алдсан талаар манай сонин өмнө нь мэдээлсэн. Энэ тухай 805 дугаар ангийн захирагч хурандаа Ж.Цогтбаатартай ярилцсанаа ч хүргэж байв.
805 дугаар ангийн захирагч Ж.Цогтбаатар “Манай ангид хал цэргүүд, шинэ цэргүүдээ зодно гэсэн ойлголт байхгүй. Бид цэргүүдээ хоньчлон хариулдаг” хэмээн хээв нэг хариулт өгч байлаа. Талийгаач С.Батбаяр 2011 онд цэргийн алба хаахаар сэтгэл шулуудан, 805 дугаар ангид хуваарилагдан ирсэн аж.
Говь-Алтай аймагт ээжтэйгээ хамт амьдардаг тэрээр айлын бага хүү байсан юм билээ.
Зулай зулайгаа гишгэж төрсөн гурван эгчтэй. Цэрэгт байх хугацаандаа хал цэргүүддээ зодуулж, байнга дарамтанд байдаг талаар гэрийнхэндээ хэлдэг байсан гэнэ. Өөрийн саналаар цэрэгт явахдаа ирээдүйн гэрэл гэгээтэй амьдралыг төсөөлж, нас өндөр гарсан ээждээ “Хүү нь жил алдаж байхаар цэргийн алба хаагаад ирье. Цэргийн алба хаагаагүй эрчүүдийг ажилд авахаа больж байгаа болохоор ирээдүйгээ бодъё” гэж хэлээд гарсан аж.
Гэтэл өнөөдөр ээждээ ингэж хэлсэн хүү, хал цэргүүддээ зодуулж, амиа алдсан нь үнэхээр харамсалтай. Харин ийм бусармаг үйлдлийг нуун дарагдуулж байгаа 805 дугаар ангийн захирагч юу ч болоогүй юм шиг сууж байна. Хууль хяналтын байгууллага болон цэргийн байгууллагын харъяанд байх эмнэлгүүд бүгд нэг талдаа үйлчилж, хүний амийг юман чинээ бодохгүй байгаа нь байж болохгүй хэрэг. Талийгаач С.Батбаяр нь хал цэргүүд болох Билэгсайхан, Батжаргал, Ууганбаяр, Дархан нарт зодуулан анх бие нь муудахад харъяаллынхаа дагуу Төрийн тусгай хамгаалалтын эмнэлэгт үзүүлж, шинжилгээ хийлгэжээ. Энэ үеэс тархины гэмтлийн анхны шинж тэмдэг илэрсэн байна. Яваандаа талийгаачийн бие улам муудсан аж.
Эхний удаа Төрийн тусгай хамгаалалтын эмнэлэгт тав хоног хэвтэн эмчлүүлээд гарсан. Үүний дараа дахин бие нь өвдөн ухаан алдах нь улам бүр ихэссэн байна. Төрийн тусгай хамгаалалтын эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлэх бичгийг 805 дугаар ангийн эмч хийж өгсөн боловч тус эмнэлэг хүлээж аваагүй гэнэ. Энэ мэтчилэн ард иргэдийнхээ эрүүл энхийн төлөө тангараг өргөсөн эмч хүртэл үүргээ биелүүлээгүй байна.
Тэр үед анхаарал хандуулж, хүнийг гэсэн сэтгэлтэй байсан бол өнөөдөр С.Батбаяр эрүүл саруул, ээжтэйгээ хамт явж байх байсан биз.

Энэ талаар талийгаач С.Батбаярын ээж Г.Өлзийтэй ярилцсанаа хүргэе.

-Та хүүгийнхээ бие муу байхад нь байнга хамт байсан биз дээ?
-Тийм ээ. Миний ганц хүү юм чинь би байнга хамт байсан. Миний хүү эрүүл саруул сайхан хүү байсан юм. Эр хүн болж төрсөн юм чинь заавал цэрэгт явна гэсээр байгаад явсан. Ингэж амиа алдана гэж хэн санах билээ. Цэрэгт яваагүй байсан бол өнөөдөр ээжийнхээ дэргэд амьд сэрүүн, инээгээд гүйж явах байсан биз.
-Эмч нар сүрьеэгийн менингит өвчнөөр нас барсан гэдэг. Харин та бүхэн оношийг нь үгүйсгээд байна. Энэ талаар жаахан дэлгэрүүлэхгүй юу?
-Энэ бол худлаа онош. Миний хүү ганц ч удаа эмнэлэгт хэвтэж байгаагүй. Төрөхдөө л эмнэлэгт төрсөн. Түүнээс биш бие нь өвдөж, эмнэлгийн хаалга татаж үзээгүй. Яахаараа гэнэт сүрьэгийн хүнд шатны өвчин илэрдэг юм. Тэгээд ч бие нь муудаж байх хугацаандаа олон шинжилгээ өгсөн. Тэр олон эмч нарын нэг нь ч сүрьэтэй холбогдолтой онош хэлээгүй. Өнгөрснийх нь дараа “Үхсэн хүн үг хэлэх биш” гэгчээр сүреэгийн менингит өвчний онош гаргасан.
Ямар ч эрүүл ухаантай хүн бодсон буруу гарсан гэдэг нь ойлгомжтой.
-Та С.Батбаярын бие муу байхад ангийн захирагч Ж.Цогтбаатарт энэ тухай хэлсэн үү?
-Хэлэлгүй яах вэ. Ойр ойрхон ухаан алдаж унаад байна. Тэгээд зодуулсан тухай нь ч хэлсэн. Тэгэхэд “Ламд үзүүл. Бөө болох гэж байгаа ч юм бил үү” гэж хэлсэн. Тэр үед толгойдоо хүнд гэмтэл авсаныг нь мэдээд бидний толгойг эргүүлж байсан байх. Бид олон эмнэлэгт үзүүлж шинжилгээ хийлгэхэд тархиндаа цус харвалттай гэж гарсан. “Сонгдо” эмнэлэгт хийлгэсэн томографикийн шинжилгээнийх нь хариу хүртэл байгаа.
-Тархины цус харвалт нь яг юунаас үүссэн юм бол?
-Толгойдоо гэмтэл авснаас тархиндаа цус харвадаг юм билээ.
-Задлан шинжилгээний хариу бас эргэлзээтэй гэж яригдаад байгаа. Хэн гэдэг эмч задлан хийсэн юм бэ?
-Задлан шинжилгээ нь нэгдүгээр эмнэлэг дээр болсон. Шүүх эмнэлгээс томилогдож ирсэн Ариунзул гэдэг эмч задлан шинжилгээг хийсэн. Сүрьэгийн менингит гэсэн онош гарч ирэхэд бид их гайхсан. Шүүх эмнэлгээс томилогдож ирсэн Ариунзул эмч ор үндэсгүй худлаа онош гаргасан байна лээ. Сүүлийн үед зурагтаар болж бүтэхгүй юм болгон дээр энэ хүний нэр байнга гарч байгаа. Ийм хүмүүсийг ажиллуулаад байгааг нь гайхдаг юм. Нэг ёсондоо хүний амиар бизнес хийж байна шүү дээ.
-Эмчид нь шүүх эмнэлгийн онош буруу байгаа талаар хэлсэн үү?
-Хэлсэн. Биднийг дуугүй бай гэж байна лээ. Их л эрх дархтай хүн юм байх. Энэ эмч ямар ч үндэслэлгүй буруу онош гаргасан. Үнэхээр л сүреэгийн менингит өвчтэй байсан бол тийм олон эмнэлгээр шинжилгээ хийлгэж байхад яагаад ганц нь ч сүрьеэтэй холбоотой онош гаргаагүй юм. Бүгд л зохион байгуулалттайгаар хэргийг намжааж дарахыг оролдож байна.
Би хүүгийнхээ амийг нэхэж эцсээ хүртэл явах болно. Миний амьдралын утга учир байсан юм шүү дээ.
-Зодсон гээд байгаа цэргүүд нь тантай уулзсан уу?
-Хүүгийн минь бие муу байхад эмнэлэг дээр нэг удаа ирсэн. Бараг л намайг зодох шахуу орж ирээд гарсан. Талийгаач хүүтэй минь хүртэл тааралдсан байсан.
-Талийгаачтай ирж уулзсан юм уу?
-Зорьж ирж уулзаагүй л дээ. Гадуур тааралдсан гэсэн. Тэгээд бас л дарамталж “Чиний буянаар хотын хадаас болоод явж байна” гэж хэлэх хэлэхгүй үгээр дарамталсан байсан.
-Энэ хэргийг хэрэгсэхгүй болгоод хаасан гэсэн?
-Гэрчийн мэдүүлэг байхгүй гээд хэрэгсэхгүй болгосон. Цэргүүд халагдаагүй байхад энэ хэргийг шалгаж байсан мөрдөн байцаагч Амарбатад “Хамт алба хааж байгаа цэргүүдээс нь гэрчийн мэдүүлэг аваач” гэж зөндөө хэлсэн. Гэтэл сунжруулсаар байтал хамт байсан цэргүүд нь халагдаад явчихсан. Хүүгийн минь амийг хөнөөсөн хүмүүс өнөөдөр чөлөөтэй явж байна. Хууль хяналтын байгууллага ийм шударга бус хандаж байгаад маш их гомдолтой байгаа. ХЗДХ-ийн сайд Ц.Нямдоржид хүртэл хандсан. Харамсалтай нь ямар ч хариу арга хэмжээ аваагүй.
-Хамгийн сүүлд хэзээ гомдол гаргасан бэ?
-Энэ хэрэг шалгагдаж байгаад хаагдсан. Бид дахин гомдол гаргаснаар Баянзүрх дүүргийн прокурор Гантулга гэдэг хүн шалгаж байгаа. Анх шалгаж эхлэхдээ 14 хоногийн дотор хариу хэлнэ гэсэн. Гэтэл хоёр сар өнгөрчихөөд байхад одоо болтол хариу хэлээгүй.
-Энэ гомдлыг хэзээ гаргасан бэ?
-10 дугаар сарын 10-нд шалгаж эхэлсэн. Одоо хоёр сар болж байхад бас л хариу өгөөгүй байна. Уг нь албан бичгээр хариу өгдөг юм гэсэн. Энэ нийгэмд шударга ёс гэж алга.
Ийн яриад нулимс бөмбөрүүлэн суугаа талийгаач С.Батбаярын ээжийг харахад үнэхээр өрөвдмөөр байлаа. Эх орноо хамгаална гэж цэргийн албанд тангараг өргөсөн хүү нь бусдын гарт амиа алдахад ямар ч эх хүний сэтгэл шимшрэхгүй байхын аргагүй биз ээ.
Хууль хяналтын байгууллага бусармаг арга хэрэглэж байгаа нь энэхүү үйлдлээс харагдаж байлаа. Хэдхэн хоногийг өмнө манай сонинд ярилцлага өгсөн 805 дугаар ангийн захирагч хурандаа Ж.Цогтбаатар энэ тухай үнэхээр юу болсныг мэдэхгүй байгаа нь анзаарагдаж байсныг нуух юун. Ийм байдалтай юм ярьж байсан захирагч дээрх хэрэг гарснаас хойш цэргүүддээ анхаарал тавьж байгааг үгүйсгэхгүй.
Эх орондоо тангараг өргөсөн цэрэг эрс амиа алдаж байгааг анхаарч үзэхийг хууль хяналтын байгууллага болон ХЗДХ-ийн сайд Ц.Нямдоржид дуулгамаар санагдлаа. Мөн үүнээс гадна шүүх эмнэлгийн эмч н.Ариунзул яаж шинжилгээ хийхээрээ сүрьеэгийн шинж тэмдэггүй хүнийг хүнд шатандаа орсон сүрьеэгийн менингиттэй гэж оношилсныг асуумаар санагдаж байна. Хатуухан хэлэхэд задлан шинжилгээгээр н.Ариунзул эмч бизнес хийж халаасаа дүүргэдэг ч юм бил үү, хэн мэдлээ. Энэ хүний талаар хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр нэлээд шуугиан гараад байгааг хэн хүнгүй мэдэх биз.
Бид энэхүү цэргийн учир битүүлэг үхлийн талаар үргэлжлүүлэн хүргэх болно.