Хууль зүйн сайд Ботаникийн цэцэрлэгт барилга барих сэрүүн зүүднээсээ салаагүй байна

2013-07-24

Б.Тулга:Хотын дарга Э.Бат-Үүл энэ цэцэрлэгийг хөгжүүлэхийг дэмжсэн

Хотын дарга Э.Бат-Үүл, Төрийн өмчийн хорооны даргын үүрэг гүйцэтгэгч Д.Цогтбаатар, Байгаль орчин ногоон хөгжлийн дэд сайд Б.Тулга нар наадмын өмнө уулзаж Ботаникийн цэцэрлэгийн ширхэг ч чулууг хөндөхгүй гэсэн хамтарсан шийдвэрт хүрчээ. Гэвч уржигдархан Төрийн өмчийн хорооны захиалгаар “Ланд тэст” компанийн ажилчид тус цэцэрлэгийн газрыг ухаж эхэлсэн байна. Үүнийгээ Төрийн өмчийн хорооныхон хөрсөнд ус хэр ойрхон байгааг шалгасан юм хэмээн хэлсэн байх юм. Үнэндээ шалгах юм байхгүй л дээ. Ботаникийн цэцэрлэгийн эрхлэгч Н.Жамьянсүрэнгээс авахуулаад судлаачид энэ цэцэрлэгийн ач холбогдол хийгээд сүйтгэвэл учрах хор уршгийн талаар өнгөрсөн хэдэн сард амаа цуцтал ярьсан даа. Гэвч эрх мэдэлтнүүд үүнийг нь сонссон ч сонсоогүй юм шиг аашилж байна. Уг нь Төрийн өмчийн хорооныхон цэцэрлэгт барилга бариулахгүй хэмээн өнгөрсөн зургадугаар сард Хууль зүйн яаманд албан тоот хүргүүлсэн юм. Гэтэл шарыг харж шарван улааныг үзэж урвана гэгчээр хамгаална гэсэн газрынхаа цэцэг навчийг тасдан хайр найргүй сэндийчиж эхэлснийг юу гэж ойлгох вэ. Хуульзүйн сайд Х.Тэмүүжиний шахалтаар ийм үйлдэл хийхэд хүрснийг үгүйсгэхгүй. Учир нь эрх мэдэлтнүүд цэцэрлэгийн газарт шүүхийн цогцолбор барих амтат зүүднээсээ одоо хүртэл сэрээгүй байгаа. Тэдний толгой дээр хүйтэн ус асгаад ч болов ногоон байгууламжийг үгүй хийх гайтай бодлыг нь сарниулахсан. Нийслэлийн удирдлагууд Ботаникийн цэцэрлэгт сургууль, цэцэрлэг барина хэмээн хэсэг сандаргасан. Харин одоо хамтдаа ногоон байгууламжаа хамгаалья гэж гэсэн байр сууринд баттай зогсож байна. Гэтэл Хууль зүйн яамны удирдлагууд амандаа бүлх залгичихсан юм шиг хар цагаан дуугүй олон сарыг үдэж байна. Хууль зүйн сайд хүний гараар могой бариулна гэдгийн үлгэрээр Төрийн өмчийн хорооны удирдлагуудыг эрх мэдлээрээ дарамтлан Ботаникийн цэцэрлэгт барилга барих мөрөөдлөө бага багаар хэрэгжүүлэхээр оролдож байх шиг. Үүнээс харахад Х.Тэмүүжин сайд Хотын дарга, Байгаль орчин ногоон хөгжлийн яам, жирийн иргэдийн эсрэг зогсож хэн нь хүчтэйгээ үзэхээр ханцуй шамласан бололтой. Харин энэ барилдаанд Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн яам мөчөөгөө өгөхгүй гэж зүтгэсээр байгаа юм. Ингээд тус яамны дэд сайд Б.Тулгаас үүсээд буй нөхцөл байдлын талаар цөөн асуултанд хариулт авлаа.

-Ботаникийн цэцэрлэгийн газрыг ямар зорилгоор ухсан юм бол ?
Барилга барих зорилгоор ухаагүй гэж надад хэлсэн.Төрийн өмчийн хорооны тайлбараар бол цэцэрлэгийн газарт гүний услалтын систем байна уу үгүй юу гэдгийг шалгасан шиг байна. Нийслэлийн удирдлагуудтай наадмын өмнөхөн уулзсан. Ингээд Ботаникийн цэцэрлэгийн газарт ямар ч барилгын ажил хийхгүй. Харин уг цэцэрлэгийг зохих журмынх нь дагуу хөгжүүлэх хэрэгтэй гэдэгтэй санал нэгдсэн. Хотын дарга Э.Бат-Үүл бидэнтэй санал нэгтэй байгаа. Цэцэрлэгт хүрээлэн байх ёстой. Ингэхдээ бүр олон улсын жишигт нийцэхүйц болгох ёстой гэж үзэж байгаа. Хэн нэгэн эрх мэдэлтэн цэцэрлэгийн газраас авбал хуулийн хариуцлага хүлээлгэх хэрэгтэй гэдгийг ч мөн хатуухан хэлж байсан. Бид Ботаникийн цэцэрлэгт хүрээлэнг хамгаалах ёстой гэсэн байр сууринд баттай зогсож байгаа.
-Хууль зүйн яам яг ямар шийдвэрт хүрсэн юм бэ. Чимээ аниргүй л байх юм?
-Хууль зүйн яаманд цэцэрлэгт барилга барих санаа сэдэл байсан. Хууль зүйн дэд сайдын хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа “Ботаникийн цэцэрлэг бол шүүхийн цогцолбор барих нэг хувилбар нь” гэсэн байна лээ. Ер нь цэцэрлэгт хүрээлэнгийн ач холбогдлыг өндрөөр авч үзэх хэрэгтэй. Байгаль хамгаалдаг хүн болох гээд ингэж зүтгээд байгаа юм биш. Ногоон байгууламжийг хэрхэн хамгаалж үлдэх вэ гэдгийг энэ цэцэрлэгийн эрдэмтэд олон жил судалж, туршилт явуулсан. Хэн нэгэн эрх мэдэлтэн газраас нь авах л юм бол дараагийнх нь би авна гээд зүтгэчихнэ. Ийм гинжин урвалаар явсаар цэцэрлэггүй болох магадлалтай. Бидэнд ийм гашуун туршлага бий. Харин үүний оронд одоогийн үйлчилж буй хууль дүрмийнхээ газрыг хэвээр нь үлдээж, улам хөгжүүлэх хэрэгтэй.
-Ботаникийн цэцэрлэгт үр хадгалах төвөөс гадна ямар бүтээн байгуулалт хийгдэх вэ?
Хэд хэдэн томоохон ажил хийхээр төлөвлөж байгаа. Бүх ажлыг хийж гүйцэтгэнэ гэвэл 11 орчим тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хэрэгтэй. Яг ямар ажил болохыг нь тодорхой мэдэхгүй байна. Гэхдээ үр хадгалах лаборатори гэдэг маш чухал. Манайд ургаж буй ургамлын генийн санг хадгалж үлдэх зориулалттай. Гэтэл энэ ажил нэлээд удаашралтай байсан. Өнгөрсөн хоёрдугаар сараас эхлэн зураг төсөл нь батлагдахгүй хүлээлгэсэн юм билээ. Цэцэрлэгт үрийн төв барьж байгаа юм бол манайх сургууль , цэцэрлэг барина гэх мэтээр бусад байгууллагууд барьцаад энэ ажил удсан юм билээ. Одоо бүх зураг төсөл нь батлагдчихсан ажил нь хэвийн явагдаж байгаа. Энэ онд багтан ашиглалтанд орох байх.
-Таныг Ботаникийн цэцэрлэгийнхэнтэй уулзах үеэр төсөв мөнгө нь жил ирэх тусам танагдаж байгааг учирлаж байсан. Үүнийг холбогдох хүмүүст нь уламжилав уу?
Өнгөрсөн жил төсөв нь найман сая байснаа энэ жил дөрвөн сая төгрөг болтлоо буурсан. Төсөвлөсөн мөнгөөр нь Ботаникийн цэцэрлэгийн ажлыг хэвийн явуулахад хангалтгүй. Хэргээр үйл ажиллагааг нь муутгаж хүмүүст муухай харагдуулах бодлого явж байна гэж ойлгохоос өөр аргагүй. Ямар ч зүйлийг арчилж тордохгүй бол өнгөө алдана шүү дээ. Үйл ажиллагааг нь дэмжиж өнгө оруулахгүй л бол хүмүүс энэ цэцэрлэгийг шарилж ургасан талбай гэж харах нь аргагүй. Манайх шиг агаарын бохирдол ихтэй газарт ганцхан Ботаникийн цэцэрлэг байх нь хангалтгүй.

/Үнэн.мн/