шинж чанар агуулагдаж байгаа гэдэгт итгэдэг байлаа. Зарим нэг тоо аз, амжилт авч ирдэг гэж үздэг бол нөгөө нь хувь заяанд хүнд цохилт өгнө гэж гүнзгий итгэж байлаа. Төгс тоо олон биш. Нэг оронтой тоо дотороос 6, хоёр оронтой тооноос 28, гурван оронтой тооноос 496, дөрвөн оронтой тооноос 8128 юм. Жишээ нь: 6=1+2+3 эсвэл 28=1+2+4+7+14. Дэлхийн аль ч шашинд “ариун тоо” гэсэн ойлголт байдаг бөгөөд тоо бүр тодорхой утга учир илэрхийлдэг байна.

“0” тоо юу ч үгүй хоосон тойрог, үхэшгүй мөнх, тойрог дотор үргэлжилэх мөнхийн амьдралыг бэлгэддэг байна.

1 ийн тоо үүсгэн байгуулалт, нэг нэгдэлийн бэлгэ тэмдэг бол харин 2 ийн тоо хоёрдмол байдалын илэрхийлэл болжээ.

Пифагор “2” ын тоо бол хоёрдмол байдал гэж ярьжээ. Харин Буддын сургаалд эр, эм, мэргэн цэцэн харанхуй бүдүүлэгийн илэрхийлэл гэжээ. Хятадад инь бол эмэгтэйлэг, газрын байдал гэсэн бол Христийн шашинд христос хүн, бурхан гэсэн хоёр шинжтэй гэжээ. Еврейн уламжлалд хоёрын тоо амьдралын хүч, Каббалд ухаалаг байдал, ухамсар, индуизмд хоёрдмол байдал, лалын шашинд оюун ухаан гэж тооцогдож байлаа.

“3” ийн тоо эртний философ, шашны сургаалын үндэсийг нь гурван нэгдэлийн үзэл санаа бүрдүүлдэг байжээ. Гурвалтай орон зайн урт, өргөн, өндөр гэсэн гурван хэмжээстэй холбодог. Хатуу, шингэн, уур гэсэн гурван хэлбэр, өнгөрсөн одоо ирээдүй гэсэн гурван цаг, эхлэл, дунд, төгсгөл гэсэн хугацааны нэгдэл, бие, сүнс, оюун ухаан гэсэн хүнийг бүрдүүлэгч гурван хэсэг, төрөх, амьдрах, үхэл, сарны гурван фаз гэсэн ойлголт тархжээ. Дэлхийн аль ч шашинд дээд ертөнц бол тэнгэр, дундах нь газар, доод ертөнц бол ус гэж ангилжээ. Шашинд гурвалыг сүнсний бэлгэ тэмдэг гэдэг. 3 бол амжилтын тоо. Христийн шашинд Гэгээн гурвал нь эцэг, хүү, ариун сүнс гэсэн ойлголт байдаг. Христийн шашинд 3 ийн тоо ариун тоо. Хятадын “ван” гэдэг ханз үсэг нь “хаан” гэдэг утга илэрхийлдэг. Энэ ханзны дээд талын хөндлөн зураас нь тэнгэр, доодох нь газар, дундах нь хүнийг бэлгэддэг. Өөрөөр хэлбэл тэнгэрийн нэрийн өмнөөс газрыг хүн удирдаж байна гэсэн утгатай юм. Ардын аман зохиолд гурван хүсэл, гурван оролдлого, гурван хаан, гурван шулмас гэсэн ойлголтууд байдаг. Гурвалын бэлэ тэмдэг нь гурвалжин дүрс юм.

“4” ийн тоо бүрэн бүтэн байдлыг илтгэж байна. Ертөнцийн дөрвөн зүг, дөрвөн улирал гэж ярьцгаадаг. Пифагорын дөрвөл гэдэг нь төгс байдал, шудрага ёсны бэлгэдэг болжээ. Дөрөв бол Пифагорчуудын тангарагын тоо юм. Христийн шашинд дөрөвийн тоо бол бие цогцосыг илэрхийлдэг. Дөрөвийн тоог дөрвөн хуудасаар, дөрвөлжин, загалмай хэлбэрээр дүрсэлжээ. Буддын шашинд амьдралын мод дөрвөн мөчиртэй, түүний үндэсээр нь рашаан устай дөрвөн гол урсдаг юм. Хятадууд дөрөвийн тоог газрыг бэлгэдэж квадратаар тэмдэглэдэг. Дөрөв бол газрын тэгш тоо. Хятадын буддын зүтгэлтэнүүд ертөнцийг 4 баатар хамгаалдаг гэж итгэдэг. Харин Египет цаг хугацааг заасан тоо гэж тооцогддог. Еврейчүүд 4 ийн тоонд их хүндэтгэлтэй ханддаг юм. Америкийн индианчууд дөрөвийн тоог ертөнцийн зүгийн тоо гэж үздэг тул аливаа ёс заншилийг 4 удаа давтаж хийдэг байна. Каббалчууд 4 ийн тоог санамжтай холбодог. Индуизмд дөрөвийн тоог бүрэн бүтэн байдал гэж бэлгэдэж үздэг. Лалын шашинд дөрөвийн тоог бүтээлч байдал, дэлхийн оюун ухаан, дэлхийн сүнс, анхны матери гэсэн зарчимтай. 4 ийн тоог Японд үхэлийн тоо гэж үзэж амьдралд хэрэглэхээс ихэд цэрвэдэг.

“5” ын тоо бол ариун гэгээн хуримийн тоо юм. Учир нь 5 ийн тоонд эмэгтэй хүний тэгш тоо хоёр, эр хүний сондгой гуравын тоо ордог. Грек Ромын уламлалд тавын тоо гэрлэлт, хайр сэтгэлийн бэлгэдэл болдог. Тавын тоо бол сугар гарагийн сүлд тоо юм. Христийн шашинд таван мэдрэмж, таван хошуу, Христийн таван шарх гэсэн ойлголтоор баталгаажсан байна. Буддын шашинд ч бас тавын тоотой холбоотой олон ойлголтууд байдаг. Хятадууд хүний таван цул, байгаль дэлхийн таван байдал, таван янзийн амт гэх мэт ойлголтыг амьдрал ахуйдаа хэрэглэж иржээ. Европын уламжлалд тавын тоог хүч чадал гэж үздэг. Каббалд таын тоо аймшигийг бэлгэддэг. Индуизмд таван үндсэн өнгө, таван мэдрэмж гэх мэт ойлголт байдаг. Лалын шашинд тавын тоог бурханы тоо гэж үзээд өдөрт таван удаа мөргөл хийдэг.

“6” ийн тоо тэнцвэртэй байдлыг бэлгэддэг. Бүх тооноос хамгийн үр өгөөжтэй нь гэж үздэг. 6 гэдэг бол хоёр ширхэг гурвалжингийн нэгдэл. Нэг гурвалжин нь эр, нөгөө нь эм хүнийг бэлгэддэг байна. Иймээс ч Израильчууд төрийн далбаандаа тэгш хэмээр огтлолцсон хоёр гурвалжинг төрийн далбаандаа дүрсэлсэн байдаг. Гэвч Европын орнуудад 6 ийн тоог муу тоо гэж үздэг юм.

“7” ийн тоог ид шидийн тоо гэж үздэг. Зарим үндэстэнүүд азийн тоо гэж үздэг. Эртний Вавилон хотод долоон давхар сүм барьдаг байжээ. Хүн үхсэний дараа долоон ширхэг хаалгаар өнгөрч тэнгэрийн оронд очдог гэж үздэг. Эртний Грект долоогийн тоог Аполланы тоо гэж үзэж байлаа. Эртний Грек Ромын домогт Крит арал дээр амьдардаг хүн төрхтэй буханд өргөл болгож долоон охин, долоон хүүг илгээдэг. Бас Одиссейн тухай домогт Огигия Калипсо Одессег долоон жил барьцаанд байлгадаг. Ертөнцийн 7 гайхамшиг гэж байдаг. Эртний Ромд долоогийн тоо бол бурхны тоо гэж үздэг байжээ. Ром хот ч долоон толгод дээр баригджээ. Христ, Иудаизм, лалын шашинд ертөнцийн долоон бүтээлийн тухай байдаг. Лалын шашинд 7 ийн тоо бүр ч чухал утга агуулагатай. Лалын шашинд 7 тэнгэр байдаг.лалын шашинд 7 ийн тоо бол гэгээн тоо. Христийн шашины гол сургаал Библи сударт 7 ийн тоог олон удаа сануулсан байдаг. Христийн шашинд их мацаг долоон долоо 49 хоног үргэлжилдэг. Зул сарын баярын үеэр айл өрхүүд 7 7 ийн тоотой холбоотой олон оньсого таавар, ардын аман зохиол цөөнгүй байдаг. Жишээ нь Цасан гүнж ба долоон одой, долоо хэмжиж нэг огтол, долоон бэрхшээлийн нэг хариулт гэх мэт.

8 ийн тоо аз жаргалын тоо. Зарим үндэстэнүүд 8 бол диваажингийн тоо гэж үздэг. Долоон хоног мацаг барьсаны дараа 8 дахь өдрөөс нь оюун санаа сайжирдаг. Пифаргорчууд наймйн тоог гурван хэмжээст орон зайн тогтвортой байдал гэж үзжээ. Буддын шашинд , бол тэгш хүсэлийн тоо юм. Найм бол ариун гэгээн үйл явдлын дохио болдог. Хятадууд наймын тоог азтай тоо гэж үздэг. Христийн шашинд сэргэн мандалыг бэлгэ тэмдэг болдог. Египет улсад найм бол Тотагийн тоо. Харин еврейчүүд бурханы тоо бол 8 гэж үздэг. Лалын шашинд найман бурхадын орон гэсэн ойлголт бий. Бас араб цагаан толгойн үсгийг найман бүлэгт хуваадаг. Япончууд тэнгэрт найман бурхан байдаг гэж үздэг байна.

9 ийн тоо эд баялагийг бэлгэддэг. 3х3 гэдэг нь 9 ийн бэлгэдэл. Нэг тойрог нь 90, 360 гэсэн градустай байдаг. Пифагорчууд 9 бол бүх тооны нэг үе дуусаж байгаа хязгаар гэж үзжээ. Скандинавын орнуудад 9 ийн тоог ариун тоо гэж бэлгэшээдэг. Буддын шашинтанууд 9 бол оюун ухааны хүч, тэнгэрийн тоо гэж итгэдэг. Хятадууд 3х3 бол хамгийн сайн тоо гэжээ. Грек Ромын уламжлалд 9 бурханыг шүтэн биширдэг. Еврейчүүд 9 бол үнэний тоо гэжээ.

“10” ийн тоо бол сансарын тоо. 1+2+3+4=10 бол тэнгэрлэг байдлын бэлгэдэл. Пифагорчууд 10 бол төгс төгөлдөр байдал үзжээ. Одиссей 9 жил аялаж 10 дахь жил дээрээ эргэж ирсэн юм. Троя хот 9 жил бүслэлтэнд байж 10 дахь жилдээ бууж өгчээ. Хятадууд аравын тоог крестээр тэмдэглэж хүн гэсэн утга илэрхийлдэг байна. Христийн шашинд 10 сургаал гэж бий. Каббалд 10 тоо бол J-йод үсгийн дугаар. Лалын шашинд 10 тоо чухал үүрэгтэй. Газар эзэмшигчээс 10 тйин хэмжээсээр татвар авдаг байжээ.

“11” ийн тоо. 10 ийн тоо төгс төгөлдөр бол 11 ийн тоо нүгэл, хууль зөрчих байдал, аюул гэж үзжээ.

“12” ийн тоо. Сансарын дэг журамыг илэрхийлдэг. 12 бол өрнийн зурхайн ордоны тоо, дорнийн зурхайд 12 жилийн тоо байдаг. Буддын шашны тэргүүн далай лам12 зөвлөхтэй байдаг. Египетүүд 12 төрлийн там байдаг гэж итгэдэг. Олимп ууланд 12 бурхан байдаг. Европын уламжлалд 12 тэнгэрийн хаалга байдаг.

“13” ийн тоонд онцгой анхаарал тавьдаг. 13 ийн тоо бол азгүй тоо гэж олон шашинд үздэг