2013-08-19Ертөнцийн хаа нэгтээ миний ярилцахыг хүсдэг хүмүүс олон л байгаа. Тэднийг олж уулзаж чадах эсэх нь эргэлзээтэй.
Өнөөдөр нэгэн сайхан хүнтэй уулзаж, чин сэтгэлийн яриа дэлгэсний дараа уулзах л хүний минь нэг байж гэж бодон, эргэн тойрноо анзаарч хармаар санагдлаа.
Хүн болгон ийм байдаг билүү, ядаж тал нь энэ эмэгтэй шиг байдаг болоосой гэж. Ингээд орчлонгийн гэрэл болгоныг сүүдэр дагадаг шүү дээ гэж өршөөнгүй бодсоны дараа эрхэм хүнээ уншигчиддаа танилцуулж байна. Аюушийн Лхамжав. Өөрийнх нь хэлснээр яруу найрагч байх албагүй, хүн л байх ёстой.
Баян байх албагүй, өөрийгөө л олох хэрэгтэй гэсэн санааг А.Лхамжав гуайн ярьсан үг болгоноос би мэдэрч суув. Буруу ч байж болох, миний л ухаарал энэ байсан. Бүр балчирхан, таван настай байхаасаа эх орон, нутаг ус, байгаль дэлхийгээ хайрлахын учгийг мэдэрч эхэлсэн, арваадхан настай сөөсгөр ялдам үедээ яруу найргийн тэнгэр мэт үгсийг өөрөөсөө урсгаж эхэлсэн ийм хүнтэй амьдралын ариун сайхны тухай ярилцах мөч үнэхээр уйдамгүй, харамсахааргүй өнгөрлөө.
А.Лхамжав гуай 2004 оноос эхлэн “Хүйн ижий уул”, “Зүрхний үг”, “Ирэхүй, оршихуй, одохуй” яруу найргийн номуудаа өлгийдөн авч сэтгэлээ уудлан дэлгэжээ. Мөн 50 гаруй жил хөтөлж ирсэн өдрийн тэмдэглэлээрээ өөрийн амьдралын туулж өнгөрүүлсэн мөрөө эргэн нэг харж, дэнслэн тунгаасан “Хос тэнхлэг” хэмээх дурсамжийн номоо бичжээ.
Түүнээс гадна Линда Гудмэний “Одон зурхай, хувь заяаны мишээл”, Хэт Монстерийн “Дэлхийд танигдсан зурхайн шилдэг аргууд” зэрэг одон орон, зурхайн номыг орчуулан уншигчдын гар дээр тавьсан очуулагч хүн юм.
2010 оноос “Цэцэн билигт Өүлэн эх” ТББ-ыг санаачлан “Өүлэн эх” хөшөө дурсгалын цогцолборыг барихаар зориглон эхлүүлээд байгаа хүчирхэг эмэгтэй санагдлаа. Бид зохиолчдын эвлэлийн байран дахь түүний өрөөнд уулзсан бөгөөд түүний алт мэт үгийг уншигчиддаа хүргэхээр яарсан минь энэ. Тунгаан болгооно уу.
-Зохиолчдын хорооны байр арван хэдэн жилийн өмнө байсан яг л тэр хэвээрээ байна. Та энэ байранд ирээд удаж байна уу?
-Энд ирээд хоёр жил хэртэй болж байна аа. Сайхан байдаг юм. Уг нь компани дээрээ сууж болно л доо. Тэнд суухаар дандаа ашиг хонжоо, мөнгө төгрөг бодсон хүмүүстэй л уулзана. Бараг намайг мөнгө болгож хардаг ч хүмүүс байх юм.
Тиймээс би оюунлаг хүмүүсийн дунд баймаар байна гэж хүүхдүүддээ хэлээд зориуд энд өрөө түрээслээд сууж байгаа юм. Манай Зохиолчдын хороо хэзээнээсээ сайхан хүмүүсийн ажиллаж, орж гарч байдаг газар даа.
-Мөнгө гэснээс мөнгийг амьдралын нэгдүгээр зорилгоо болгохоор л хүн хоорондын харилцаа хүйтэрч өөр төвшинд оччихдог юм болов уу гэж би боддог юм. Эх орон, газар шороо бол ямар ч мөнгөөр эргэж олдохгүй дээ?
-Хүнд идэх хоол, өмсөх хувцас, орох орон гээд анхдагч гурван хэрэгцээ байдаг. Түүнээс цааш юм хүсээд ирэхээрээ хүн эвдэрдэг юм байна. Анхдагч хэрэгцээ маань хэтэрснээс хойш хүн хүнээрээ биш болонгуут бурхан гээчийг бүтээсэн юм байна гэж бодоод саяхан өдрийн тэмдэглэлдээ бичиж байлаа л даа.
Сүүлийн үед фэйсбүүкээс их мэдээлэл авч байна. Оюутолгойн талаар С.Ганбаатарын ярьсан зүйлийг уншлаа. Өнөөдөр миний их бухимдалтай сэрсэн өглөө юм болов уу даа. Ганбаатараас өөр мэдээлэлтэй хүн Монголд байхгүй юмуу. Ганцхан Ганбаатар л дуугараад, тэмцээд байх юм гэж өнөө өглөө фэйсбүүкт бичиж үлдээгээд гарч ирлээ л дээ.
-Ганбаатараас өөр хүн тэмцэхгүй байна гэж та бухимдсан юм уу, эсвэл буруу тэмцээд байна гэж бухимдсан юмуу?
-Ганбаатар л ганцаараа тэмцээд байна. Бусад нь энэ мэдээллийг авсан мөртлөө яагаад дуугарахгүй байгаа юм. Амиа бодсондоо тэр. Амиа бодож байгаа энэ бие чинь хэдэн жилийн настай гэж бодож байна та.
Монголыг та нар хэдэн жил оршин тогночихоод дахиад хэдэн жил оршин тогтноно гэж бодож байна. Уруул нээвэл уушиг нээ гэдэг. Одоо цөмөөрөө уушгаа нээе. Уушгаа нээгээд удмаа цэвэрлэе гээд бичээд тавьчихсан.
-Хэр их хүн дэмжиж байна таныг?
-Мэдэхгүй, өнөө өглөө бичсэн болохоор хичнээн хүн дэмжсэнийг мэдээгүй л байна.Сайн санаа Хурцбаатар гэж нэг хүүг би их дэмждэг юм. Тэр хүү л Монголоо Монголоор нь авч үлдэе, эх оронч үзлийг хойч үедээ үлдээхгүй бол юу үлдээх вэ гээд хашгираад байгаа байхгүй юу.
Би бол Монголынхоо төлөө үнэхээр зүрхээ зүсэж явдаг. Хамгийн сүүлд гарсан “Ирэхүй, оршихуй, одохуй” гэж номынхоо өмнөтгөлийг орчин үеийн залуучуудаар бичүүлмээр байна гэж хүнд ярьж байлаа л даа.Тэгээд надад П.Батхуягийг хүн зааж өгөөд. Би уулзаад хэллээ, за чи намайг сайн муулаад өг гэсэн.
П.Батхуяг өмнөтгөлдөө “Эхийн сүүнээс бусдыг би шоглоно гэж нэгэн зохиолч хэлсэн байдаг. Би Лхамжав гуайг шоглох гэсэн нэг л болсонгүй. Энэ хүн бол жамыг ухаарсан хүн байна, эх оронч хүн байна. Хүн ийм хэмжээнд хүрчихсэн байхад нэг их том яруу найрагч байхын хэрэг юу сан билээ” гэсэн утгатай үг бичсэн байна лээ.
Шүлгийн номоо гаргаж байгаа хүн өөрийгөө магтуулж, яруу найрагч гэж хэлүүлэх гэж өмнөтгөлөө бичүүлдэг биздээ. Гэтэл намайг яруу найрагч гэж магтсангүй. Би хүнээрээ байж чадлаа, бүгдийг хайрлаж чадлаа, орчлонгийн жамыг ухаарлаа.
Ийм хэмжээнд хүрсэн байхад надад хангалттай л даа. Тийм ч учраас хүн эх орноо минийх гэж хэлж чадаж байгаа бол тэр хэмжээнд үүргээ хүлээж чаддаг байх хэрэгтэй гэж боддог.
-Та эх орныхоо төлөө зүрхээ зүсэж явдаг гэлээ. Танд эх орноо хайрлах зүрх сэтгэл хаанаас бий болсон юм болоо?
-Эх оронч хандлага надад яаж бий болов, тийм сэтгэл надад яаж үүсэв ээ гэж би боддог юм. Нэг сонин жишээ авъя, мэлхийгээр. Бага байхдаа ээжийгээ дагаад уйлж гүйсэн юм.Манай Булган аймгийн Могод суманд довон дунд халуун рашаан байдаг. Тэнд давалгаалж байгаа юм шиг их мэлхийтэй.
Одоо байхгүй болсон байна лээ.Очихоороо мэлхийгээ санаад шүлэг хүртэл бичиж байлаа. Тэгээд ээжийгээ дагаад эхлээд мэлхийнүүдийг гишгэхгүйн тулд дов тойроод л гүйж байв.
Цаашлах тусам бүр гишгэх газар олдохгүй, ингээд би мэлхийнүүдийг гишгэж алахгүйн тулд ээжтэйгээ уулзах хүслээсээ татгалзаж байлаа. Тийнхүү хамгийн жаахан амьтныг хайрлах сэтгэлээс л миний эх орноо хайрлах их хайр эхэлсэн юм болов уу даа гэж хожим надад бодогддог юм.
-Хайрламаар дурсамж байна. Тийм балчир насанд юун эх орноо хайрлах, эх оронч үзэл гэж юугаа мэдэх билээ дээ. Ерөөс төрмөл ухаан, сэтгэл гэж хүнд байдаг байх даа?
-Тэгэлгүй яахав. Дөнгөж 3-4-хөн настай хүүхэд юун эх орноо хайрлах тухай үг ч сонсож үзээгүй л нас шүү дээ. Хамаг юм нь ээж. Ээжийнхээ араас дагаж гүйж байхдаа мэлхийг хайрлах сэтгэлдээ дийлдсэн байгаа юм. Эндээс л эхэлж дээ гэж би хожим бодож, номондоо бичсэн байгаа.
Тийм ч учраас би залуустаа эх орноо хайрлаач, өвөг дээдэс бидэнд энэ бүгдийг үлдээсэн байхад яагаад буруу замаар яваад байна вэ гэдгийг ойлгуулах гэж фэйсбүүкээр үгээ илэрхийлдэг ганц талбар минь болоод байгаа юм. Нэг удаа Ю.Цэдэнбал даргын намайг эх оронд минь аваачаач гээд уйлаад сууж байгаа зургийг тавьчихсан байсан.
Түүнийг би хараад “Ю.Цэдэнбал Танаа” гэдэг шүлгээ фэйсбүүкт биччихгүй юу. Уг нь би үг үсгийн алдааг ёстой хянадаг хүн чинь цул алдаа. Тэрийгээ хянах чадваргүй болтлоо сэтгэл хөдлөөд, адгаад явуулчихсан байсныг Сайнсанаа “Үг үсгийн алдаа яах вэ, таны онгод тэр зэргийн алдаанд хүргэнэ.
Би алдааг чинь засаад тав тавьчлаа. Яасан сайхан шүлэг вэ” гэж бичсэн байсан. Ю.Цэдэнбал гэж ийм хүн байсан юм шүү гэж өнөөгийн мэдэхгүй залууст ойлгуулах гэж тэгж их догдолж бичсэн байгаа юм л даа. Би энэ хүнийг тахин шүтэж явсангүй, хүнийх нь хувьд маш их хайрладаг.
Сэнгэцохио гэж Ардын зураачийн зурсан маршалын хувцастай дэлхийд ганцхан хувь зураг нь надад байдаг. Олон жилийн өмнө сая төгрөгөөр худалдаж аваад өрөөндөө өлгөсөн. Дараа нь төрийн ордонд өрөөнд нь байсан хана дүүрэн том номын шкафыг нь гаргаад нэг байшингийн шатан доор хаячихсан байсныг өвгөн маань мэдээд надад хэлсэн юм.
Би гүйж очоод Ю.Цэдэнбал даргын дүү байна, энэ номын шкабыг нь худалдаж авъя гээд тухайн үед 19500 төгрөгөөр акталсан үнээр нь авсан. Уг нь 3.80 см-ийн өндөртэй, гурван хэсэг их урт залгаа шкаб байсныг багтах ч газар олдоогүй биз, заримыг нь салгаад юу хийчихсэн байсан гэж санана.
Цэнхрээр будаад цайны газраа тавьчихсан, дээр нь печень, чихрээ өрчихсөн байсан. Шаргал өнгөөр будсан, цэвэр модон, өөрийнх нь хэрэглэж байсан шкафыг нь л авлаа. Дараа нь өрөөгөөр нь олон удаа орж гарч байсан хүнээс мөн үүгэж харуулахад мөн гэж хэлсэн. Түүнийг би одоо болтол хадгалж байгаа.
Төр засгийн тэргүүнээ гадаадад үхүүлж чадаж байгаа юм чинь тэр шкаф юу ч биш л байсан цаг. Сүүлд төрлийнх нь хүн уулзаад музей байгуулна, та шкабыг нь өгөөч гэхэд би өгөөгүй. Төр засгийн толгойны эргүү гараад, өнгөрсөн түүхээ үнэлж чаддаг болсон үед нь гаргаад өгнө. Миний үед лав биш. Миний хүүхдүүд, хүүхдийн хүүхдүүд мэдэж байгаа юм чинь болох биз ээ.
-Та одоо бизнесийн салбарт амжилттай ажиллаж байна. Өмнө нь улстөрч байсан юм билээ. Аль нь танд хэцүү санагдаж байна?
-1991 онд анх бизнест орохдоо би хүүхдүүддээ хэлж байсан. Би та нарт алт мөнгө, эд хөрөнгө орхихгүй шүү. Бүгдийг чинь хоёр хоёр дээд сургууль төгсгөж, сайн мэргэжилтэй болгох гэж л би бизнест орж байна.Түүнээс цаашхаа өөрсдөө авч яв гэж. Би мөнгөнд дуртайдаа ингэж яваагүй юм билээ.
Амьдрал утга учиртай, хийж бүтээсэн зүйлтэй байх ёстой. Тэгж л бизнест хөл тавиад овоо зүгшрээд явж байтал Л.Энэбиш дарга нөхрөөр маань “Эргээд улстөрдөө ирээч” гэж хэлүүлсэн юм. Тухайн үед би Оросын анхны сонгуулийг очиж ажиглаж, сонгуулиа яаж хийдгийг мэдэг болсон байлаа.
Тэгээд 1990 онд хотын намын даргыг сонгуульд ялуулах үүрэгтэй БГД-ийн 42 дугаар тойрогт ажиллаад Даш-Ёндон даргыг ялуулсан. Би бол Монгол улсыг ийм замаар явуулахыг хэзээ ч эсэргүүцэж байгаагүй.
Улстөрийн зохион байгуулалт нурж болно, 70 жил бүтээсэн аж ахуйн зохион байгуулалт л нурах ёсгүй байсныг нураасанд би маш их харамсаж явдаг. Тэгээд улстөрд орлоо ч би ойлголцож чадахгүй юм байна гэдгээ мэдсэн л дээ. Хэлэх гэснээ дарга цэрэг гэж айлгүй хэлчихдэг, хүний үгээр бөхөлзөөд байх дургүй.
90 оноос өмнө гадаад дотоодод таван дээд сургуулийн хаалгыг татаж гурван дипломтой төгсөхдөө улсад нэг ч төгрөг өгөөгүй, аваад л байсан, аваад л байсан. Намайг ч бэлдэж дууссан, 90 он ч гарсан. Тэр их мэдсэн сурснаа эх орондоо зориулж чадсангүйдээ гэсэн сэтгэлээс үүдэж ”Өүлэн эх” цогцолбороо барих санаа бий болсон л доо.
-Энэхүү цогцолбор нэлээн нүсэр том, хэр баргийн хүн зориглохооргүй ажил харагдаад байна. Энэ тухай дэлгэрүүлж өгөөч?
-Тийм ээ, том бүтээн байгуулалт. Цонжин Болдог дахь Чингисийн морьт хөшөөний өөдөөс харуулан Өүлэн эхийн хөшөөг 21 Дарь эхийн дуганы хамт бүтээн босгохоор зориглон эхлүүлээд явж байна.
Өүлэн эх эзэн Чингис хааныг баатар эрсийнх нь хамт наран ургах зүгээс тосон авч буй байдлаар билэгдсэн энэхүү цогцолбороо 21 Дарь эхийн дуган, жуулчны бааз, зочид буудал, гэр буудлын хэсэг гэсэн хэд хэдэн хэсэгтэй байхаар зураг төслийг нь гаргасан.
Үүгээр бизнес хийх нь миний зорилго биш. Монголын ард түмний баялаг болон үлдэнэ. Бид түүхээрээ л бахархаж амьдарна. Хэдэн жилийн өмнө Туркэд Дэлхийн эмэгтэйчүүдийн хуралд очоод гурвуулаа явж байсан чинь нэг турк залуу china гэж байна. Тэрийг сонсоод миний дургүй хүрээд их муухай харсан шиг байгаа юм.
Тэгсэн чинь Чингис хаан гэж байгаа байхгүй юу. Гоё байгаа биздээ. Бид чинь Чингис хааныхаа нэрээр дэлхийд хагас дутуу л танигдаж байна шүү дээ. Чингис хааны хөшөөнд очиж хүндэтгэл үзүүлэх боломж надад олдсон юм.
Тэгээд Чингис хааныхаа ууж байсан уснаас уулаа, гишгэсэн газар шороон дээр нь гишгэлээ, харж байсан тэнгэрийг харлаа, ямар нэгэн юм хийх ёстой ч юм шиг бодогдоод байлаа л даа. Намайг хааныхаа хөшөөнд мөргөн залбирч байхад тэнгэр гурван удаа дуугарч ган гачигтай байсан газар бороо орж эхэлсэн.
Үүнийг би Чингис хааны зарлиг надад ирлээ гэж хүлээж авсан. Эндээс Монголын агуу хатдын хөшөөт цогцолборыг бүтээх санаа төрж, өнөөдөр ажил хэрэг болоод явж байна. Би ард түмнийхээ хандив, сэтгэлийн өглөгөөр энэ сайхан ажил босоосой гэж хүсдэг. Миний, аав ээжийн минь сэтгэл шингэсэн гээд харж явахад сайхан биздээ.
-Та Дэлхийн эмэгтэйчүүдийн нэлээн олон хуралд оролцож байв уу. Монгол хүүхнүүд хаахна нь явдаг бол?
-Анхны хурлаас эхлээд бүгдэд нь оролцож явлаа. Монгол эмэгтэй дэлхийн эмэгтэйчүүд юу ярьж байна, бид юугаараа илүү юм, юугаараа дутуу байна вэ гэдгээ тэндээс мэдэж байх хэрэгтэй. Олон орны сайхан эмэгтэйчүүдтэй уулзаад Монгол гэж улс байдаг юм шүү гэж таниулаад явж байх сайхан л байдаг.
Энд эмэгтэйчүүд чуулж байгаа юм болохоор жендерийн асуудал зайлшгүй хөндөгддөг. Ер нь эмэгтэйчүүд заавал эрчүүдээр өрөвдүүлж,эзлэх байр сууриа дээшлүүлэх хэрэг байдаг юм уу.
Хүчтэй бол өөрсдөөл гараад ирэх ёстой гэж би энд тэнд хурал цуглаанд хэлж явдаг юм. “Гал голомт”-ын Мөнхөө гуай энэ үгээ олон хүнтэй газар бүү ярьж бай. Дотроо л хадгал. Манайхан хүлээж авахгүй гэж хэлж байсан.
-Уул нь би тантай яруу найраг ярина гэж бодсон чинь өөр сэдвээр нэлээд өргөн хүрээнд ярьчихлаа. Ярихаас ч аргагүй урт баялаг түүхийг та бүтээжээ.Орчуулсан номнууд чинь дандаа одон орон, зурхай байдаг нь ямар учиртай юм бол?
-Би багаасаа нар, сар, од, гариг эрхсийг их сонирхдог хүүхэд байжээ. Тэгээд одон орон судлаач болно гэж их мөрөөддөг байсан. Гэтэл хувь заяа намайг хэл шинжлэл рүү хөтлөөд оруулчихсан. Гэхдээ тэр хүсэл мөрөөдөлдөө хөтлөгдөн өнөөдөр одон орон, зурхайн ном орчуулж, монголчуудыгаа төрсөн төөргөөрөө хувь заяандаа эзэн болж явахад тусалж байгаадаа маш их баяртай явдаг.
Одон орон судлаач болоогүй ч гэсэн мөрөөдөл минь биелсэн гэж үзэж болохоор байгаа биздээ. “Дэлхийд танигдсан зурхайн шилдэг аргууд” номыг хоёр жил хэртэй сууж орчуулсан. Маш хүнд ном, миний хэрээс хэтэрсэн,гэхдээ л би орчуулсан. Дараа нь би хүүхдүүддээ ”Би орчуулаагүй ээ, тэнгэр бурхан орчуулсан” гэж хэлж байсан.
-Тэгэлгүй яахав. Монголчууд сайн явах санааных гэж ярьдаг. Сайн зүйл бодож, ярьж явах нь хүний хувь тавиланг засч байдаг гэдэгт итгэдэг хүний нэг нь би. Их хувь заяатай ч тэрийгээ буруу эдэлж буй хүн алийг тэр гэхэв. Харин таныг бол хүмүүсийн хэлдгээр амны хишигтэй, тэр тусмаа хувь заяагаа өөрийнхөөрөө хөтөлж, залуурдаж яваа хүчирхэг эмэгтэй юм уу даа гэж бодогдож байна?
-Би их юм боддог хүн л дээ. Багаасаа л өөр хүүхэд байж. Хүүхдүүд нийлээд тоглож байхад би настай хүмүүстэй юм яриад сууж байдаг хүүхэд байжээ. Нийтдээ 20 гаруй дэвтэр өдрийн тэмдэглэл хөтөлсөн байна. Хүн болгон тэмдэглэл хөтлөхөөр амьдралаар амьдардаг ч билүү, үгүй ч билүү.
Сайн явах санааных гэдэг нь санаагаар болдог зүйл биш. Зөв санаатай яваа л гэсэн үг. Амьдралын жамыг ухаарсан ухаарлаа зөвхөн дөрвөн хүүхэддээ хэлээд өнгөрөх надад хайран байдаг. Тийм учраас би үгээ бусдад хүргэж олон хүнд хүрээсэй гэж ном бичдэг.
-Бас төрмөл хувь заяа, урд насны буян ч гэж байдаг байж болох юм даа. Урд насандаа их буян хураасан хүн энэ насандаа буянаа эдэлдэг гэдэг?
-Намайг их том гэлэн хүний сүнс гэж ээж минь хэлдэг юм. Самдан гэлэн гэж хөл нүцгэн явдаг, их номтой хүн байсан юм гэнэ лээ. Нэг өдөр манайд ирэхэд нь ээж үхрийн хуйхалсан толгой чанаж байжээ. Удаан чанана. Идэж амжаагүй байхад нь хүн ирж залаад аваад явсан гэдэг.
Очсон айлдаа тэр шөнөдөө бурхан болсон байсан.Түүнээс хойш манай ээж үхрийн чанасан толгой идье гэж зүүдэлсээр байгаад намайг төрүүлсэн гэдэг. Миний удам судар бас их өндөр. Аавын ээж Зая гэгээний дэргэд дагина хүн байсан юм билээ.
Аав тавтайгаасаа есөн нас хүртлээ хийдэд шавилан суугаад уншлагаа дуусгаж байсан, их эрдэм номтой хүн байсан. Уншлага дуусна гэдэг нь бүх номоо сураад дуусгана гэсэн үг. Ингээд бодохоор би удам өндөртэй, бас номтой гэлэнгийн хойд нас болохоор өөрийн чинь хэлсэн төрмөл хувь заяа байдаг юм болов уу гэж бодогддог юм.
-Та хэдэн настайдаа хадмын бурханд мөргөж, эр хүний энгэрийг түшиж байв даа. Гэр бүлийн хүнтэйгээ танилцсан түүхээ хуваалцаач?
-Бид оюутан ахуй цагтаа танилцсан улс. Нэг удаа манай найз чамайг нэг залуу уулзуулаад өгөөч гээд байна гэлээ. Намайг урд нь зөндөө харчихсан, бараг судалсан шиг билээ. Би таних биш тэгээд уулзлаа, их л өндөр залуу байсан. Сайн, мууг нь мэдэх биш. Ээжээсээ асуусан чинь Архангайн өндөр залууг сонго гэсэн.
Тухайн үед олон ч залуу үерхэж барья гээд гүйж байсан үе. Ээжийнхээ үгэнд ороод ханьтайгаа ханилж байлаа. Хоёр хүү, хоёр охинтой сайхан л айл болсон. Өвгөн маань Архангайн Барилга угсралтын конторт инженер, дарга, МАХН- ын Төв хороонд зааварлагч, Архангай аймгийн орлогч дарга,
Засгийн газрын өмч хувьчлалын хэлтэст референт, Үнэлгээний төвийн захирал, Гаалийн ерөнхий газарт албаны дарга зэрэг хариуцлагатай алба хашиж байсан Ж.Чулуунбат гэж хүн. Ханийнхаа, аавынхаа гэгээн дурсгалд зориулж үр хүүхэд нь ах дүүс нутгийн зон олны хамт 2010 онд төрөлх нутаг Архангай аймгийн Өндөр-Улаан сумын Хануйн багийн бага сургуульд 700 номтой номын сангийн барилгыг хүлээлгэж өгсөн.
Тэндээс Монголын олон эрдэмтэн сэхээтнүүд төрөн гарна.Үүгээрээ би ханиа, хүүхдүүд минь аавынхаа үйл хэргийг мөнхөллөө гэж боддог доо. Ийнхүү ярилцсаныхаа дараа түүний бичсэн “Би мартахгүй” дууг аялсхийн гудамжаар алхлаа. Ардын дууч Бурмаагийн дуулсан энэ дууны үг нь нэг л өөр, аялгуу нь ч сайхан тул би өмнө нь хааяа караокед дуулах дуртай дууны нэг болсон байсан юм.
Мөн “Ижий үнэртэй Монгол”, ”Тоорой банди”, “Орхон гол”, “Зүүдэллээ”, ”Бэрийн дуу”, “Бидэн хоёр”, “Ижийтэйгээ хийсэн нүүдэл” гээд олон сайхан дууг нэртэй хөгжмийн зохиолчидтой хамтран бүтээснийг Хишиг- баяр, Дэлгэрмаа, Л.Болдбаатар, Бурмаа, Баттулга, Гэрэлчулуун, Энх-Эрдэнэ зэрэг дуучид амилуулсан билээ. Та хэрэг болгон сонсоод нэг үзэхэд сэтгэлд гэгээ татаад л явчих байх даа.
Б.Мөнхтуяа
Эх сурвалж:
