Хурлын тогтоол шийдвэртэй эд. Мөн сайхнаа.Энэ бол 1990 оны ардчилсан хувьсгалын өмнөх явдал. Өнөө цагт ажил олохын төлөө өрсөлдөн тэмцэж байна. Одоо ажил олохын тулд шоронд ороход бэлэн болжээ. Энэ бол өнөөгийн явдал. Олигтойхон ажил олъё гэвэл танил тал, хээл хахуульдаа тулах болж. Гадуур тэгж л ярих юм. Тийм ч байгаа болов уу!? 1990 оноос хойш бүх техник мэргэжлийн сургууль нурсан. Одоо дахин сэргээх гэж мянган зовлон, түмэн бэрхшээлийг гаталж байна. Үүнийг нухчин дарвал монголд мэргэжилтэй ажилчин дахин төрөхгүй. Бүх ажлыг гадаадын доншуучид хийхээс өөр аргагүй болно.Уг нь тэр техник мэргэжлийн сургуулиудыг, тэр техникумуудыг хадгалж яагаад болсонгүй вэ. Зах зээл бүгдийг нь зохицуулна, ардчиллаж байвал л болоо чи минь гэсэн. 1990 онд хэдэн залуучууд өлсгөлөн зарлаж төр засгийг буулгасан. “Та нар буухгүй бол бид өлсөж үхлээ шүү” гэдэг бол хүчирхийлэл юм. Тэд л төр засгийг буулгачихвал болох юм шиг ярьсан. Бид буулгасан. Айлын архичин хүүхэд: “ Аав аа, архины мөнгө өгөхгүй бол гэрийг чинь галдан шатаана шүү!” гэсэнтэй агаар нэгэн адил хүчирхийлэл болсон. Уг нь ардчилал гэдэг хүчирхийлэлгүй нийгэм. Энэ нь гол гогцоо үндэс нь. Манайд бол ардчилал хүчирхийллийн дор буй болсон. Одоо ч үргэлжилсээр буй. Бид дэлхийн 204 орны хаана нь явна вэ?

Монгол улс хүн өлсөхөөс айж 22 жил явлаа. Саяхан үндэсний удирдагч гэгдэж байсан нэгэн маань өлсөж байж суллагдав. Хүн өлсөхөөр л үнхэлцгээ хагартал айдаг байдал бидний генетикийн мутацид суугаад 22 жил болов. Ардын нам 1990 онд Ардын Их Хурлын сонгуульд олонхийн санал авсан боловч өлсөж цангахаас нь айгаад ажлаа ургашлуулах үүднээс эвслийн засгийн газар байгуулсан. Үнэндээ энэ бол хамгийн ойлгомжгүй тоглоомын дүрэм. Худлаа гэвэл Дашийн Бямбасүрэн Ерөнхий сайд, эдийн засгийн блокийг хариуцсан Даваадоржийн Ганболд тэргүүн шадар сайд, нийгмийн асуудлыг хариуцаж Д. Дорлигжав шадар сайдаар ажиллаж байв. Энэ хүмүүс өдгөөгийн ардчилсан намын нүүр царай. Тэд 1990-1992 оны нийгэм эдийн засгийн бүтцийн өөрчлөлтөнд монгол улсыг оруулж, үндсэн суурийг нь тавьсан хүмүүс.

Ардчилсан намд нэг буруу зан байна. Ялагдахаараа элдэв шалтгаан хэлж байгаад эвслийн засагт ордог. Ялахаараа бусдыгаа мартдаг. 1996-2000 оны хооронд Засаг барихдаа дөрвөн Засгийн газар, дөрвөн Ерөнхий сайдын нүүр үзүүлсэн. Дөрөвхөн жил төр барихад нь дөрвөн Ерөнхий сайдын нүүр үзсэн, бид. Худлаа гэвэл одоо Дарханд дэвшиж яваа М.Энхсайханаа элдээр ороолж байгаад унагасан. Дараа нь одоогийн Ерөнхийлөгч Ц. Элбэгдорж, тэгснээ Ж.Наранцацралт, эцэст нь Р.Амаржаргал. 2004-2012 онд элдэв шалтгаан хэлж байгаад дахиад л эвссэн. Эцэст нь хаяад л явсан. Мөн зовлонтой улс юм даа. Энэ найман жилд Ардын нам тогтуун засаг төрөө барьсан бол ихийг бүтээх байлаа. Засаг төр тогтуун байж л улс орон дэвждэг. Энэ бол дэлхий нийтийн ёс. Ер нь эцэстээ хэрүүл тэмцэлтэй нь сөрөг хүчин болоод хийдэг бүтээдэг нь эрх баригч болбол улс орон улс шиг хөгжинө. Иргэд нь дэлхийн жишигт хүрсэн хүн шиг амьдрана.

Хөдөлмөрийн хувиар гэдэг улс оронд байтугай улс төрийн намд ч байдаг цаг нь иржээ. Энэ бол хүмүүн ёсны хууль. Миний харж байгаагаар одоогийн Ардчилсан нам бол сонгодог сөрөг хүчин. Гайхалтай сөрөг хүчин. Тэд улс орондоо үнэхээр хайртай юм бол энэ үүргээ гүйцэтгэмээр байна. Тэд маань 1990 онд үүнийг л тунхаглаж гарч ирсэн.Тэд арайхан дотроо эвлэлдэж, улс орныг авч явах хэмжээнд очоогүй байна. Эднийх чинь тав, зургаан намаас бүрдсэн айл. Дотроо олон фракцтай. Хямралтай хүчин. Нам нь гэхэд Монголын Ардчилсан Нам, Монголын Социал демократ нам, Монголын Үндэсний дэвшлийн нам, Монголын Сэргэн мандлын нам өшөө юу юу билээ. Уучлаарай бусдыг нь санахгүй байна. Тэдэнд Үндэсний шинэ намын ч гэрчилгээ бий гэж бодож байна. Тэд маань олон намын олонлог. Тэд маань эдүүгээ хүртэл дотроо намын угшлаа ярьж фракцлагддаг өөрийн гэсэн зовлонтой улс. Тийм болохоор цул хүчээр улс орныг аваад явах хүчин болох боломжгүй. Ер нь бол нам гэдэг орчин үеийн нөхцөлд дор хаяж 30 жил болж байж хөрсөндөө ээнэгшиж, хөлөө олж төлөвшдөг юм шиг байна. Харин тэд маань сэргэлэн овсгоотой учраас 1996-2000 онд төр барьж, гурван ч удаа засгийн газарт төр барилцаж заримаас нь бас хариуцлагаас зугтаж амжив.

Ардын нам бол 100 биш гэхэд 94 жилийн настай. Америкийн Бүгд найрамдах нам 158 жилийн түүхтэй. Яаж явж феодлын Монгол оронд 94 жилийн өмнө Ардын нам гээч юм байгуулагдав аа? Энэ бол бахархал юм. Нам гэдэг чинь соёл иргэншил юм шүү. Энэ үед Азид хэдэн оронд нам, парламент гэж ярьж байсан юм бол оо?

Хүмүүсээ ажилтай болгож байж л улс орон ядуурлаас гарна. Одоо бараг зуун жилийн өмнөх явдлыг хэлье. Бид гүн ухаантнуудаас ишлэл татаад ханажээ. Би өнөөдөр зуун жилийн өмнө амьдарч байсан Америкийн жирийн нэгэн жүжигчний үгийг энд иш татахыг хүсч байна. Түүний нэр Кэтрин Хенберн. Тэрбээр дөрвөн удаа Оскар авсан хүн л дээ. Гэхдээ яагаад би түүнийг жирийн нэгэн гэсэн гэвэл түүний хэлсэн үг ардын үг байлаа. Тэрбээр: “Ажилтай байна гэдэг хэн нэгэнд сөргөөр нөлөөлнө гэж бодохгүй байна. Харин ажил олдохгүй байна гэдэг бол маш аймшигтай эд юм” гэсэн байдаг. Зуун жилийн өмнө ч ажилгүйдэл Америкийн аймшиг байлаа. Одоо ч аймшиг байгаа. Түүн лүгээ одоо ч Монголын аймшиг ажилгүйдэл. Хэрэв Америк, Солонгос, Европын Холбооноос 100 гаруй мянган монголчууд маань ороод ирвэл юу болох вэ? Энд байгаа бид хэд балрана биз дээ. Тэгэхээр биднийг ажилтай болгох хүчин л сонгуульд ялаасай гэж хүмүүсийн хүсч байгааг буруушаах аргагүй. Худлаа үзэл суртал, худлаа улс төр, худлаа цэцэн мэргэн үг бүү ялаасай. Бид энэ 22 жил хүн шиг амьдарсан. Хий гэснийг хийсэн. Ав гэснийг авсан. Одоо бидэнд тогтвортой амгалан амьдрал хэрэгтэй байна. Тракторыг танк шиг зогсоогоод яах вэ? Долоон сарын нэгнийг амьдралын утга учир шиг байлгаад яах вэ? Хүчирхийллийг л зогсоочих. Ардууд амгалан амьдрахыг хүсч байна.

Уг нь Ардын намын С.Баяр Атрын III дугаар аяныг нүдэн дээр минь хийсэн. М.Энхболдын үед л яригдаж байсан ажил. Одоо С.Батболдын үед амжилттай явж байна. Ард түмэн гүйцэд ургасан тариан толгой илбээд зогсож баймаар байна. Аливаа юм хоёроос гурван Ерөнхий сайдыг туулж байж бүтдэг эд байна. Монголчууд харийн төмс бүү хэл нарийн ногоо идэхээ болилоо. Цул монголоо идэж байна. Бидний ярьдаг Сингапур- Азийн барыг Ли Куан Ю-г гэгчийг Сингапурчууд 30 жил Ерөнхий сайдаараа өргөмжилж байж өнөөгийн хөгжилд хүргэсэн юм шүү. Харин хамгаас хайртай Ардчилсан нам маань дөрвөн жилд дөрвөн Засгийн газар (1996-2000) сольдог. Муугийн муугаас муу нь арай дээр гэгчээр Ардын нам нь арай дээр болж үлдэнэ.

Хийсэн ажлаараа бол жишээ нь, Хөдөө аж ахуйн сайд Т.Бадамжунай газар тариалангийн ямар ч бүс нутагт дэвшихэд гараад ирэх байлаа. Тэр амбийцласангүй. Ардын намын хүн юм уу даа. За, энэ ч яах вэ намынх нь асуудал.

Одоо Ардын нам үйлдвэржилтийн бодлого гэж яриад байна. Уг нь Ардын нам феодалын Монголоос эхэлж гардаад 1960 оноос хойш 20 гаруй мянган үйлдвэр, аж ахуйн байгуулга босгосон юм шүү. Тэр цагт монголчууд нийлээд нийлээд нэг сая хүнтэй байлаа. Яг нарийндаа хүн ажилтай байх ёстой. “Тийм байдаг байхгүй юу” гэдэг хоосон үг хэрэггүй. Монголчууд эрхбиш амьдрал бол ажил гэдгийг ойлгоо биз ээ. Хүн ажилтай байхын чухлыг 100 жилийн өмнөх Америк хүн хэлж байсан. К.Хенберн гуай хэлж байсан байна. Уг нь өнөөдөр зөвхөн барилгын салбарт л гэхэд цементийн долоо, арматурын 13 үйлвэр ажиллаж байна. Үүнийг хоёр дахин нэмчихвэл энэ салбар дээр Монгол орон импортын хараат бус болно. Ардын нам, Ардын Засаг үүнийг хийчихээсэй. Ардын нам 10 мянган үйлдвэрээ байгуулчихвал Монголд ажилгүй хүн байхгүй болно. Ардчилсан нам болоод Ц. Элбэгдорж Ерөнхнийлөгчид маань авилгалчдыг цээрлүүлэх үүрэг л үлдэнэ. Хүмүүс ажил үүргээ хувааж авдаг шиг намууд ч гэсэн ажил үүргээ хувааж авууштай. Зарим нь ажил үүргээ хийж, зарим нь шудрага ёстой тэмцэж залхаан цээрлүүлж байвал сайн юм биш үү? Авилгал авагчдыг ардчилсан Ерөнхийлөгчдөө үлдээгээд ажил хийгчдийг нь Ардын намдаа үлдээвэл ажил үүргийн хувиар тэнцэж, жанжин Д. Сүхбаатарын хэлдгээр цэнгэлийн манлайд хүрэх юм биш үү, Монголчууд аа. Ажил хийдэг хүн алдаанд өртдөг нь үнэн боловч түүний учрыг Ц.Элбэгдорж маань олно. Санаа зовох зүйлгүй. Ард олон минь амгалан тайван байцгаа.

Ер нь мөхөөлдөс хийхэд ардчилал энээ тэрээ хэрэггүй. Сайн мөхөөлдөс байх ёстой. Сайхан амттай байх ёстой. Гагцхүү мөхөөлдсөө борлуулахдаа цэвэр тунгалаг байх ёстой. Тэгэхгүй бол хаана очихоо Та мэдэж байна уу? Тэрийг Ардчилсан нам даана. Би үүнд бат итгэлтэй байна.

Х.Бүрэнтогтох

Сонгодог сөрөг хүчин
Tweet
Bolod.mn

Сэтгэгдэл (28)

Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

Зочин
АН гэдэг улстөрийн хүчнийг дийлэнх олонхийн санал авчих вий гэхээс өмдөндөө шээс алдах нь холгүй сандарч, үймж байгаа нь илт.

2012-06-26 | 11:13:42 | 124.158.124.156 |

Зочин
АН гэдэг улстөрийн хүчнийг дийлэнх олонхийн санал авчих вий гэхээс өмдөндөө шээс алдах нь холгүй сандарч, үймж байгаа нь илт.

2012-06-26 | 11:13:41 | 124.158.124.156 |

Зочин
Монгол улс архичдаар дүүрч Монгол улс ардчилалд бялхаж Монгол улс авилгалд автагдаж Монгол улс амьдралгүй болж Монгол улс хогоор дүүрч Монгол улс хомсдолд орж Монгол улс ядууралд захирагдаж Монгол улс уналтанд орж... Хөгжиж байгаа нь хаана байна? Хөгийн алтаа алдаж байхад Дэвжиж байгаа нь хаана байна? Дэндүү ахархан бодолтой байхад Улс төр л гэж ярьцгаагаад Ухаанаа биш амаа л хөдөлгөх юм Уул уурхай гэж дэмий хуцацгаагаад Уруудуулж байна Монгол улсыг маань Барилга байшин нь хэврэг болоод Багахан чичрэлтэнд нурж уналаа!!! Хүн ард нь халамж аваад Хөдөлмөр хийхээс залхуурч орхилоо!!! Сонгууль гээл ярих л юм Сонин юм юу байгаан тэнд... Төрийн толгойд гарсан хүн Төөрсөн ишиг шиг майлаад байхад Засгийн газрын хэдэн новшнууд Залилан хийхээс өөр юм хийхгүй байхад Монгол улсыг удирдагч 76 Шударгаар үнэнийг өгүүлэхгүй байхад Хөөрхийлөлтөй хэдэн гар хөл нь Хөрөнгө мөнгөөр удирдаж байхад Хууль ёсоо уландаа гишгээд Хуурамч журам баталж байхад Өөрсдийн эрх ашгаа түрүүнд тавиад Өрх айлыг хохироож байхад Өнгө мөнгө тархийг нь эзэмдээд Өрөвч сэтгэлтэн байхаа больж Туслья гэсэн бодолтой хүн Тун цөөхөн болчихсон байна Хөгжүүлье гэсэн сэтгэлтэй хүн Хөөрхөн нялх үрс минь л байг !!! Хүний төлөө гэсэн бодолтой хүн ХЭН Ч БИШ ЗӨВХӨН ЧИ Л БАЙ !!! Ардчилалыг дэмжиж байна

2012-06-26 | 11:12:42 | 124.158.124.156 |

Зочин
АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялнав АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялнав АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялжээ АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялнав АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна АН ялна

2012-06-26 | 11:11:23 | 124.158.124.156 |

Зочин
Монголд орны цаашдын хувь заяаг АН, ардчилсан хүчин дааж авч явах нь түүхийн захиалга болоод байна.

2012-06-26 | 11:10:08 | 124.158.124.156 |

Зочин
Сант марал” сангаас долоо хоногийн дараа болох УИХ-ын 2012 оны сонгуулийн өмнө хийсэн судалгааг саяхан гаргажээ. Энэ судалгааны дүн нэлээд сонирхол татав. МАХН нэрээ сольж МАН болж, экс Ерөнхийлөгч хуучин намын бууриа сахиж үлдсэн нь 90 жилийн түүхтэй энэ намын саналыг хоёр хуваахад хүргэсэн бололтой. Тодруулбал, судалгаанд оролцогчдын 42,4 хувь нь энэ удаагийн сонгуулиар АН-ыг дэмжинэ гэсэн бол МАН-ыг 27,9 хувь нь сонгоно гэдгээ илэрхийлжээ. МАН-д нэлээд аюул тарьж мэдэх Н.Энхбаярын намыг сонгогчдын 23,9 хувь нь дэмжинэ гэсэн байна. Энэ прогнозоор МАН-д найдвар тун бага бөгөөд Н.Энхбаярын “Шударга ёс” эвсэл эдний саналыг хуваалцах нь гэж төсөөлөгдөж байна.

2012-06-26 | 11:09:00 | 124.158.124.156 |

Зочин
ingej bicheheesee icheesei ardchilaliig hen bidend ugluu martaad bgaam bishvv

2012-06-26 | 11:04:50 | 124.158.124.156 |

Зочин
МАН, АН ХОЁР БОЛ НЭГ ТЭРЭГНИЙ ХОЁР ДУГУЙ????? УЛААН ЛУЙВАРЧИД, АЛУУРЧИД, ХУЛГАЙЧУУД, ХУЖААГИЙН ЭРЛИЙЗУУДЭЭР ДУУРСЭН ХУВАЛЗНУУДЫН НАМУУД??????? ЭНЭ СОНГУУЛИАР ЭНЭ ХОЁР ГАДНЫ ХУЛГАЙЧ НАРЫН ГАР ХӨЛ БОЛСОН, АРД ТУМНЭЭ ЯДУУРЛЫН ТУЙЛД ХУРГЭСЭН ШААРНУУДЫГ ГАЗАРТАЙ ТЭГШИЛЦГЭЭЕ?????????????? ХЭДИЙ БОЛТОЛ ЭД НАРТ, ЭДНИЙ ГЭР БУЛД ДЭЭРЛЭХУУЛЖ, ДОРОМЖЛУУЛЖ АМЬДРАХ ЮМ БЭ?????

2012-06-26 | 10:31:38 | 124.158.73.17 |

Мэдээ
Гадаад мэдээ
Видео