Архив ангилал

Ц.Мөнх-Оргил гэрч үү, гэмт этгээд үү

2012-03-21

-Үймээнээр нас барсан таван хүний нэг нь намын байранд амиа алдсан-

Н.Энхбаярын өшиглөсөн бөмбөг өнхөрсөөр, замдаа таарсан болгоныг гэмтээх боллоо. Зөвхөн угшил нэгг дүү нар руу чиглүүлсэн түүний бөмбөг гэмгүй олныг ч хөлдөө чирж мэдэх нь. Цаашлаад ирэх сонгуулийн өмнөх халуухан улс төрийн эрх баригчдын ганц тоглоом нь ч хар өдрийн дуулиан байх нь гарцаагүй боллоо. Ардчилсан өрөнхийлөгчид далаараа тавиулсан Намбарын хүү бусдыг дуурайж титэм үг тэрлэхийг хүссэнгүй.

Харин өөрийг нь шороо үмхүүлэхэд гар бие оролцсон хэмээн бурууг бусдаас хайж, МАХН-ыг МАН-аас тусгаарлаж, С.Баяр, Д.Лүндээжанцан, Ц.Мөнх-Оргил нараар туг тахихаар шийдвэрлэсэн. Гэхдээ энэ жагсаалтыг тухайн үеийн АН-ын дарга Ц.Элбэгдорж ч цааш нь үргэлжлүүлнэ гэдгийг хэдэнтээ дурьдаад авсан. Товчхондоо, Ц.Элбэгдорж руу чиглүүлсэн хорслоо угшил нэгт дүү нараараа дамжуулан авахаар шийдсэн нь энэ байж мэдэх юм.

Харин тэдний хөлд Өршөөлийн хуульд хамрагдсан байсан хуулийн байгууллагын экс дарга нар аавын хаалга татлаа. Үнэхээр дөрвөн жил орчмын өмнөх хар өдрийн буруутныг хайж, хэргийн эзэнд нь шийтгэлийг оногдуулах гэж буй бол асуудалд өөр өнцгөөр хандах байсан биз. Тухайн үед үймээнийг зохион байгуулсан этгээдүүд зураглаачийн камер, зурагчны дуранд тод үлдсэн байдаг.

Тэдгээр эрхмүүд Өршөөлийн хуульд хамрагдаж, ирэх сонгуулийн чимээнээр үе үехэн ил гарах болов. Харин намын байр руу чулуу шидсэн, хулгай хийсэн гэхчлэн зүйлчлэлээр 270 хүн зургаагаас дээш жилийн ял сонссон талаар МоАХ-ныхан өчигдөр мэдэгдлээ.

Хэргийн буруутаныг илрүүлж, ял үүрүүлэх ёстой хэмээн анхнаасаа байр сууриа илэрхийлж байсан МоАХ-ныхан энэ удаад мэдэгдэл гаргаж, шинэ баримт дэлгэсэн юм. Өөрсдийгөө МоАХ-ны Удирдах зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга Байгальмаа, өмгөөлөгч Пүрэвбаатар, Ж.Равдандорж хэмээн танилцуулсан эрхмүүд нэгэн сонирхолтой зураглалаар яриагаа эхлүүлсэн. Н.Энхбаяр, С.Баяр, Ц.Мөнх-Оргил, Д.Лүндээжанцан гэсэн үечлэлээс Ш.Батсүх, Ч.Амарболд О.Зоригт, С.Ганбаатар хэмээх зураглалыг гаргажээ.

Үүнийгээ тайлбарлахдаа тухайн үед өрөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж онц байдлын зарлиг гаргасан нь маргашгүй үнэн. Харин тэрхүү зарлигийг хэрэгжүүлэх үүрэг нь Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд асан Ц.Мөнх-Оргилын эрх мэдлийн асуудал байж, цагдаагийн дарга нарт үүрэг, тушаал өгсөн. Гэтэл өнөөдөр тушаал биелүүлсэн цагдаагийн дарга нар буруутгагдаж, төмөр торны цаана сууж мэдэхээр боллоо хэмээн байр сууриа илэрхийлсэн. Өөрөөр хэлбэл, өнөөгийн гэрчээр дуудагдаад байгаа тухайн үеийн Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Ц.Мөнх-Оргил хэргийн гол зангилаа, буруутан нь хэмээн тэд үзэж байгаа аж.

Хавтаст хэрэгт ч энэ талаар тодорхой баримтууд бий атал цагдаагийн дарга нарт хэргийг тохож, Ц.Мөнх-Оргил уснаас хуурай гарахаар зэхэж байна хэмээлээ. Иймээс түүнийг гэрчээр бус сэжигтнээр дуудахыг илүүд үзсэн. Гэхдээ хэн нэгнийг буруутгаж, цагдаагийн удирдлагуудыг өмгөөлөхийг урьтал болгоогүй гэдгээ хэлсэн. Учир нь цагдаагийн удирдлагууд ч гэсэн байлдааны сум тараасан гэдгээрээ буруутай. Иймээс эцсийн хариуг шүүхийн байгууллага гаргана хэмээн хэлсэн юм.

Гэхдээ тэдний хэлээд байгаачлан Ц.Мөнх-Оргил гэрч биш гэмт этгээд юм бол түүнийг хэн гэрчлэх вэ. Өнөөх аавын хаалга татах дээрээ тулаад байгаа цагдаагийн удирдлагууд л Ц.Мөнх-Оргилыг гэрчлэх бус уу. Хамгийн ойрын гэрчүүд нь гэмт этгээдүүд болчихоод байгааг бас л бодууштай. Нөгөөтэйгүүр, хавтаст хэрэгт байгаа материалаа Ц.Мөнх-Оргил буруутан юм бол шүүхийн байгууллага түүнийг халхавчлаад байгаа гэж ойлгох уу. Энэ бүхнийг ухаж ойлговол бас л асуудал хүндрэхээр.

Уг нь цуглааныг зохион байгуулсан этгээд нь тодорхой, цаашлаад хавтаст хэрэгт байгаа материалаар Ц.Мөнх-Оргил буруутай юм бол цагдаагийн дарга нарыг сугалан авч, дээлийг нь нөмрүүлэхээр шийдвэрлэсэн нь улс төрийн зорилго уу, золиос уу. Түүнчлэн шүүхийн байгууллагынхан хүртэл дотроо үймэж эхэллээ. Нэгэн үе намын дарга байсан хүн өрөнхий прокурор болсныг ч дээрх үйл явдалтай холбон тайлбарлах хүн цөөнгүй.

Ярианы эхлэл нь шүүх хурал хийгээгүй, эцсийн шийдвэр гараагүй атал дуудсан цагт нь очиж, мэдүүлэгт өгч байсан хүмүүсийг нэг л өглөө цагдан хорьсонтой холбоотой гэх. Ер нь эмх замбараагүй байдал хэзээ, хаанаас эхэлснийг сөхвөл зургадугаар сарын 29-нд АН-ын гишүүн, жүжигчин Д.Сосорбарам суурийг тавьсан гэлцдэг. Улмаар Ж.Батзандан Сонгинохайрхан дүүргийн саналын хайрцаг булааж зугтсаар эхний тоосго өрөгдсөн байдаг билээ.

Харин долдугаар сарын 1-нд О.Магнай, Ж.Батзандан, БНН-ын дарга Б.Жаргалсайхан, Ногоон намын Д.Энхбат, АН-ын дарга Ц.Элбэгдорж нар хэрхэн зохион байгуулж турхиран онц байдалд хүргэх хэмжээнд аваачсаныг цэнхэр дэлгэцээр монголын ард түмэн харсан. Ийн атал тэд нарны туяанд хурц гэрлийг үзэн ядсан шигээ алхалж байна.

Нөгөөтэйгүүр, нэгэн хачирхалтай үйл явдал долоо хоногийн эхэнд өрнөсөн нь Төрийн тэргүүн Цагдаагийн ерөнхий газрын дарга Д.Сандаг-Очир нарын уулзалт байлаа. Хувийн зурагчнаараа тэрхүү үйл явдлыг баталгаажуулах нь АН-хан гэнэт Засгаас гарахаа мэдэгдэж, С.Батболдын танхимд шинээр элсэгчдийг дуудаж эгээтэй л багш нь шавиа загнаж даалгавар өгч байгаа дүр төрх бүхий гэрэл зургийг санагдуулна. Цагдаа шүүхийг үл хүндэтгэлээ гэж цагдаагийн даргыг загнаж, генерал цолыг чинь хураана гэж сүрдүүлсэн нь бүр ч хачирхалтай.

Хөндлөнгөөс ажигласан хуульчид Төрийн тэргүүний энэхүү үйлдлийг хууль бус хэмээн тодотгосон. Гэхдээ үүнээс илүүтэй ерөнхийлөгч долдугаар сарын 1-ний хэрэгт улайран оролцох болсон нь ээдрээ төрүүлсэн юм. Тэр ч бүү хэл, өөрийн томилох л үүрэгтэй шүүх, прокурорыг хувийн компани мэт удирдаад ч байх шиг.

Түүнчлэн АН-ынхны амны уншлага болоод байгаачлан дахин долдугаар сарын 1-н болвол өнөөгийн ардчилсан өрөнхийлөгч онц байдал зарлах болов уу, цагдаа нар иргэдээ хамгаалахаар ажиллах болов уу гэх асуулт өөрийн эрхгүй урган гарав. Өнөөгийн өрнөж байгаа үйл явдлаас ажвал шуудхан л "Үгүй" гэсэн хариулт гарч байна. Учир нь онц байдал зарласан хүн, түүнийг хуулийн дагуу биелүүлсэн цагдаа буруудаж шоронд орж байгаагаас үзэхэд ямар нэгэн эмх замбараагүй байдал үүсэхэд иргэд өмгөөлж хамгаалах хүнгүй болсон бололтой.

Үүнийг ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийн долдугаар сарын 1-ний үймээнтэй холбоотой асуудлаар хэлж байгаа үг, хийж байгаа үйлдлээс харж болох юм. Ямартай ч тушаал биелүүлсэн цагдаа нар аавын хаалга татаж, иргэдийнхээ энхийн манаанд зогссныхоо төлөө улс төрийн зорилгоор золиос болж, харин тоглоомонд хожигдол хүлээж чаддаггүй сэнтий горлогчид дараагийн хороо найруулж, сэм хуйвалдаанаа явуулсаар байх болж байх шив.

Мөн үймээний үеэр цагдаа нарт буудуулж нас барсан таван хүний нэг нь намын байранд шатаж, үхсэн болох нь задлангаар тогтоогдсон болохыг өмгөөлөгч Пүрэвбаатар мэдэгдлээ. Хэдийгээр намын байранд угаартаж нас барсан хэмээдэг ч задлан шинжилгээгээр доторх эрхтэн нь болчихсон байсан нь тогтоогдсон тул шатаж үхсэн гэдэг нь тодорхой гэдгийг МоАХ-ныхан хэлсэн.

Л.Нинжсэмжид
Эх сурвалж: "Нийгмийн толь"