2012-09-03“Дуулахыг нь ганцхан удаа сонсоод хэзээ ч мартахын аргагүй тийм хүн бол Мелисса Этериж.

“Цонхонд минь ойртооч”, “Би цорын ганц”-ыг түүн шиг дуулж, хүргэх хүн үгүй л болов уу. Тиймдээ ч тэр хоёр удаа “Грэмми”, мөн “Оскар”- ын эзэн болсон. Түүнчлэн үнэн шу дарга үгтэй, асуултаас бултдаг гүй нэгэн гэдгээрээ алдар тай билээ”. Пирс Морган энэ удаагийн зочноо ийн хүү танилцуулаад студи дээ урилаа.
-Мелисса, студид минь тавтай морил.
-Энд байгаадаа баяртай байна шүү.
-Та зан аашийн хувьд ч, тайзан дээр ч үргэлж гал шиг дүрэлздэг, сэтгэлийн хөдөлгөөн ихтэй дэврүүн нэгэн. Энэ таны төрөлхийн зан чанар уу?
-Амьдрал хэчнээн сонирхолтой гээч. Би ч бас сонирхолтой байхыг хичээж, өө рийгөө илэрхийлэх сонголтыг хийсэн хүн.
-Та хувийн амьдрал болон мэргэжлийн дуучныхаа хувьд өөрийгөө юу гэж дүгнэх вэ. Гайхалтай, ер бусын амьдралаа эргээд харвал одоо байгаадаа хэр сэтгэл хангалуун бай даг бол. Ер нь хаана, ямар түвшинд хүрсэн гэж бодож байна вэ?
-Яг энэ цаг үед би хэдийнэ 51 нас хүрчихэж. Гэхдээ би бодохдоо энэ бүхэн зүгээр л зугаатай аялал юм. Эцсийн зогсоол гэж үгүй. Энэ бүхэн чамайг зүгээр л хэрхэн аялж буйг харуулж байгаа хэрэг. Учир нь он цагаас хэн ч, хэзээ ч зугтаж чадахгүй шүү дээ. Тиймээс та үүнийг яаж хүлээж авахаас л шалтгаална.
-Тэр ч үнэн шүү. Таны суусан галт тэрэг хэзээ ч зогсоолд очихгүй гэсэн үг мөн үү?
-Зогсохгүй. Тэнд гэж товлосон газар байхгүй. Бусдын нүдээр бол би амьдралдаа “Оскар” гэх мэт хэдэн тод дурсамж бү тээ сэн ч, одоогоор тэнд гэсэн хязгаар байхгүй л байсаар. Хэчнээн хол явсан ч төгсгөл гэж үгүй.
-Хэрэв өн гөрсөн цаг хугацаа гаар эргэн аялах боломж олдвол, амьдралын хаа чухам аль хэсэгт дахин очих вэ?
-Өө, тэгвэл...
-Хүүхдүүд, эсвэл амьдралд тань байсан эмэгтэйчүүдийг дахин оролцуулахгүй байх, тийм үү?
-Үгүй, тэр амьдралыг дахин давт маарг үй байна.
-Гэхдээ тэр хэсэг ч гайхалтай л бай сан. Брюс Спрингстэнтэй хамт тай зан дээр байсан үеийг давтаж болох юм. Тэр бол 1994 оны MTV-гийн тоглолтын үе. Телевизийнхэн надаас “Хэн нэгэнтэй хорш моор байна уу” гэхэд нь “Би үргэлж Брюстэй дуу ла хыг хүсдэг байсан. Хэн түүнтэй хамт рахыг хүсэхгүй байх билээ” гэсэн.
-Гэтэл тайзны араас Брюс гараад ирсэн үү?
-Тэгсэн. Үнэхээр тэр гараад ирсэн. Би тэр үед “Бурхан минь, энэ цаг хугацааг яг одоо зогсоож болдог ч болоосой” гэж бодож билээ. Бид “Thunder Road”-ыг дуулсан юм.
-Гайхалтай юм.
-Жинхэнэ “Wow” гээч нь л болсон. Тэр үед цаг мөчийг зогсоомоор байсан ч харамсалтай нь дэндүү хурдан болж өнгөрсөн. Гэхдээ надад бичлэг нь байдаг юм. Одоо ингээд эргээд бодоход өн гөрч буй цаг хугацааг хайрлаж сурах хэрэгтэй юм байна. Дурсан санахад хүртэл “Сайхан байж дээ” гэж бодохоор...
-Үзэгчдэд одоо Таны “Цонхонд минь ойртооч” дууны клипийг толилуулна. Дараа нь хайр, дурлалын сэдвээр ярилцах болно. Та үргэлж тэр тухай бичдэг учраас нэгд нэгэнгүй асуухыг чармайх болно оо.
-Өө, үгүй байлгүй дээ. (Бичлэг).
-Тэр цаг үе надад Америкийн хөгж мийн ертөнцийн хамгийн оргил үе байсан шиг санагд даг юм. Таны дуу машинаар давхиж явахдаа сонсдог дуу шиг нэг тийм...Би Номхон далайн эрэг хавийн замуудыг сайн мэдэхгүй л дээ, гэхдээ нэг тийм сэтгэгдэл төрдөг юм. Таны бодол?
-Тийм шүү. Би жолооны ард сууж яваа хү- мүүст зориулж дуу бичдэг шүү, үнэхээр.
-Таныг дэмжиж байна. Учир нь хүмүүс амьдралынхаа олон цагийг машинд өнгөрөөж, хөгжим сонсон, түүнээсээ ямар нэгэн зүйл мэдрэхийг хүсдэг шүү дээ.
-Тиймээс л би нэг цэгээс нөгөөд хүрэхдээ хүмүүсийн олж авахыг хүссэн тэр мэдрэмжийг өгөхийг хүсдэг.
-Та хайр сэтгэл, шархалсан зүрх, сэтгэл догдлол, шаналал, баяр жаргал, хагацлын талаар дуулдаг. Та бол гайхалтай хайрын дууч, бас бичээч.
-Хайр хайр...Би хайранд дуртай, хайртай.
-Та хэдэн удаа зохистой хайрын харилцаанд (эр, эмийн жам ёсны хайр) орж байв?
-Ямар утгаар нь тэр вэ? Миний бодлоор хүн хайртайгаа учирдаг юм шиг ээ. Би анх удаагаа л хайрыг зохих ёсоор нь хүртэж байна. Учир нь би өөрийгөө зохих ёсоор нь хайрлаж байна. Өө рийгөө хайрлах нь өөр хэн нэгнийг хайрлах гарц юм болов уу.
-Тэгэхээр үүнийг мэдрэхээс өмнө та хайртай учирч байсан ч, түүндээ өөрийгөө бүхлээр нь зориулж чадаагүй гэсэн үг үү?
-Ерөнхийдөө тийм байсан, би өмчлөгд сөн мэт санагддаг байсан. Тийм байх ёстой гэж бодоод бие биенээ нөхдөг байсан. Гэхдээ хайрыг хоёр өөр ертөнцтэй хүн хамтдаа бүтээдэг эд. Тэгээд өөр өөрийн ертөнц рүү тэмүүлнэ. Өөрийнхөөрөө байхыг хүснэ. Бүгд л тийм байдаг. Ер нь хайр гэж өөр нэг хүнийг өөр төө нэгтгэж, дутуугаа гүйцээж, усны нэг дусал шиг болохыг хэлдэг байх. Тэгээд үргэлж тэр бүхлийг хадгалахын төлөө байна гэсэн үг гэж боддог.
-Миний бодлоор Таны бүтээлүүдээс сөрөг зүйл мэдрэгддэггүй, их гэрэл гэгээтэй. Та бусдыг төөнөж байгаа мэт бичдэг шүү?
-Тухайн хүн яаж хүлээж авахаас л шалтгаалах байх. Гэхдээ “I’m the оnly One” дуунд таны хэлсэн шиг тийм зүйл байхгүй. “Чи намайг шархлууулчихлаа, би цаашид чадахгүй нь, хэн ч чамайг над шиг хайрлахгүй” гэх мэт...
-Жаргалтай байхад сайхан дуу бичнэ биз?
-Тэгэлгүй яах вэ.
-Тэгэхээр хамгийн жаргалтай, сайхан үеэ ноо толж байгаа хэрэг байх нь?
-Гэхдээ жаргалтай байгаа тухай би чиж байна уу, эсвэл жаргалтай байхыг хүсэж байна уу гэдгээс шалтгаална шүү.
-Жаргал цэнгэл, гуниг харууслын алинаас нь илүү сайн дуу, хөгжим гардаг вэ. Мэргэжлийн уран бүтээлчийн хувьд таныг аль нь илүү хурцалдаг бол?
-Аз жаргалын тухай ярихад уйтгар, гуниг заавал дагадаг. Тэгэхээр жаргалын нөгөө тал нь хар өнгөтэй байдаг юм болов уу.
-Тийм л дээ, гэхдээ аз жаргал, зовлон гунигийн аль нэгийг нь сонгож, бүтээл хий гэвэл?
-Би дан жаргалыг сонгомооргүй байна.
-Гэхдээ энэ хоёрын аль нэгийг нь сонгох зайлшгүй шаардлагатай гэвэл шүү дээ?
-Тэгвэл зовлонгоос салах, ангижрах арга зам хайж, аз жаргал руу тэмүүлсэн бүтээл байх болов уу.
-Яриагаа улс төрийн сэдэв рүү шилжүүлье. Таныг улс төрийн талаар идэвхтэй дуугардаг нэгэн гэдгийг мэднэ. Энэ жил Америкийн ижил хүйстнүүдийн хувьд их хөл хөдөлгөөнтэй байна. Бусдад дорд үзэгддэг байсан цөөнхийн эрх чөлөө тавигдаж, энэ асуудал сүүлийн үед хурцаар яригдаж байгааг Та юу гэж үзэж байна вэ?
-Америкчууд ижил хүйстнүүдийн тэгш эрх, эрх чөлөө, олон талт байдлын талаар яриад 20 жилийн нүүр үзэж байна. Би уг нь 10 жилийн дотор л бүгд ойлголцож, ая тухтай амьд рах орчин бүрдэх байх гэж боддог байсан. Гэвч шашин шүтлэг зэрэг өөрчлөхөд бэрх, хү мүү- сийн ухамсарт гүн суусан ойлголт үүнд их нө- лөөлж байна л даа. Тиймээс хайр, харилцан ойлголцол, нийгмийн харилцаа, шинээр гарч ирж буй парадигма буюу шинжлэх ухааны цогц ухагдахуун, өөрчлөлтөд цаг хугацаа шаардагдах нь гарцаагүй. Гэхдээ энэ асуудал тодорхой хэмжээгээр урагшилж л байна.
-Та Канзаст өссөн бил үү. Намайг жаахан байхад “гэй” гэдэг үг хамгийн муу, муухайн илэрхийлэл байсан. Тухайн цаг, нөхцөлд “гэй, лесби” гэдэг үгс айдас, захиргаадалттай нэ гэн түвшинд явдаг байлаа. Тэр үед харууд, ядуу, дорой байдал гэх мэт олон хурц асуудал байсныг Мелисса Та ч мэдэж байгаа?
-Тийм ээ.
-Дараа нь цагаачдын тухай ярих болсон. Тэр үед цагаачдын талаар тун таагүй ярьж, “Тэд” гэж ялгаварладаг байсан шүү дээ. Гашуун дурсамжууд ч бий. Гэхдээ тэр цаг үеийн “Тэд” одоогийн “Бид” болсон. Тэр үеийн тантай адил ижил хүйстнүүд одоо хамаагүй дээр нөхцөлд амьдарч байна гэж боддог уу. Ерөнхий лөгч маань та бүгдийг дэмждэг тухайгаа телеви зээр ярьж байсан?
-Тэгэлгүй яах вэ. Тэр үеийг эрх тэгш байх, нийгэмд олон талт үзэл бий болгох хам гийн том хөдөлгөөний давалгаа байсан гэж хэлэхэд хилсдэхгүй. Энэ бол маш чухал. Ерөнхийлөгч нь үүнийг ойлгож, улс нь тэдний эрхийг хамгаалсан хуультай болно гэдэг гарцаагүй зөв голдирол мөн.
-Та одоо Канзаст очиход бодит байдал хэр байна вэ. Тэнд тэсвэр, хүлээц одоо болтол байна уу?
-Би тэсвэрлэл гэдэг үг хэрэглэх дургүй. Яагаад гэхээр би хэн нэгнийг арай гэж л тэсвэрлэхээр зүйл хийж байгаа мэт ойлгогдоод бай даг юм. Олон талт байдал гэхээр биднийг олонхоос тусгаарлаад байгаа мэт санагддаг.
-Гэхдээ та түрүүн байдал илүү дээрдэж байгаа гэсэн, Канзаст ч тэр?
-Би Канзасаас 1960-аад оны үед гарсан. Тэр үед иргэний хөдөлгөөнүүдийн эрхийн тө лөөх тэмцэл ид өрнөж байлаа. Харин Кан зас аль ч үед саармаг, төвийг сахигч муж бай саар ирсэн. Тэр онцлог нь одоо хүртэл хэвээр бай гаа. Тэнд хийнхэн зүгээр л маш сайн хүмүүс, бус дын төлөө гэсэн сэтгэлтэй. Тэд юуны төлөө, яагаад гэдгийг сайн мэддэг.
-Ирэх арваннэгдүгээр сард бид шинэ сонголтын өмнө очно. Б.Обамагийн өнгөрсөн дөрвөн жилийн ажлын үр дүнгийн талаарх таны бодол?
-Улс төрийн талаарх миний үзэл бодол энгийн жижиг асуудлаас л үүдэлтэй. Тэр нь нөгөө л “Тэд” болон “Бид” гэх зааглал. Энэ зааг улам томроод баруун, зүүн гэж хуваагдаж байгаа тай ялгаагүй. Том ялгаанууд байсаар л байна гэж хэлмээр байна. Мэдээж, нийгэмд Ардчилал, Бүгд найрамдах үзэл гэх мэт ялгаанууд байдаг. Миний хувьд өнгөрсөн 20 жилийн хугацаанд ардчиллынхан болон бүгд найрамдахчуудаас хүлээснийхээ хариуг бүрэн аваагүй. Одоо бол тээнэгэлзэж, эргэлзэж байна. Тэд үндэстэн дамнасан корпорацийнхаа сэдвийг одоо болтол үргэлжлүүлсээр. Гэтэл урдаа барих гол сэдэв нь олон сонголттой буюу нэгээр дагнахгүй байх ёстой юм болов уу. Тиймээс, нийгмийн хувьд мэдээж Ардчилсан намыг миний яриад байгаа сэдвийн талаар жаахан ч атугай анхаарч, ахиц гаргана гэдэгт найдмаар байна.
-Энэ ч жаахан гунигтай байна шүү.
-Тийм шүү.
-“Тийм” гэж хэлэхдээ хүртэл Та их бухимдаж байна?
-Уурлаагүй л дээ. Маш олон хүний мэдэрч буй тэр зүйлийг би ч бас мэдэрч байна. Зүгээр л “би, бид, тэд” гэж ярьсаар залхаж байна. Бүгд найрамдахчууд, ардчиллынхан ч бас тэр улиг болсон зүйлүүдийн талаар ярьсаар. Бид бүгд нэг ижил зүйл хүсдэг болсон үед одоогийн байдлаас гарна. Бид хүчтэй бизнестэй, бага татвар төлмөөр байна, илүү дээр тогтолцоотой болмоор байна, илүү сайн сургуулиудтай байхыг хүсэж байна. Гэтэл биднийг намуудын эрх ашгийн төлөө хувааж, талцуулж байгаад гомдож байна. Бид нэгдэж, эвтэй байж, суралцахгүй юм бол зүгээр л живнэ.
-Би Тантай санал нийлэхгүй л байх шиг. За за, өөр сэдвээр ярилцъя. Арванхоёр дахь цомог “Fourth Street Feeling”-гээ гаргах болсон талаараа яриач?
-Би 20 жилийн дараа Англид очоод, намайг одоо хүртэл сонсдог, хайрладаг хүмүүс байгааг мэдсэн. Тэгээд хүмүүс намайг сонсож байхад өөрийгөө яагаад доогуур үнэлэх болсноо гайхсан. Урам ороод студидээ очиж, гитараа аваад тэр дор нь дуу зохиосон. Боб Дилан нэг удаа “Тухайн мөчид орж ирсэн санаагаа тэр дор нь “аргамжиж” авахгүй, хөсөр орхичихвол хүсэж буй зүйл нь өөр хэн нэгэн рүү нисэн одно” гэж хэлж байсан юм.
-Урт удаан хугацаанд шаналгаж, дуншчихаад гараас гардаггүй дуу гэж байдаг уу?
-Би 10 наснаасаа дуу бичсэн...
-Нэг хэсэг тасарсан, хоосон орон зай байгаа байх аа?
-Тийм ээ, түүнээс хойш тасралтгүй бичсэн гэхгүй. Бичих хүсэл төрөхгүй яг одоогийнх шиг үед би өөртөө завсарлага өгчихдөг юм. Ер нь би дуу зохиодоггүй. Дуу өөрөө надад ирдэг. Тэрийг нь би буулгаж, бичээд, бүтээл болох зам руу нь хөтөлдөг юм.
-Та 2004 онд хөхний хорт хавдартай болсноо мэдэж, энэ өвчнийг дийлж чадсан. Аав тань мөн л хавдраар нас барсан. Өвчнөө давж гарсны дараагаар Та “Амьдралд минь ийм зүйл тохиолдсон нь сайн зүйл болсон” гэж байсан. Яагаад тэгж бодох болсон юм бэ?
-Би сайн хүн байх гэж маш шургуу ажилладаг байсан. Бас өдөр бүр сүүтэй өтгөн кофе ууж, наалдамхай, хатаасан самар иддэг байлаа. Учир нь би туранхай байхыг илүүд үздэг байж.
-Пөөх, наалдамхай, хатаасан самар муухай шүү?
-Мэдээж хоолыг орлохгүй л дээ. Ингэж явсаар нэг л өдөр биеэ даахгүй ойчоод өгсөн. Тэгэхэд л 12 наснаасаа амралтгүй ажиллаж байс наа ухаарсан. Нохой хамартаа хүрэхээр усч гэ дэг шиг аминдаа тулахаар хүн амьдралд хайртай болдог юм билээ. Хорт хавдартай болсноо мэдмэгцээ эрүүл мэнддээ анхаарал хандуулж эхэлсэн.
-Хүнд өвчнөөс салсан Та олон хүнд үлгэр дуурайл болж чадсан. Таныг хайрлаж, хүндэлдэг хүн улам олон болсон шүү. 27 хотоор гурван сарын турш аялан тоглох гэж байгаа танд амжилт хүсье. Мелисса Этерижийн ертөнц таван жилийн дараа ямар байх бол?
-Би тайзны бүтээл хийхийг хүсэж байна. “Бродвей”-д шоу хиймээр байна. Мөн олон кинонд дуу бичмээр байна. Би ер нь бүгдэд хүрч ажиллахыг хүсдэг. Би хийж байгаа ажилдаа дуртай. Үүнийгээ ч үргэлжлүүлнэ.
-Тэгэхээр Мелисса, машиндаа уйдахгүй явахад минь тусалж, улам олон дуу бичих нь. Тантай танилцахад тун таатай байлаа. Шинэ цомогт тань амжилт хүсье.
-Танд ч амжилт хүсье. Таатай байлаа, баярлалаа.
Ж.ЭРДЭНЭ /Mongolnews.mn/