2012 оны сонгууль ба цагдаа

Бусад ихэнхи монгол хүмүүсийн адил би энэ асуултыг өөрөөсөө асууж, ирэх сонгуулийн үр дүн Монголчууд бидний хувьд яаж эргэхийг эргэцүүлж бодох тусам ердөө хоёр л сонголт үлдээд байна. Уг нь ч энэ хоёр сонголт байсаар л ирсэн л дээ, даанч бид буруу сонголтыг хийсээр ирсэн болохоос биш.

Нэг дэх сонголт. Бид олигархи гэгдэгч одоогийн төрийг барисан луйварчдаас цаг алдалгүй салж, тэдэнтэйгээ тооцоо хийн, тэдний оронд эх оронч сэтгэлтэй улстөрч, эрдэмтэн мэргэдийг сонгон төр барих эрхээр ханган, эрс өөрчлөлтийг хийснээр өөдлөн дэвжих замдаа гарч дэлхийн бусад хөгжилтэй улс орнуудтай хөл нийлүүлэн алхах.

Хоёр дахь сонголт. Нөгөө л олигархуудын хуурамч амлалтанд хууртдагаараа хууртан дахин тэднийг сонгосноороо энэ бахь байдгаараа замнан, магадгүй өшөө ч хурдан ядуурч доройтон, уруудах замдаа гарч африк болон бусад буурай улс орнуудын түвшинд хүрч доройтох гэсэн ийм л 2 зам харагдаад байгаа юм.

Миний хувь хүний зүгээс эргэцүүлэн бодоход 1 дэх сонголт нь биднийг энэ тогтсон амьдралын хэм хэмнэлээс гарган жаахан хөдөлгөөнд оруулж болох учраас эхний үед хүмүүсд баахан бухимдал төрүүлж магадгүй боловч алс хэтдээ Монгол улс, монгол хүмүүст үр өгөөжтэй байх магадлал өндөр байхаар байгаа юм.

Харин 2 дахь сонголтоор бол хэзээний бидний мэдэх болсон улс орны аюулгүй байдал өдрөөс өдөрт алдагдсан, эх орны байгалийн баялаг нь гадны компаниуд руу зах зээлийн үнээс хэд дахин бага ханшаар гадагш урссан, мөн тэднээс авлига авч хамсаатан болсон цөөн хэдэн олигархийн засаглал тогтсон, эх орны аль л боловсролтой мэдлэгтэй, эрүүл чийрэг залуус нь гадагшаа гарч хөдөлмөрийн эрч хүчээ гадны улс оронд зориулж, жирийн улсууд нь 21 мянгадаа дугаарласаар, төрийн албан хаагчдийг нь хувийн хэвшлийн ажилчидаас нь ялгаварлан, үүнээс улбаатай тэнгэрт хадсан инфляцитай, хууль цааз нь иргэдээ гадуурхсан ийм л нийгэмдээ уруудан доройтсоор байх нь ойлгомжтой.

Уг нь болдогсон бол энэ төр барьж буй гадныхны нөлөөнд автсан, эсвэл анхнаасаа тэдний эрх ашгийн төлөө ажиллахаар эртнээс бэлтгэгдсэн энэ олигархи засаглалыг заавал сонгууль болохыг хүлээж суулгүй нэн даруй огцруулвал зүйд нийцэх учиртай санагдана.

Учир нь сонгууль хүртэл энэ хугацаанд эдгээр олигархууд маань улс орны эрх ашигт хортой ямар нэг шийдвэр гаргаж, ямарч гэрээнд гарын үсэг зурахыг (магадгүй зурахаар хэзээний төлөвлөчихсөн байж болох) хэн ч одоогоор хэлж мэдэхгүй билээ.

Шинэ сонгуулийн дүрмийг хараад байхад том толгой олигархууд нь “намын нэрсийн жагсаалт” гэдгийн ард нуугдчихаад, өөрсдийн эрх ашигт нийцүүлсэн хууль нэртэй энэ луйвраараа дахин төрийн эрх барихаар сэм хүлээж суугаа дүр зураг гараад байгаа юм. Үүнд ард түмэн бүү хууртаасай гэж залбирах үлдээд байна.

Том олигархуудын энэ арга нь амжилтанд хүрч гэмээнэ гарч ирэх бас нэгэн дүр зураг бол сонгуулийн луйвраас үүдэлтэй ард түмний бухимдал дахин 7 сарын 1-нийг давтаж магадгүй байгаа явдал юм. Хэрэвзээ тийм зүйл давтагдсан тохиолдолд цэрэг цагдаа болон олон түмний хоорондын тулаан л хамгийн хэрэггүй, бидний зайлсхийвэл зохилтой зүйл болох болно.

Үүнээс гарах үр дүн нь ард түмний хүүхдүүд ард түмний хүүхдүүдтэй тулж, энэ бүгдээс нөгөө л том олигархууд, гадны луйварчид л хожих болж, Монгол улс уруудахын бас нэгэн алхмыг хийх болно.

Сүүлийн үед хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр гарч буй мэдээлэлд хууль хүчнийхэн, тэр дундаа цэрэг цагдаагийнхан дунд “бид тушаал биелүүлсэн” гэх үгс их дуулдах боллоо. Гэвч “тушаал биелүүлэхэд” их учир байна. Тушаал биелүүлэх нь цагдаа болон хууль хүчнийхний ажил үүрэг нь мөн боловч юуны тулд хэний төлөө үйлчилж байна вэ гэдгээ сайн эргэцүүлмээр санагдах юм. (Та тушаал өгсөн гээд эх орноосоо урвачихаагүй л бол эцэг эх, ах дүү нарынхаа өөдөөс гар далайхгүй л болов уу) Эх орон ард түмний төлөө тангараг өргөдөг болохоос биш, хэн нэгэн даргын төлөө, хэн нэгэн улс төрчийн төлөө тангараг өргөөгүй гэдгээ байнга санаж яваасай.

Төрийн цагдаа бол товчлуурыг нь дарахаар асдаг, бас дарахаар буцаад унтардаг робот бишсэн.

Өнөөдөр Монголын жирийн цагдаагийн цалин хөлс хэд билээ, ар талын хангамж бололцоо хэр билээ, цаашлаад Монгол түмний маань ахуй амьдрал ямар байгаа билээ, энэ олигарх төр засаг та бүгдийн төлөө, ар гэрийн амьжиргааны төлөө сүүлийн 20-иод жилийн турш юу хийж, яаж өөрчилөв гэдгийг дор бүрдээ эргэцүүлж бодон хэний төлөө юуны учир хэнтэй тулах гэж буйгаа цэрэг цагдаа, хууль хүчнийхэн маань гүнээ ухамсарлан ойлгож, хэдий өнөөдрийн ажил алба, цалин мөнгө нь хэрэгтэй ч гэлээ, алс хэтийн боломжтой баталгаатай, хангалуун сайхан амьдралын төлөө эцэстээ ард түмнийхээ талд зогсох зүрх зоригтой байгаасай гэж хүсэж байна.

Өнөөдрийн энэхүү аргацаасан амьдралаа өөрчлөхийг хүн бүр л хүсэж байгаа нь лавтай. Энэ хүсэл ганц ядуу хүмүүсээс гадна жирийн хүн бүр, тэр дундаа цэрэг цагдаагийн ажилтан, төрийн жирийн албан хаагч хүн бүхэнд л хамааралтай.

1990 онд ардчилсан хувьсгал ялснаас хойш дайн дажингүй Монгол улс маань бүхэл бүтэн 22 жилийн дараа гэхэд яагаад хөгжиж чадахгүй, харин ч нийт хүн амын 40 орчим хувь нь ядуу тарчиг, улс орон нь эмх замбараагүй, хээл хахуульд автагдсан, хуулийг гууль болгочихсон, гадны компаниудад доромжлуулж дээрэлхүүлсэн байдалтай болчихсон байгаа нь, айл өрхийн эцэг нь болсон төрийн эрх баригчдын амин хувиа хичээсэн, эх орноо гэх ямар ч сэтгэлгүй харалган бодлогоос хамааралтай, даанч дээ гэхэд багадмаар арай дэндүү байгаа юм.

Гэвч энэ бүхнийг өөрчилөхөд, улс орны хөгжилийг жинхэнэ утгаар нь хурдасгахад, өрх айлын орлогыг эрс нэмэгдүүлж амьжиргааг дээшлүүлэхэд, хууль цаазыг ягштал шударга баримталдаг болоход уг нь тийм ч урт хугацаа шаардахгүй санагдах юм. Үүний тулд гагцхүү эх оронч сэтгэлтэй, Монголын төлөө цохилох зүрхтэй эрдэмтэн мэргэд, улс төрчдөөс бүрдсэн сайн засаглалыг л бүрдүүлэх хэрэгтэй байна. Гэхдээ үүнийг яавч одоогийн төрийн эрх барьж байгаа нөхдүүд (үүнд цөөн тооны эх оронч гишүүд багтахгүй болно.) хийхгүй нь өнгөрсөн бүх хугацааны үйл ажилаар нь тодорхой болчихсоныг сонгогчид бид маш сайн ухамсарлах хэрэгтэй байна!!!

Сонгууль дөхөөд ирэхээр олигархуудын хэлдэг нийтлэг хэллэг нь “ийм ч юмыг ингэж хийх гэж байна, тийм ч юмыг тэгж судалж байна, одоо цаг нь болсон” гэж ярьдаг нь сонгууль өнгөрч засгийн эрхэнд гарсны дараа тэд юм хийдэггүйгээ баталж буй хэрэг юм бишүү.

Иймээс ч ирэх сонгуульдаа идэвхитэй, өөрийн бодол ухамсартайгаар оролцож хэдэн төгрөг, хоосон амлалтаас болж ирэх 4 жил, цаашлаад 40 бүр 400 жилийн өөрийн болон үр хүүхдүүдийнхээ, улс орныхоо хувь заяаг буснуйлмааргүй байхсан.

Энэ сонгууль бол Монголчуудын хувьд зүгээр нэгэн ээлжит сонгууль биш, өөдлөн дэвжих, уруудан доройтохоо шийдэх асар хариуцлагатай сонгууль юмаа . . .

Сүүлийн 20-иод жил төрийн эрхийг барьж буй засгийн газруудад болж бүтэх сайнаасаа, болохгүй бүтэхгүй саар үйл ажиллагаанууд нь давамгайлж байгаа бодит үнэнтэй нүүр тулах цаг нь оройтож байна уу гэхээс эртдэхээргүй болчихоод байна. (Магадгүй юмыг сайн талаас нь харах хэрэгтэй гэдэг үгээр ам таглаж, тархи угаахыг оролдож болох ч, энэ нь өнөөдрийн мадаггүй бодит үнэн нүүр царай нь болчихоод байгаагаас хоосон өөдрөг сэтгэлээр юу ч өөрчлөгдөхгүйг хүн бүр ойлгоосой!)

Учир юун гэвэл одоогийн манай сургалтын системд эх орны ирээдүй болсон хүүхэд залуусыг эх оронч хүмүүжилээр хүмүүжүүлэх сургалтын программ хэтэрхий дутуу дулимаг, энэ тал дээр ямар ч арга хэмжээ авахгүй байгаа бөгөөд харин ч бага балчираас нь элдэв янзын мөнгө төгрөг татах маягаар авилгал, хээл хахуульд эртнээс сургах тийм л нэгэн арга барил, сэтгэхүй суулгаж байхад төр засгаас энэ тухайд бараг хуруугаа ч хөдөлгөхгүй байна гэж хэлж болохоор байна. Зүй нь бол энэ талын мэдээлэлийн дагуу Боловсролын Соёл Шинжлэх Ухааны Яам шуурхай арга хэмжээ авч тухай бүрд нь дорвитойхон арга хэмжээ авдагсан бол энэ байдал ингэтлээ даамжирахгүй байхсан.

Үүнтэй адил эх орны газар нутаг лиценз нэрийн дор дотоодын болон гадаадын хувийн компаниудад хээл хахуулийн журмаар ямар ч зохицуулалтгүйгээр зарагдан, нутаг орны бүрэн бүтэн байдал хэвээр эсэх нь эргэлзээтэй болж хөрс шороо, гол горхи нуурууд нь бараг дахин сэргээгдэхгүйгээр сүйтгэгдэж байхад бас л эрс шийдвэртэй арга хэмжээ авахгүй байгаа бөгөөд төрд шургалсан эдгээр эдийн засгийн алуурчдыг ирэх сонгуулиар дахин төрийн эрхэнд гаргахгүй байхыг ялангуяа хөдөөгийн малчин олон хариуцлагатай бодолцмоор байх юм аа.

Монголын эмс охидыг минь хөнгөн амьдрал, хүний наймааны золиос болгож, шинээр мэндэлж буй нялх үрсийн эрүүл өсч бойжих нөхцөлийг агаарын бохирдол утаа мэтээр боомилж, хүн амын ид хөдөлмөрийн насны залуу үеийг бага багаар гадагш дүрвэх нөхцөлийг бүрдүүлж, далдуур энэ үйл явцыг дэмжин, хятад иргэдээр солиж суурьшуулах замаар Монгол улсыг аажмаар устгах бодлого явуулж байгаа энэ олигархуудыг хамгаалж суух хэрэг үнэндээ байхгүйг эх орон ард түмнийхээ өмнө тангараг өргөсөн төрийн цагдаа, хууль хүчний ажилтан бүр сайтар эргэцүүлж, тэдний гар хөл бололгүй, ард түмнийхээ нэгэн хэсэг гэдгээ бодолцон төрд шургалсан олигархи луйварчдыг нэн даруй зайлуулж, шийтгэл ялыг нь оногдуулах боломжийг бүрдүүлэх үйлсэд ард түмэнтэйгээ нэгдэх зайлшгүй шаардлагатай цаг тулж ирлээ!!!

Мөнх хөх тэнгэр ивээж, Монгол төрийн сүлд өршөөг! ( J.Batzorig )