|
|
|
|
500 жил арчлуулаагүй дэлхийн цорын ганц цэцэрлэгт хүрээлэн |
|
|
|
|
|
500 жил арчлуулаагүй дэлхийн цорын ганц цэцэрлэгт хүрээлэн
2014-03-28Марти Пярсинен тэргүүтэй Хельсинкийн их сургуулийн хэсэг археологич Бразиль-ийн Акри мужид малтлага явуулж байгаа бөгөөд дэлхийн хөгжилд оролцож явсан боловч бидний үл мэдэх соёл иргэншлийг нээсэн тухайгаа саяхан зарлав. “Шинэ соёл иргэншил” гэдэг үгсийг өдөр бүр сонсоод байдаг зүйл биш. Гэхдээ Амазоны сав газар явуулж байсан археологийн судалгаануудыг үндэслэж үзвэл энэ нь тийм ч шинэ, содон мэдээ биш юм.
Хэдэн ширхэг хэлтэрхий
Пярсинен тэргүүтэй археологичид анх Амазоны сав газрын алдартай геоглифуудыг малтаж байжээ. Геоглиф гэдэг нь 4 метрээс дээш хэмжээтэй, газрын хөрсийг ухаж бий болгосон дүрсийг хэлдэг. Ийм дүрснүүд гол төлөв их том хэмжээтэй байдаг учраас тэднийг зөвхөн агаар мандлаас л бүтнээр нь харах боломжтой. (Дэлхий дээр маш олон геоглиф байдаг бөгөөд хамгийн алдартай нь Англи-ийн Оксфордшир гүнлэгийн Уффингтон хэмээх газар орших шохойн чулууны уулан дээрх цагаан морины дүрс юм. Орч. зураг)
Малтлага хийх явцдаа археологичид шавар эдлэлийн хэлтэрхий маш олныг гаргаж авчээ. Амазон нутгийн эртний соёл иргэншлийн үед хүний гараар бүтээгдэн, бидний үед хүрч чадсан цорын ганц бүтээл нь эдгээр шавар хэлтэрхий учраас шаврын төрөл зүйлийг нь судалж байж тухайн соёл иргэншлийг тодорхойлох шаардлагатай болоод байгаа юм. Юутай ч, Пярсинен нарын олж илрүүлсэн хэлтэрхийнүүд дэлхий дээр урьд өмнө олдож байсан эд зүйлстэй огт адилгүй байгаа учраас үл мэдэх соёл иргэншил олсон гэж зарлахад хангалттай баримт болжээ.
Гэтэл Амазоны сав газраас ийм төрлийн нээлт хийх нь өдгөө тийм ч ховор үзэгдэлд тооцогдохоо больсон үе. Яагаад гэвэл, Амазоны иргэншлийн тухай түүхийг ярихад хүн эндэхийн ойтой хэрхэн тэмцэж байсан талаарх түүх болж хувирдаг. Жишээ нь, Амазоны хүмүүс бүхий л хүчээ дайчлан байж ойн хэсэг газрыг цэвэрлээд, өөрийн хэрэгцээндээ ашигладаг байжээ. Тэднийг энэ газраа орхиод явсны дараа хэдхэн жилийн дотор дээр нь мод ургачихдаг байсан аж. Энэ сав газрын геоглифуудад яг л ийм явдал тохиосон. Эдгээр геоглифыг манай эриний 1-13 дугаар зууны үед бүтээсэн байдаг бөгөөд анхандаа тусгаарлагдсан байгууламж (хамгаалалтын хана эсвэл шашны зан үйл явуулах цогцолбор ч юмуу)-ийн хэлбэртэй байжээ. Хүмүүс ашиглахаа болиод, тухайн газрыг орхиж явсны дараа геоглифуудыг ойн шугуй “бүрхээд” авсан аж.
Амазоны сав газрын геоглифуудыг анх 1970-аад оны үед илрүүлсэн байдаг. Тэр үед Амазоны чийглэг, ширэнгэн шугуйн моднуудыг аж үйлдвэрийн салбарт ашиглах зорилгоор их хэмжээгээр унагаж эхэлжээ. Үүний улмаас шугуйн хэмжээ багасч, нүцгэрч үлдсэн хэсгүүдийн газрын хөрсөн дээр маш том дүрсүүд товойж харагдах болсон нь онгоцоор яваа хүмүүст илүү тод ажиглагддаг байв. Өнгөрсөн 30 жилийн хугацаанд Амазон мөрний сав газар даяар, нэн ялангуяа түүний баруун хэсэг (тэр дундаа Акри муж)-ээс хэдэн зуун геоглиф олдсон бөгөөд эрдэмтэд нийтдээ хэдэн мянгаар тоологдох геоглиф бий гэж таамагладаг. Харин хүн төрөлхтөнд танигдаагүй хэчнээн төрлийн шавар Амазонд байгааг хэн ч үл мэднэ.
Амазоныг “ойгүйжүүлэх хөдөлгөөн” өдгөө ч үргэлжилж байна. Акри муж ширэнгэн шугуй байсан газруудаа малын бэлчээр болгосоор л, үүний ачаар Бразиль улс дэлхийд үхрийн махны үйлдвэрлэлээрээ тэргүүлэгч гэх цолоо улам бататгасаар л, харин экологичид Амазоны ер бусын экосистемийг устгаж буй явдалд төр засаг, бизнес эрхлэгчдийг буруутгасаар, шүүмжилсээр л… Тэгэвч эрдэмтэд эдгээр сөрөг үйл ажиллагааны “ачаар” эртний соёл иргэншлийн ул мөрийг нээсэн. Мөн уг нээлтээ үндэслэн Амазоны сав газар бидний боддог шиг тийм ч онгон, зэрлэг газар байгаагүй юм байна гэх онолыг дэвшүүлээд байгаа билээ.
Нүүдэлчид
Амазоны хөрс үржил, шимгүй. Түүн дээр ургаж байгаа ой нь л хөрсөндөө нэг ёсны бордоо нь болж өгдөг. Харин моднуудыг нь унагаавал ердөө хоёрхон жилийн дотор хур бороо хөрсөн дэх ялзмаг, эрдсүүдийг нь урсгачихдаг учраас тэр газарт нь ямар ч ургамал ургах нөхцөлгүй болдог. Гэхдээ нүцгэн газрыг тэр хэвээр нь орхивол хэдхэн жилийн дотор мод багсайн ургаж, ойн шугуй бий болдог тул газар тариалан эрхлэх боломж бүрддэг аж. Эртний Европ-ын судруудад 17-18 дугаар зууны үеийн Амазоны индианчуудыг тариалан эрхлэхдээ газрыг түймэрдэж бордох аргыг өргөн ашигладаг байсан талаар дурдсан байдаг. Тодруулбал, тэд шугуйн хэсэг газрыг модноос нь чөлөөлж, хөрсийг нь шатааснаар энэ газартаа хэдэн жилийн турш тариалангийн аж ахуй эрхлэх боломжийг олж авдаг байжээ. Яваандаа хөрсний үржил, шим нь муудаад ирэхээр хүмүүс ойн нөгөө хэсэг рүү нүүж, бас л модыг нь унагаж, хөрсийг нь шатаах маягаар тариалангийн аж ахуйгаа залгуулдаг байжээ. Олон жилийн дараа өнөөх анхныхаа газартаа ч газар тариалан эрхлэх боломжтой болно. Учир нь энэ хугацаанд ойн моднууд хөрсийг нь сэргээж чадсан байдаг байна.
Ерөнхийдөө ийм соёлыг нүүдлийн соёл иргэншил гэж нэрлээд байгаа юм. Нүүдлийн соёл иргэншлээс ул мөр гэхээр юм төдийлөн үлдээгүй байдаг тул археологичдод бараг юу ч олддоггүй. Гэтэл Эртний Амазоны индианчууд ахуйдаа шавар эдлэлийг өргөн хэрэглэж, мөн ямар нэгэн байгууламж босгож, тэр нь геоглиф хэлбэрээр бидний үед хүрч чадсан гэдэг бол маш том аз юм. Эдгээр геоглиф нь суурин амьдралтай иргэншлийн үлдээсэн ул мөр яавч биш. Учир нь геоглифуудаас хүний шарил ер олдоогүй. Харин булш байгаа нь энд хүн амьдарч байсныг гэрчлээд байгаа юм. Ер нь эрт дээр үед Амазоны бүс нутагт хагас нүүдлийн овог, аймгуудаас гадна өөр омгууд ч бас амьдарч байсныг сүүлийн 20 жилд хийгдсэн судалгаанууд гэрчилдэг.
Хар шороо
Археологичид Амазоны сав газар даяар үржил шимтэй буюу дан хар шорооноос бүтсэн, тус бүр нь дунджаар 20 га хэмжээтэй газар олон байгааг илрүүлжээ. Энэ газруудын ойролцоогоос эртний шавар бүтээл зайлшгүй гарч ирээд байгаа нь нэгэн цагт энд хүн амьдарч байсныг илтгэдэг.
Хар шороо (португалиар terra preta) бол гайхамшигтай зүйл юм. Ийм хөрсийг л хүмүүс “саваа зоосон ч ургаж орхино” гэж ярьдаг. Хар шороо нь үнс, ялзмаг, азот, фосфор болон бусад эрдэс бодисоор туйлын баялаг, бичил биетнүүдээр “буцалж” байдаг хөрс юм. Газрын хамгийн үржил шимтэй давхрагад тооцогддог энэ хөрсний зузаан нь 2 метр хүрдэг тул хур бороонд урсдаггүй, богино хугацаанд (жилд 1 см хүртэл хэмжээгээр) нөхөн сэргээгддэг онцлогтой.
Хамгийн гайхалтай нь, хар шороо бол байгалиас заяасан зүйл биш юм. Үүнийг хүмүүс бий болгожээ. Хэдэн зуун, хэдэн мянганы туршид хүмүүс газрын хөрсийг бордож, дээр нь мод ургахаас хамгаалж, үр тариа ургуулан, улмаар Амазоны сав газарт амьдарч байсан сая орчим (!) хүнийг хүнсээр хангаж байжээ.
Эртний Амазон
1542 онд Франсиско де Орельяна тэргүүтэй Испани-ийн 50 гаруй дайчин бригантин хөлгөөр Амазон мөрнийг туушид нь туулсан түүхтэй. Доминикан-д санваартан явсан Гаспар де Карвахаль хэмээх цэрэг эр энэхүү аяллынхаа талаар бичиж үлдээсэн гайхалтай тэмдэглэлдээ аялагчдын замд Амазоны сав газарт өндөр хөгжилтэй, хүн ам ихтэй улс оршиж байгааг илтгэх хот, тосгод, зам болон бусад байгууламж алхам тутамд тааралдаж байсан талаар дурссан байдаг. Тухайн үед де Орельяна, Гаспар санваартан нарын домог шиг ярианд бараг хэн ч итгээгүй гэдэг. Магадгүй, энэ хоёр тухайн улсын баялгийн талаар хэтрүүлэн ярьснаараа өөрсдийгөө дөвийлгөн харуулах эсвэл дараагийн шинэ аялалдаа санхүүжилт олж авах санаа агуулж байсныг үгүйсгэх аргагүй юм.
Чингэтэл хагас зуун хүрэхгүй хугацааны дараа Амазон мөрний сав газар бараг эзэнгүйдсэн байв. Учир нь испаничууд энэ хооронд индианчуудаас хядахыг нь хядаж, заримыг нь боол болгон авч явсан байснаас гадна уг бүс нутагт урьд хожид гарч байгаагүй халдварт өвчнүүд дэгдэж байсантай холбоотой байжээ. Европчуудтай харьцуулахад энэ нутгийн уугуул иргэд цэцэг мэтийн халдварт өвчинд үнэндээ дархлаа суугаагүй хүмүүс байсан нь ойлгомжтой.
Юутай ч, Амазоны сав газраас геоглифуудыг олсон явдал, мөн хар шорооны үүсэл болон 20 дугаар зууны хоёрдугаар хагаст хийсэн археологийн нээлтүүд зэрэг нь де Орельяна, Гаспар санваартан нарын яриаг тодорхой хэмжээгээр үнэмшилтэй болгож чадаж байна гэж итгэлтэй хэлж болно. Археологич Бетти Меггерс хэмээх агуу эмэгтэй Амазон мөрний доод урсгалын сав газраас булш олж илрүүлсэн бөгөөд дотор нь өөд болоочдыг гоёмсог шавар вааранд хийж оршуулсан байжээ. Энэ олдворын ачаар манай эриний эхний 1500 жилд Амазоны сав газарт амьдарч, хөгжин цэцэглэж байсан нарийн зохион байгуулалттай соёл иргэншлийн талаарх таамгийг баталж чадлаа.
Хэний ч мэдэхгүй энэ улс нь хоорондоо замаар холбогдсон хэд хэдэн хот, мөн маш олон тосгодоос бүрддэг байжээ гэж таамаглаж байгаа. Мөн суурин газар бүртээ цагираг үүсгэн барьсан модон байшингуудын голд нийтийн байраа босгодог байжээ. Үл ойлгогдох шалтгаанаар бидний үед эсэн мэнд хүрч, одоо Амазоны сав газарт амьдарч байгаа индианчуудын омгуудад суурин газрааийм маягаар байгуулах уламжлал өдгөө ч хадгалагдан үлдсэн байна. Харин геоглиф харагдаж байгаа газруудыг эрт дээр үед шашны зан үйл гүйцэтгэдэг талбай байсан болов уу гэж таамаглаж байгаа.
Дээр дурдсанчлан энэхүү соёл иргэншлээс археологичид тийм ч олон зүйл илрүүлээгүй байгаа. Гэхдээ эдгээрийн тусламжтайгаар энэ улс хэр том газрыг эзэгнэж байсныг дүгнэж болж байгаа бол ямар улс байсныг нь хэлэхэд харин хангалттай баримт болж чадахгүй байна. Пярсинен тэргүүтэй археологичдын Акри муж дахь геоглифууд дундаас олдсон олдворууд нь ч бидэнд Амазоны геоглифуудыг юунд зориулж босгосон бэ гэсэн асуултад хариулт өгч чадахгүй байгаа хэдий ч эртний соёл иргэншлийн хамарч байсан хүрээний талаарх ойлголтод үнэтэй хувь нэмэр орууллаа.
Дашрамд сонирхуулахад, Амазон мөрний сав газраас хийсэн сүүлийн үеийн нээлтүүдийн талаар нэлээд зоригтой тайлбар яригдаад байгаа. Үүгээр бол Амазоны чийглэг ширэнгэн ой нь өөрөө (!) эртний соёл иргэншлээс үлдсэн хамгийн чухал ул мөр ажээ. Өөрөөр хэлбэл, олон зууны туршид ой модыг огтолж шатаан газар тариаланд ашиглаж, мөн үр жимс өгдөг модыг ялган тариалахын зэрэгцээ зэрлэг амьтан, загасыг хүртэл ялган үржүүлж, хар шороог ч бий болгосон гэх шалтгаануудыг тоочвол манай гаригийн хамгийн алдартай ой маань хүн гэдэг амьтны тусламжтайгаар босчээ гэж дүгнэж болохоор байна. Энэ үүднээс үзвэл Амазоны ширэнгэн ойг цэцэрлэгт хүрээлэн гэж нэрлэж болох юм байна. Тэр дундаа сүүлийн 500 жилийн хугацаанд нэг ч арчилгаа аваагүй цэцэрлэгт хүрээлэн болж таарах нь. Арчлуулж байгаагүй мөртлөө ямар үзэсгэлэнтэй газар гэж санана…
|
500 жил арчлуулаагүй дэлхийн цорын ганц цэцэрлэгт хүрээлэн |
|
|
|
Bolod.mn |
|
Сэтгэгдэл (0) |
|
Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу. Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно |
|
|
|
|
Мисс Э.Сэлэнгэ гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдсэн хэргээр шүүхэд дуудагджээ 20:10 https://www.dailymail.co.uk/ сайтад Мисс Э.Сэлэнгийн тухай "Дэлхийн мисс асан 37 настай гоо бүсгүй нөхөртөө нэг
|
https://www.dailymail.co.uk/ сайтад Мисс Э.Сэлэнгийн тухай "Дэлхийн мисс асан 37 настай гоо бүсгүй нөхөртөө нэг »»
|
|
Нигери улсад сургуулийн өдөрлөгийн үеэр 35 хүүхэд олны хөлд дарагдаж амиа алджээ 17:58 Нигери улсын гурав дахь том хот болох Ибаданы Басорун исламын шашны ахлах сургуульд
|
Нигери улсын гурав дахь том хот болох Ибаданы Басорун исламын шашны ахлах сургуульд »»
|
|
Солонгосчуудын согтууруулах ундааны соёл шүүмжлэл дагуулав 11:27 Өмнөд Солонгосын контент үйлдвэрлэгчид согтууруулах ундааны хэрэглээг хэтрүүлэн дүрсэлж буй нь шүүмжлэл дагуулах болжээ.
|
Өмнөд Солонгосын контент үйлдвэрлэгчид согтууруулах ундааны хэрэглээг хэтрүүлэн дүрсэлж буй нь шүүмжлэл дагуулах болжээ. »»
|
|
Талийгаач И Сун Гюүнийг шантаажилсан этгээдэд 3.6 жилийн ХОРИХ ЯЛ оноожээ 11:05 Талийгаач жүжигчин И Сун Гюүнийг шантаажилсан хэргээр шалгагдаж байсан эмэгтэйд шүүхээс 3.6 жилийн хорих ял оноожээ.
|
Талийгаач жүжигчин И Сун Гюүнийг шантаажилсан хэргээр шалгагдаж байсан эмэгтэйд шүүхээс 3.6 жилийн хорих ял оноожээ. »»
|
|
Хятад улс 324 сая фунт стерлингийн авлига авсан хэргээр Коммунист намын албан тушаалтныг цаазалжээ 10:02 БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпиний авлигыг устгах кампанит ажил эрчимжиж байгаа энэ үед гурван тэрбум юанийн
|
БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпиний авлигыг устгах кампанит ажил эрчимжиж байгаа энэ үед гурван тэрбум юанийн »»
|
|
Чандаган цагаан морины магтаал 20:10
|
|
Үүлэн цэнхэр хангай 20:08
|
|
Зуръя чамайгаа 20:04
|
|
Дүүрэн баярлая 20:00
|
|
Үйтэн хуар 19:56
|
|
Хүүхэд байхдаа өндөг, тахиа хулгайлаад цаазын ял авсан хоригдолд өршөөл үзүүлжээ 19:47 2010 онд 17 настай байхдаа тахиа болон өндөг хулгайлаад цаазын ял аван хоригдож байсан Нигери эрд өршөөл үзүүлэхээр болжээ.
|
2010 онд 17 настай байхдаа тахиа болон өндөг хулгайлаад цаазын ял аван хоригдож байсан Нигери эрд өршөөл үзүүлэхээр болжээ. »»
|
|
Хан тэнгэр Алшаа 19:44
|
|
Овоон дээрх уулзалт 19:35
|
|
Хөлөнбуйрын тал нутаг 19:26
|
|
Хун галуу 19:22
|
|
Сайхан Мунийн нутаг 19:13
|
|
Х.Нямбаатар: Агаар бохирдуулж буй нүүрсэн яндангүй приус загварын машинуудыг журамлана 18:14 Засгийн газрын өнөөдрийн хуралдааны эхэнд Улаанбаатар хотын агаарын бохирдлыг бууруулах асуудлыг онцгойлон авч үзэж
|
Засгийн газрын өнөөдрийн хуралдааны эхэнд Улаанбаатар хотын агаарын бохирдлыг бууруулах асуудлыг онцгойлон авч үзэж »»
|
|
Хаалга нүдлээ гэж хүүхдэд гар хүрсэн Б.Амарсайханыг ₮300 мянгаар торгожээ 17:29 Цагдаагийн байгууллагаас жүжигчин Б.Амарсайханд зөрчлийн хэрэг үүсгэн 300 мянган төгрөгөөр торгожээ.
|
Цагдаагийн байгууллагаас жүжигчин Б.Амарсайханд зөрчлийн хэрэг үүсгэн 300 мянган төгрөгөөр торгожээ. »»
|
|
Мансууруулах үйлчилгээ үзүүлдэг их хэмжээний эмийг ундаа, жигнэмэгийн хайрцагт нуун далдалж, улсын хилээр оруулах гэж байсан зөрчлийг илрүүлжээ 16:51 2024 оны арванхоёрдугаар сард Сэлэнгэ аймгийн Алтанбулаг боомтоор орох чиглэлд хил нэвтэрсэн Монгол Улсын иргэдийн
|
2024 оны арванхоёрдугаар сард Сэлэнгэ аймгийн Алтанбулаг боомтоор орох чиглэлд хил нэвтэрсэн Монгол Улсын иргэдийн »»
|
|
Ж.Галбадрах: Сургуулийн анги дүүргэлт, хүүхдийн тоонд хязгаар тавихгүй бол боловсролын чанарыг сайжруулах тухай ярилтгүй 15:58 "Шинэ Монгол” эрдмийн хүрээлэнг үүсгэн байгуулагч, УИХ-ын гишүүн Ж.Галбадрахтай боловсролын салбарт хийхээр зорьж буй шинэчлэлийнх нь талаар ярилцлаа.
|
"Шинэ Монгол” эрдмийн хүрээлэнг үүсгэн байгуулагч, УИХ-ын гишүүн Ж.Галбадрахтай боловсролын салбарт хийхээр зорьж буй шинэчлэлийнх нь талаар ярилцлаа. »»
|
|
ОХУ-ын Сочи хотод усархаг бороо орсноос орон сууцууд усанд автжээ 15:46 ОХУ-ын Хар тэнгисийн эрэг дэх Сочи хотод усархаг бороо орсноос Херота гол үерлэж, хэд хэдэн орон сууц усанд автсан
|
ОХУ-ын Хар тэнгисийн эрэг дэх Сочи хотод усархаг бороо орсноос Херота гол үерлэж, хэд хэдэн орон сууц усанд автсан »»
|
|
Нийтийн байрнууд ажилласан масло түлж байна 15:30 Нийслэлийн хэмжээнд Нийслэлийн агаар, орчны бохирдолтой тэмцэх газар, Экологийн цагдаагийн алба, хороодын алба
|
Нийслэлийн хэмжээнд Нийслэлийн агаар, орчны бохирдолтой тэмцэх газар, Экологийн цагдаагийн алба, хороодын алба »»
|
|
Согтуугаар машин жолоодсон дуучин Roockie-г цагдаагаас шалгаж эхэлжээ 13:01 У.Мөнхбагана буюу рэппер Rookie согтуу жолоо барьж буй бичлэг нь өчигдөр олон нийтийн сүлжээнд цацагдсан.
|
У.Мөнхбагана буюу рэппер Rookie согтуу жолоо барьж буй бичлэг нь өчигдөр олон нийтийн сүлжээнд цацагдсан. »»
|
|
Хөвсгөл нуурын мөс цөмөрч, 28 настай иргэн машинтайгаа живж нас баржээ 12:58 Хөвсгөл аймгийн Алаг-Эрдэнэ сумын Хатгал тосгоны төв дэх Нисэх багийн Далайн хоолой хэмээх газарт суудлын автомашин
|
Хөвсгөл аймгийн Алаг-Эрдэнэ сумын Хатгал тосгоны төв дэх Нисэх багийн Далайн хоолой хэмээх газарт суудлын автомашин »»
|
|
"Реал Мадрид” баг Тивийн хоорондын цомын эзэн боллоо 12:51 ДОХА, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 19 /ТАСС/. Өчигдөр Катарын Лусаил хотноо болсон финалын тоглолтод
|
ДОХА, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 19 /ТАСС/. Өчигдөр Катарын Лусаил хотноо болсон финалын тоглолтод »»
|
|
Иргэдийн дийлэнх Тэрэлж, Скай ресорт руу агаарт гарах санал өгч, бямба гарагаас автобус явуулахаар болжээ 11:38 Сурагчдын амралт эхлэхтэй холбогдуулан иргэдийг цэвэр агаар, ой модтой амралт, жуулчны баазууд руу хүргэх нийтийн
|
Сурагчдын амралт эхлэхтэй холбогдуулан иргэдийг цэвэр агаар, ой модтой амралт, жуулчны баазууд руу хүргэх нийтийн »»
|
|
Эмээлтэд автын осол гарч нэг хүн амь насаа алджээ 10:02 Цагдаагийн байгууллагад энэ оны 12 дугаар сарын 17-ны өдөр 16 цагт "Сонгинохайрхан дүүргийн 32 дугаар хорооны
|
Цагдаагийн байгууллагад энэ оны 12 дугаар сарын 17-ны өдөр 16 цагт "Сонгинохайрхан дүүргийн 32 дугаар хорооны »»
|
|
Зэсийн ханш 2025 онд ямар байх вэ 10:02 2024 оны тавдугаар сард зэсийн үнэ тонн нь 11500 ам.долларт хүрч, бүх цаг үеийн дээд хэмжээнд хүрчээ.
|
2024 оны тавдугаар сард зэсийн үнэ тонн нь 11500 ам.долларт хүрч, бүх цаг үеийн дээд хэмжээнд хүрчээ. »»
|
|
Том Круз АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн дээд иргэний шагналыг хүртжээ 23:34 Жүжигчин Том Круз кино урлагт бүтээсэн дүрээрээ АНУ-ын армийн нэр хүндэд эергээр нөлөөлсөн тул Тэнгисийн цэргийн дээд
|
Жүжигчин Том Круз кино урлагт бүтээсэн дүрээрээ АНУ-ын армийн нэр хүндэд эергээр нөлөөлсөн тул Тэнгисийн цэргийн дээд »»
|
|
Жагсаал цуглаан хийнэ гэвэл 48 цагийн өмнө мэдэгдэнэ. Зөвшөөрсөн эсэх хариу хүлээх шаардлагагүй болно 23:07 Хүний эрхийг хамгаалах хоёрдугаар хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх хүрээнд Хүний эрхтэй холбоотой багц хуулийн төслүүд, Жагсаал
|
Хүний эрхийг хамгаалах хоёрдугаар хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх хүрээнд Хүний эрхтэй холбоотой багц хуулийн төслүүд, Жагсаал »»
|
|
Электрон тамхины импорт өнгөрсөн оныхоос хоёр дахин нэмэгджээ 15:39 Улсын Их Хурлын даргын 110 дугаар захирамжаар байгуулагдсан Тамхины хяналтын тухай хуулийн хэрэгжилттэй
|
Улсын Их Хурлын даргын 110 дугаар захирамжаар байгуулагдсан Тамхины хяналтын тухай хуулийн хэрэгжилттэй »»
|
|
Ирэх сараас торгууль нь 450 мянгаас дээш жолоочийг нийтэд тустай ажил хийлгэх замаар албадан төлүүлнэ 15:37 Энэ оны нэг сарын нэгнээс зөрчлийн тухай хуульд өөрчлөлт орж, торгуулиа хугацаанаасаа өмнө төлвөл 50 хувийн хөнгөлөлт
|
Энэ оны нэг сарын нэгнээс зөрчлийн тухай хуульд өөрчлөлт орж, торгуулиа хугацаанаасаа өмнө төлвөл 50 хувийн хөнгөлөлт »»
|
|
Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч мэдүүлэг өгөхөөр ирсэнгүй 15:35 СӨҮЛ, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 18 /Yonhap/. Импичмент /албан тушаалаас нь огцруулж хариуцлага тооцох/
|
СӨҮЛ, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 18 /Yonhap/. Импичмент /албан тушаалаас нь огцруулж хариуцлага тооцох/ »»
|
|
ОБЕГ: Гоёлын гацуур гал авбал 30-60 секундэд бүхэлдээ шатах аюултай 13:47 Гоёлын гацуур модыг ихэвчлэн хуванцар болон нийлэг материалаар хийгдэг аж. Хэрэв гал авбал 30-60 секундэд бүхэлдээ
|
Гоёлын гацуур модыг ихэвчлэн хуванцар болон нийлэг материалаар хийгдэг аж. Хэрэв гал авбал 30-60 секундэд бүхэлдээ »»
|
|
Өрхийн эрүүл мэндийн төвүүд өнөөдрөөс 21:00 цаг хүртэл ажиллана 13:39 Нийслэлийн хэмжээнд үйл ажиллагаа явуулж буй өрхийн эрүүл мэндийн төвүүд өнөөдрөөс буюу арванхоёрдугаар сарын
|
Нийслэлийн хэмжээнд үйл ажиллагаа явуулж буй өрхийн эрүүл мэндийн төвүүд өнөөдрөөс буюу арванхоёрдугаар сарын »»
|
|
НҮБ: Ирэх оны эхний хагаст нэг сая хүн Сирид эргэн ирэх магадлалтай 13:38 ЖЕНЕВ, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 18 /AFP/. Башар аль-Асадын засаглал нуран унаснаар 2025 оны эхний хагаст
|
ЖЕНЕВ, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 18 /AFP/. Башар аль-Асадын засаглал нуран унаснаар 2025 оны эхний хагаст »»
|
|
П.Сайнзориг: Докторын зэрэгтэй төрийн албан хаагчдад цалингийн 20%-ийн нэмэгдэл өгдгийг болиулах хэрэгтэй 13:34 Хууль зүйн байнгын хорооны өнөөдрийн хуралдаанаар "Шүүгчид зэрэг дэв олгох журам батлах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцэж байна.
|
Хууль зүйн байнгын хорооны өнөөдрийн хуралдаанаар "Шүүгчид зэрэг дэв олгох журам батлах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцэж байна. »»
|
|
Орон сууцанд гал гарч гурван хүн угаартсаны нэг нь 1 настай хүүхэд байжээ 13:27 Баянзүрх дүүргийн 2 дугаар хороонд утаа гараад байна гэсэн дуудлагыг өчигдөр /2024.12.17/ 23:32 цагт Онцгой байдлын
|
Баянзүрх дүүргийн 2 дугаар хороонд утаа гараад байна гэсэн дуудлагыг өчигдөр /2024.12.17/ 23:32 цагт Онцгой байдлын »»
|
|
Оскарын сүүлчийн шатанд шалгарсан кинонуудыг танилцуулжээ 13:06 НЬЮ-ЙОРК, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 18 /TASS/. Америкийн кино урлагийн академиас Оскарын шагналын 10
|
НЬЮ-ЙОРК, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 18 /TASS/. Америкийн кино урлагийн академиас Оскарын шагналын 10 »»
|
|
Дорнод аймагт 14 настай эмэгтэй хүүхдийн биед үе тэнгийн сурагчид халдан, бичлэг хийсэн болохыг тогтоожээ 09:18 Цахим орчинд өсвөр насны охид нэгнийхээ биед халдаж буй бичлэг цацагдан олны бухимдлыг хүргээд байсан билээ.
|
Цахим орчинд өсвөр насны охид нэгнийхээ биед халдаж буй бичлэг цацагдан олны бухимдлыг хүргээд байсан билээ. »»
|
|
Хатгаатай хүүхдэд сонгино, саримстай хоол өгч болохгүй 09:09 ХӨСҮТ-өөс томуу ба томуу төст өвчний эсрэг гэрээр ямар арга хэмжээ авах, хүүхэд нь эмнэлэгт хэвтсэн бол ямар дэглэм
|
ХӨСҮТ-өөс томуу ба томуу төст өвчний эсрэг гэрээр ямар арга хэмжээ авах, хүүхэд нь эмнэлэгт хэвтсэн бол ямар дэглэм »»
|
|
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Яндангийн цонолт, ил галын улмаас үүдсэн галын дуудлага нэмэгджээ 09:01 Өнгөрсөн долоо хоногт бүртгэгдсэн гал түймрийн дуудлагын зонхилох шалтгаан нөхцлийг яндангийн цонолт, ил гал, цахилгаан
|
Өнгөрсөн долоо хоногт бүртгэгдсэн гал түймрийн дуудлагын зонхилох шалтгаан нөхцлийг яндангийн цонолт, ил гал, цахилгаан »»
|
|
Д.Мөнхбаатар: Зарим эмээ, өвөө нар төрийнхөө өгсөн зүйлийг нандигнана гээд угаарын хий мэдрэгчээ хадганд ороогоод тавьчихсан байсан 08:58 Улсын Онцгой Комиссын өнөөдрийн хуралдаанаар хэлэлцсэн асуудлын талаар холбогдох албаныхан мэдээлэл хийлээ.
|
Улсын Онцгой Комиссын өнөөдрийн хуралдаанаар хэлэлцсэн асуудлын талаар холбогдох албаныхан мэдээлэл хийлээ. »»
|
|
Австралийн лабораториос аюултай вирус 2021 онд алдагдаж байжээ 08:57 Австралийн Квинслэнд мужид оршдог вирус судлалын лабораториос хэд хэдэн аюултай вирусийн дээж 2021 онд алдагджээ.
|
Австралийн Квинслэнд мужид оршдог вирус судлалын лабораториос хэд хэдэн аюултай вирусийн дээж 2021 онд алдагджээ. »»
|
|
Нотариатын үйл ажиллагааг цахим хэлбэрт шилжүүлнэ 21:49 ЦХИХХЯ-ны санаачилгаар гадаад руу томилолтоор явсан Газар, хэлтсийн дарга нар, мэргэжилтнүүд томилолтын үр дүн,
|
ЦХИХХЯ-ны санаачилгаар гадаад руу томилолтоор явсан Газар, хэлтсийн дарга нар, мэргэжилтнүүд томилолтын үр дүн, »»
|
|
The National: Монголтой ховор металлын хайгуулд хамтрах сонирхолтой буйгаа Персийн булангийн орнууд мэдэгдсэн 21:46 АНЭУ-ын “The National News” агентлаг Персийн булангийн орнууд ховор металлын хайгуулд оролцох хүсэлтэй байгаа гэдгээ
|
АНЭУ-ын “The National News” агентлаг Персийн булангийн орнууд ховор металлын хайгуулд оролцох хүсэлтэй байгаа гэдгээ »»
|
|
PM2.5-ийн агууламж 10 микрограмм тутамд 1 куб метрээр нэмэгдэх нь нас баралтыг 8.6 хувиар нэмэгдүүлдэг 21:43 Шинэ судалгаагаар Энэтхэг даяар 10 жилийн хугацаанд бохирдолд удаан хугацаагаар өртөх нь олон сая хүн нас барахад
|
Шинэ судалгаагаар Энэтхэг даяар 10 жилийн хугацаанд бохирдолд удаан хугацаагаар өртөх нь олон сая хүн нас барахад »»
|
|
Неймар Хойд Америкийн лигт тоглоно 21:42 ВАШИНГТОН, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 17 /ТАСС/. Саудын Арабын “Аль-Хилал” клубт тоглож буй Бразилын
|
ВАШИНГТОН, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 17 /ТАСС/. Саудын Арабын “Аль-Хилал” клубт тоглож буй Бразилын »»
|
|
“Google” ямар ч супер компьютерээс хурдтай квант тооцооллын чип бүтээсэн гэжээ 12:45 “Google” компани даваа гарагт /2024.12.09/ мэдэгдэл хийхдээ квант тооцооллын гол сорилтуудын нэгийг давж, шинэ үеийн
|
“Google” компани даваа гарагт /2024.12.09/ мэдэгдэл хийхдээ квант тооцооллын гол сорилтуудын нэгийг давж, шинэ үеийн »»
|
|
Малын мялзан өвчний тохиолдол батлагдсан тул Ховдын Булган суманд хорио цээр тогтоолоо 12:44 Ховд аймгийн Булган суманд малын гоц халдварт мялзан өвчний хоёр тохиолдолд лабораторийн шинжилгээгээр батлагджээ.
|
Ховд аймгийн Булган суманд малын гоц халдварт мялзан өвчний хоёр тохиолдолд лабораторийн шинжилгээгээр батлагджээ. »»
|
|
|
Нигери улсад сургуулийн өдөрлөгийн үеэр 35 хүүхэд олны хөлд дарагдаж амиа алджээ 17:58 Нигери улсын гурав дахь том хот болох Ибаданы Басорун исламын шашны ахлах сургуульд
|
Нигери улсын гурав дахь том хот болох Ибаданы Басорун исламын шашны ахлах сургуульд »»
|
|
Солонгосчуудын согтууруулах ундааны соёл шүүмжлэл дагуулав 11:27 Өмнөд Солонгосын контент үйлдвэрлэгчид согтууруулах ундааны хэрэглээг хэтрүүлэн дүрсэлж буй нь шүүмжлэл дагуулах болжээ.
|
Өмнөд Солонгосын контент үйлдвэрлэгчид согтууруулах ундааны хэрэглээг хэтрүүлэн дүрсэлж буй нь шүүмжлэл дагуулах болжээ. »»
|
|
Хүүхэд байхдаа өндөг, тахиа хулгайлаад цаазын ял авсан хоригдолд өршөөл үзүүлжээ 19:47 2010 онд 17 настай байхдаа тахиа болон өндөг хулгайлаад цаазын ял аван хоригдож байсан Нигери эрд өршөөл үзүүлэхээр болжээ.
|
2010 онд 17 настай байхдаа тахиа болон өндөг хулгайлаад цаазын ял аван хоригдож байсан Нигери эрд өршөөл үзүүлэхээр болжээ. »»
|
|
ОХУ-ын Сочи хотод усархаг бороо орсноос орон сууцууд усанд автжээ 15:46 ОХУ-ын Хар тэнгисийн эрэг дэх Сочи хотод усархаг бороо орсноос Херота гол үерлэж, хэд хэдэн орон сууц усанд автсан
|
ОХУ-ын Хар тэнгисийн эрэг дэх Сочи хотод усархаг бороо орсноос Херота гол үерлэж, хэд хэдэн орон сууц усанд автсан »»
|
|
Оросын генералын аминд хүрсэн сэжигтнийг баривчилжээ 23:20 Мягмар гарагт Оросын нийслэл Москвад тэсрэх бөмбөг дэлбэрч, Оросын генерал Игорь Кириллов болон түүний туслах амиа алдсан.
|
Мягмар гарагт Оросын нийслэл Москвад тэсрэх бөмбөг дэлбэрч, Оросын генерал Игорь Кириллов болон түүний туслах амиа алдсан. »»
|
|
Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч мэдүүлэг өгөхөөр ирсэнгүй 15:35 СӨҮЛ, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 18 /Yonhap/. Импичмент /албан тушаалаас нь огцруулж хариуцлага тооцох/
|
СӨҮЛ, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 18 /Yonhap/. Импичмент /албан тушаалаас нь огцруулж хариуцлага тооцох/ »»
|
|
НҮБ: Ирэх оны эхний хагаст нэг сая хүн Сирид эргэн ирэх магадлалтай 13:38 ЖЕНЕВ, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 18 /AFP/. Башар аль-Асадын засаглал нуран унаснаар 2025 оны эхний хагаст
|
ЖЕНЕВ, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 18 /AFP/. Башар аль-Асадын засаглал нуран унаснаар 2025 оны эхний хагаст »»
|
|
Өмнөд Солонгосын эрх баригч намын дарга огцорчээ 10:22 СӨҮЛ, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 16 /Yonhap/. БНСУ-ын Үндэсний Ассамблейн гишүүд Ерөнхийлөгч Юн Сог Ёльд
|
СӨҮЛ, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 16 /Yonhap/. БНСУ-ын Үндэсний Ассамблейн гишүүд Ерөнхийлөгч Юн Сог Ёльд »»
|
|
Майоттед шуурганы улмаас олон зуун хүн амиа алдсан байж болзошгүй байна 17:31 ПАРИС, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 16 /AFP/. Францын Майотте арлыг “Чидо” хар салхи дайран өнгөрсний
|
ПАРИС, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 16 /AFP/. Францын Майотте арлыг “Чидо” хар салхи дайран өнгөрсний »»
|
|
“Цэргийн дарангуйлал тогтоохыг оролдсон” гэх үндэслэлээр Ерөнхийлөгчдөө импичмент хийв 10:19 Өнгөрсөн бямба гаригт Өмнөд Солонгосын парламент ээлжит бусаар хуралдлаа. Парламентын энэ хуралдаанаар ерөнхийлөгч
|
Өнгөрсөн бямба гаригт Өмнөд Солонгосын парламент ээлжит бусаар хуралдлаа. Парламентын энэ хуралдаанаар ерөнхийлөгч »»
|
|
БНСУ-ын Ерөнхийлөгчийг огцруулах тухай хуулийн төслийг дахин барив 17:59 БНСУ-ын Ерөнхийлөгч Юн Сог Ёлыг огцруулах тухай хуулийн төслийг Үндэсний ассамблейд дахин өргөн барилаа гэж
|
БНСУ-ын Ерөнхийлөгч Юн Сог Ёлыг огцруулах тухай хуулийн төслийг Үндэсний ассамблейд дахин өргөн барилаа гэж »»
|
|
Сирийн Асадын дэглэм нурсан нь 10:39 Сири улс бол Өрнөд Азид оршдог, өрнөд талаараа Газар дундын тэнгист тулж, бусад талаараа Турк, Ирак, Иордан, Израил,
|
Сири улс бол Өрнөд Азид оршдог, өрнөд талаараа Газар дундын тэнгист тулж, бусад талаараа Турк, Ирак, Иордан, Израил, »»
|
|
Жо Байден 1500 орчим хүнд өршөөл үзүүлжээ 21:58 ВАШИНГТОН, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 13 /AP/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байден пүрэв гарагт 1500 орчим
|
ВАШИНГТОН, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 13 /AP/. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байден пүрэв гарагт 1500 орчим »»
|
|
БНСУ-ын Ерөнхийлөгч Юн Сок Ёлийг шалгах ажил эрчимтэй явагдаж буй бөгөөд түүнд "итгэл үзүүлэх" эсэх санал хураалтыг дахин явуулахаар болжээ 14:34 БНСУ-ын Ерөнхийлөгч Юн Сок Ёлийн дайны байдал зарласантай нь холбогдуулж энэ сарын 9-ний өдөр түүнд хилийн хориг
|
БНСУ-ын Ерөнхийлөгч Юн Сок Ёлийн дайны байдал зарласантай нь холбогдуулж энэ сарын 9-ний өдөр түүнд хилийн хориг »»
|
|
Сирийн түр засгийн газрын тэргүүнээр аль-Башир томилогджээ 09:22 ДАМАСК, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 11 /DW/. Сирийн түр ерөнхий сайдаар Мухаммед аль-Башир томилогдсон
|
ДАМАСК, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 11 /DW/. Сирийн түр ерөнхий сайдаар Мухаммед аль-Башир томилогдсон »»
|
|
Трамп: АНУ-д төрсөн хүүхэд бүрт иргэншил олгохгүй 20:30 АНУ-ын Ерөнхийлөгчөөр сонгогдоод буй Дональд Трамп ирэх сард тангаргаа өргөж, албан ёсоор Цагаан ордонд буцаж ирсэн
|
АНУ-ын Ерөнхийлөгчөөр сонгогдоод буй Дональд Трамп ирэх сард тангаргаа өргөж, албан ёсоор Цагаан ордонд буцаж ирсэн »»
|
|
Умард Солонгос иргэддээ анх удаа Өмнөдөд болсон явдлын талаар мэдээлжээ 14:05 Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч цэргийн дэглэм тогтоох тухай гэнэтийн шийдвэр гаргаж, удалгүй цуцалсан явдал өнгөрсөн долоо хоногт болсон.
|
Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч цэргийн дэглэм тогтоох тухай гэнэтийн шийдвэр гаргаж, удалгүй цуцалсан явдал өнгөрсөн долоо хоногт болсон. »»
|
|
Сирийн дүрвэгсдээс орогнол хүссэн өргөдөл хүлээн авахыг түр зогсоожээ 10:26 БРЮССЕЛЬ, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 10 /NHK/. Европын орнууд Сирийн дүрвэгсдийн орогнол хүссэн
|
БРЮССЕЛЬ, 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 10 /NHK/. Европын орнууд Сирийн дүрвэгсдийн орогнол хүссэн »»
|
|
Сирид энх тайван, тэнцвэртэй байдлыг тогтоож чадахгүй гэж үзэж байна 15:51 Сирийн улс төрийн хүчнүүдийн аль нь ч тус улсад энх тайван, улс төрийн тэнцвэртэй байдлыг дангаараа богино хугацаанд
|
Сирийн улс төрийн хүчнүүдийн аль нь ч тус улсад энх тайван, улс төрийн тэнцвэртэй байдлыг дангаараа богино хугацаанд »»
|
|
Башар Асад ОХУ руу дүрвэж, сиричүүд Асадын гэр бүлийн засаглал төгссөнийг тэмдэглэж байна 13:05 Сирид Ассадын гэр бүлийн 50 жилийн төмөр засаглалыг зогсоосонтой холбоотойгоор баяр тэмдэглэж байна.
|
Сирид Ассадын гэр бүлийн 50 жилийн төмөр засаглалыг зогсоосонтой холбоотойгоор баяр тэмдэглэж байна. »»
|
|
|
|