сөvл 25 сая хvнийг гайхалтай зохион байгуулж чадсан байхад Улаанбаатарчуудад болохгvй гэх зvйл байхгvй.

Ж.Баттөр

1992-1995 онд БНСУ-ын Сөvлийн их сургуульд Олон улсын улс төрч мэргэжлээр магистрын зэрэг хамгаалсан.

2001 онд МУИС-ийн Тvvхийн тэнхимд орчин vеийн тvvхийн чиглэлээр докторын зэрэг хамгаалсан.

1996 оноос МУИС-ийн Олон улсын харилцааны сургуульд багшилж байна.

XX зууны Монгол-Солонгосын харилцаа, Монголын тvvхийн чиглэлийн судалгаа хийдэг. "20 дугаар зууны Монгол Солонгосын харилцаа" хэмээх хоёр боть ном нь БНСУ-д орчуулагдсан. "Солонгос-Монгол толь бичиг" хамтын бvтээл нь БНСУ-д дөрвөн удаа хэвлэгдээд байна. АНУ, Өмнөд Солонгос, Тайвань зэрэг улсад лекц уншиж, зарим бvтээл нь хэвлэгдсэн. Солонгос хэлнээс

-И Мён Баг-ийн "Ажлаар амьсгалсан он жилvvд",
-Пак Жөнь Хый: Солонгосын сэргэн мандалт,
- Ким Гv "Өөрийн намтар",
-Бэг Ён Жv: "Би vнэнч шударга хөдөлмөрөөр Америкийг байлдан дагуулсан",
- Жөн Мириам: "Таны хvvхэд гоц ухаантай" зэрэг 9 ном орчуулсан.

МУИС-ийн Эрдмийн Зөвлөлийн гишvvн

АРДЧИЛАЛ

СОЛОНГОС СУДЛААЧ Ж.БАТТӨР: УДИРДАГЧ ХVН Л МӨРӨӨДЛИЙГ БОДИТ АЖИЛ БОЛГОЖ ЧАДДАГ
Tweet
Bolod.mn